Yurt Dışı Merkezli Dernek ve STK’lar Türkiye’de Şube veya Temsilcilik Açabilir mi?

پاسخ کوتاه: Evet. Yurt dışında kurulmuş dernekler ve merkezleri yurt dışında bulunan kâr amacı gütmeyen kuruluşlar, Dışişleri Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle İçişleri Bakanlığının izniyle Türkiye’de faaliyette veya iş birliğinde bulunabilir, temsilcilik veya şube açabilir ve kanunda belirtilen diğer örgütlenme biçimlerinden yararlanabilir. Yabancı vakıflar bakımından ise ayrıca vakıflara özgü hükümler dikkate alınmalıdır.

Türkiye’deki düzenleme, yerli derneklerin kuruluşunda geçerli bildirim esasından farklı olarak yabancı kuruluşların faaliyetlerini önceden idari izne bağlamaktadır. Bu nedenle kuruluşun kendi ülkesinde geçerli bir tüzel kişiliğe sahip olması, Türkiye’de yürütmek istediği faaliyetlerin açık biçimde belirlenmesi ve başvurunun güncel mevzuatta öngörülen belgelerle yapılması önem taşır.

Bu yazı, 29 Eylül 2026 tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ve ulaşılabilen idari kaynaklar esas alınarak hazırlanmıştır. Konunun yabancılar hukuku yönleri hakkında ayrıca حقوق اتباع خارجی sayfasındaki genel açıklamalar incelenebilir.

Yabancı STK’ların Türkiye’deki Hukuki Statüsü ve Temel Mevzuat

5253 Sayılı Dernekler Kanunu m.5

Yabancı derneklerin Türkiye’deki faaliyetleri bakımından temel düzenleme 5253 sayılı Dernekler Kanunu m.5’tir.

Bu hüküm uyarınca yabancı dernekler, Dışişleri Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle İçişleri Bakanlığının izniyle Türkiye’de:

• faaliyette veya iş birliğinde bulunabilir,
• temsilcilik açabilir,
• şube açabilir,
• dernek veya üst kuruluş kurabilir,
• kurulmuş dernek veya üst kuruluşlara katılabilir.

Dolayısıyla yabancı bir derneğin kendi ülkesindeki tescili, Türkiye’de kendiliğinden faaliyet veya örgütlenme hakkı doğurmaz. Türkiye’de gerçekleştirilecek faaliyet bakımından Türk hukukunda öngörülen izin prosedürünün tamamlanması gerekir.

Türk Medeni Kanunu m.92

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.92 de yabancı derneklerin Türkiye’de faaliyette ve iş birliğinde bulunması, şube açması ve üst kuruluşlara ilişkin işlemlerini İçişleri Bakanlığının iznine ve Dışişleri Bakanlığının görüşüne bağlamaktadır.

Burada önemli bir güncel mevzuat ayrımı bulunmaktadır: Yabancı dernekler bakımından geçmişte kanunda yer alan genel اصل رفتار متقابل (مقابله‌به‌مثل) ibaresi 5253 sayılı Kanun ile kaldırılmıştır. Bu nedenle bugün yabancı derneklerin şube veya temsilcilik başvurularında mütekabiliyeti genel ve bağımsız bir kanuni izin şartı olarak göstermek isabetli değildir.

Yabancı Vakıflar ve Diğer Kâr Amacı Gütmeyen Kuruluşlar

Yabancı sivil toplum kuruluşlarının tamamı kendi ülkelerinde “dernek” statüsünde kurulmuş olmayabilir. Kuruluş; vakıf, foundation, Stiftung, charity, nonprofit corporation veya benzeri başka bir hukuki yapıya sahip olabilir.

Yabancı vakıflar bakımından süreç, yabancı derneklerden bazı noktalarda ayrılır. Vakıflar Genel Müdürlüğünün yabancı vakıflara ilişkin açıklamasına göre yabancı vakıfların Türkiye’de şube veya temsilcilik açmasına ilişkin işlemler 5253 sayılı Kanun ve Dernekler Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde İçişleri Bakanlığı tarafından yürütülmekte; yabancı vakıflar bakımından karşılıklılık şartı ayrıca dikkate alınmaktadır.

Bu nedenle kuruluşun kendi ülkesindeki hukuki türünün başvuru öncesinde doğru tespit edilmesi gerekir.

Şube ve Temsilcilik Arasındaki Hukuki Farklar

Şube ve temsilcilik aynı hukuki yapı değildir. Her ikisi de yurt dışındaki ana kuruluşla bağlantılıdır ve kural olarak ana merkezden bağımsız ayrı bir tüzel kişilik oluşturmaz. Bununla birlikte şube, temsilciliğe göre daha kurumsal bir örgütlenmeye ve organ yapısına sahiptir.

Yabancı ticaret şirketlerinin Türkiye’de şube veya irtibat bürosu kurması ise farklı mevzuata tabidir. Bu ayrım için yabancı şirketlerin Türkiye’de şube ve irtibat bürosu açması hakkındaki yazıya bakılabilir.

Türkiye’de Şube veya Temsilcilik Açma Şartları

Kuruluşun Kendi Ülkesindeki Hukuki Varlığının Belgelenmesi

Başvurucu kuruluşun kendi ülkesinde hukuken mevcut ve faal olduğunu gösteren kuruluş ve statü belgelerinin sunulması gerekir. Başvuruda özellikle kuruluşun hukuki statüsü, merkezi, amacı, faaliyet alanları ve Türkiye’de işlem yapmaya yetkili organları önem taşır.

Güncel resmî başvuru belgeleri ve ekleri, İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğünün Bildirim ve Ekler sayfasından باید بررسی شود.

Yetkili Organ Kararı ve Türkiye’deki Faaliyetin Kapsamı

Yabancı kuruluşun yetkili organınca Türkiye’de şube veya temsilcilik açılmasına ilişkin karar alınmış olması ve Türkiye’de hangi faaliyetlerin yürütülmek istendiğinin açıkça ortaya konulması gerekir.

Başvuru sırasında Türkiye’de yürütülecek faaliyetlerin, kuruluşun kendi statüsündeki amaçlarla ve Türk hukukundaki emredici hükümlerle uyumlu olması aranır. İzin alındıktan sonra da faaliyetlerin verilen izin ve kuruluş statüsü sınırları içerisinde yürütülmesi gerekir.

Yabancı Derneklerde ve Yabancı Vakıflarda Mütekabiliyet Ayrımı

Yabancı dernekler bakımından yürürlükteki 5253 sayılı Kanun m.5 ve TMK m.92’de genel bir karşılıklılık şartı yer almamaktadır.

Yabancı vakıflar bakımından ise durum farklıdır. Dernekler Yönetmeliği ve Vakıflar Genel Müdürlüğünün güncel açıklamaları çerçevesinde karşılıklılık ilkesi yabancı vakıfların Türkiye’deki faaliyetleri bakımından dikkate alınmaktadır. Bu nedenle kuruluşun hukuki türü belirlenmeden “mütekabiliyet vardır” veya “yoktur” şeklinde genel bir sonuca varılmamalıdır.

Yabancı STK Şube veya Temsilcilik İzin Başvurusu Nasıl Yapılır?

Yabancı STK başvurularında temel süreç genel hatlarıyla şu şekildedir:

1. Yurt dışındaki kuruluş ve yetki belgelerinin hazırlanması,
2. Gerekli apostil veya konsolosluk tasdik işlemlerinin tamamlanması,
3. Belgelerin Türkçe tercümelerinin ve gereken noter işlemlerinin yapılması,
4. İlgili başvuru formlarının hazırlanması,
5. Başvurunun İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğüne yapılması,
6. Dışişleri Bakanlığının ve gerektiğinde diğer kamu kurumlarının görüşlerinin alınması,
7. İçişleri Bakanlığı tarafından izin talebinin karara bağlanması.

Başvuru Nereye Yapılır?

Güncel Dernekler Yönetmeliğine göre yabancı derneklerin şube veya temsilcilik açma başvuruları İçişleri Bakanlığına yapılır. Başvurunun mutlaka şubenin veya temsilciliğin açılacağı ilin Valiliği üzerinden yapılması gerektiği yönündeki eski veya uygulamaya ilişkin bilgiler güncel düzenleme ile karıştırılmamalıdır.

İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğünün Yabancı STK İzin Başvuru Rehberi, başvuru öncesinde güncel belge ve usullerin kontrolü bakımından temel resmî kaynaktır.

Dışişleri Bakanlığının Görüşü

5253 sayılı Kanun m.5 uyarınca İçişleri Bakanlığının izin kararı öncesinde Dışişleri Bakanlığının görüşünün alınması gerekir. Gerektiğinde diğer ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görüşlerine de başvurulabilir.

Mevzuat, Dışişleri Bakanlığının değerlendirmesinde uygulanacak bütün alt kriterleri tek tek ve sınırlı şekilde saymamaktadır. Bu nedenle kamuya açık mevzuatta yer almayan istihbarat, diplomatik değerlendirme veya güvenlik incelemesi başlıklarını kesin ve genel başvuru şartları gibi sunmamak gerekir.

Başvuruda İstenen Temel Belgeler

Somut kuruluşun hukuki statüsüne ve başvuru türüne göre ek belge istenebilmekle birlikte resmî rehber çerçevesinde başvuruda özellikle şu belgeler önem taşır:

• kuruluşun kendi ülkesindeki hukuki statüsünü ve kuruluşunu gösteren belgeler,
• kuruluşun yürürlükteki ana statüsü veya tüzüğü,
• Türkiye’de şube veya temsilcilik açılmasına ilişkin yetkili organ kararı,
• Türkiye’de işlem yapacak kişilerin yetkilendirildiğini gösteren belgeler,
• başvuru türüne uygun EK-6 ve gerektiğinde EK-9/A veya diğer güncel formlar,
• yabancı dildeki belgelerin mevzuata uygun Türkçe tercümeleri,
• gereken hallerde apostil veya konsolosluk tasdiki.

Başvurudan önce form sürümlerinin Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğünün güncel formlar sayfasından yeniden kontrol edilmesi uygun olur.

Apostil ve Türkçe Tercüme

Yurt dışında düzenlenen belgelerin Türkiye’de kullanılabilmesi için belgenin düzenlendiği ülkeye ve belge türüne göre apostil veya ilgili konsolosluk tasdik işlemlerinin yapılması gerekebilir. Resmî başvuru rehberinde, yabancı makamlarca düzenlenmiş belgelerin tasdikli örnekleri ile noter onaylı Türkçe tercümelerine ilişkin şartlar ayrıntılı olarak gösterilmektedir.

Her ülke Lahey Apostil Sözleşmesi rejimine tabi olmadığından, “bütün yabancı belgeler mutlaka apostilli olmalıdır” şeklinde mutlak bir ifade yerine belgenin düzenlendiği ülke bakımından uygulanacak tasdik usulünün ayrıca kontrol edilmesi gerekir.

Başvuru Ne Kadar Sürer?

Mevzuatta yabancı STK şube veya temsilcilik başvurularının genel olarak “4–9 ayda sonuçlanacağı” şeklinde sabit veya garanti edilmiş bir süre bulunmamaktadır. İnceleme süresi; dosyanın kapsamına, eksiklik bulunup bulunmamasına ve ilgili kurum görüşlerinin alınmasına göre değişebilir.

Resmî başvuru rehberinde, eksik belgelerin yazılı bildirimden itibaren belirlenen süreç içinde tamamlanmasına ilişkin ayrıca hükümler bulunmaktadır. Bu nedenle uygulamada görülebilen süreler kanuni ve kesin bir sonuçlandırma süresi olarak değerlendirilmemelidir.

Şube ve Temsilcilik İzni Süreli midir?

Dernekler Yönetmeliğinin güncel düzenlemesine göre yabancı kuruluşların şube veya temsilcilik açma izinleri süresizdir.

Buna karşılık belirli bir faaliyet veya iş birliği için süreli izin verilmesi halinde izin süresi beş yılı aşamaz. Sürenin uzatılması istenecekse başvurunun izin süresinin bitiminden en az üç ay önce yapılması gerekir.

İzin Sonrası İdari ve Mali Yükümlülükler

Yıllık Beyan ve Bildirim Yükümlülüğü

Yabancı derneklerin ve merkezleri yurt dışında bulunan ilgili kâr amacı gütmeyen kuruluşların Türkiye’de izinli şube veya temsilcilikleri, mevzuatta belirtilen yıllık bildirimlerini her yıl Nisan ayı sonuna kadar ilgili mercie vermekle yükümlüdür.

Güncel EK-8 ve diğer bildirim formları için resmî bildirim ve ekler sayfası باید مبنا قرار گیرد.

Yurt Dışından Para ve Finansman Transferleri

5253 sayılı Kanun ve Dernekler Yönetmeliği uyarınca, yurt dışından alınacak nakdî yardımların bankalar aracılığıyla alınması ve mevzuatta öngörülen bildirimin yapılması gerekir. Yabancı kuruluşun Türkiye’deki şube veya temsilciliğine ana merkezinden gönderilen kaynaklar bakımından da ilgili bildirim hükümleri dikkate alınmalıdır.

Yurt dışı yardım bildiriminde kullanılan güncel formlar arasında EK-4/A da bulunmaktadır. Fon transferi gerçekleştirilmeden önce güncel bildirim usulünün kontrol edilmesi gerekir.

Yurt dışından alınan yardımın bankalar aracılığıyla alınmaması halinde 5253 sayılı Kanun m.32 kapsamında idari para cezası gündeme gelebilir.

Yabancı Personel Çalıştırılması

Türkiye’deki şube veya temsilcilikte yabancı uyruklu kişinin fiilen çalışması halinde çalışma izni veya kanunda düzenlenen çalışma izni muafiyetlerinden birinin bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

در این خصوص قانون شماره ۶۷۳۵ نیروی کار بین‌المللی esas alınır. Uygulamadaki çalışma izni prosedürü için ayrıca مجوز کار اتباع خارجی و 2026 çalışma izni değerlendirme kriterleri hakkındaki açıklamalar incelenebilir.

Çalışanların sosyal güvenlik yükümlülükleri ise başta 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu olmak üzere ilgili mevzuat çerçevesinde yerine getirilmelidir.

Yabancı Temsilcilerin İkamet Statüsü

Yabancı bir temsilcinin Türkiye’de bulunması ve çalışması, STK’nın kuruluş izninden ayrı olarak yabancılar hukuku bakımından da değerlendirme gerektirebilir. İkamet statüsü bakımından اجازه اقامت hükümleri; mevcut iznin sona erdirilmesi halinde ise ikamet izni iptali hakkındaki düzenlemeler ayrıca önem taşıyabilir.

Yabancılar hakkında alınabilecek idari tedbirler bakımından قانون اتباع خارجی و حمایت بین‌المللی شماره 6458 esas alınmalıdır. Giriş yasağına ilişkin ayrı bir işlem bulunması halinde رفع ممنوعیت ورود به ترکیه konulu açıklamalar da ayrıca incelenebilir.

İzin Talebinin Reddi veya İznin İptali Halinde Hukuki Yollar

İdari İşlemin Yargısal Denetimi

İçişleri Bakanlığının şube veya temsilcilik başvurusuna ilişkin ret kararı ya da daha önce verilmiş bir izin hakkında tesis edilen iptal işlemi idari yargı denetimine tabidir.

İdari işlemler; yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları bakımından hukuka uygun olmak zorundadır. İdari işlem ve iptal davaları hakkında genel bilgi için حقوق اداری sayfası incelenebilir.

Dava Açma Süresi

قانون آیین دادرسی اداری ترکیه شماره 2577 m.7 uyarınca, özel kanunda farklı bir süre öngörülmemişse idare mahkemelerinde genel dava açma süresi yazılı bildirimi izleyen günden itibaren 60 gündür.

İşlemin doğrudan İçişleri Bakanlığı tarafından tesis edildiği uyuşmazlıklarda görev ve yetki kuralları somut işlem dikkate alınarak belirlenmelidir. Merkezi idari makam tarafından tesis edilen işlemlerde Ankara idare mahkemelerinin yetkisi kural olarak gündeme gelmektedir.

توقف اجرای تصمیم اداری

İptal davası açılması idari işlemin yürütmesini kendiliğinden durdurmaz. İYUK m.27 uyarınca yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için kanundaki şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir. Bu nedenle yürütmenin durdurulması, her ret veya iptal davasında otomatik olarak verilen bir karar değildir.

Danıştay İDDK’nın 23.03.2022 Tarihli Kararı

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23.03.2022 tarihli, E.2022/182, K.2022/943 sayılı kararı doğrulanabilen bir karar künyesidir.

Karar, doğrudan yabancı bir STK’nın Türkiye’de şube veya temsilcilik açma izninin reddine ilişkin değildir. Uyuşmazlık, Dernekler Yönetmeliğinde yapılan bazı düzenlemelerin kanuni dayanağı ve normlar hiyerarşisiyle ilgilidir. Kararda, alt düzenleyici işlemlerle kanunda bulunmayan yükümlülükler öngörülmesinin hukuka uygunluğu tartışılmıştır.

Bu nedenle söz konusu içtihadın yabancı STK izin davalarında “doğrudan emsal ret kararı” olarak değil; kanunilik, normlar hiyerarşisi ve idarenin düzenleme yetkisinin sınırları bakımından genel nitelikte bir içtihat olarak değerlendirilmesi daha doğru olur. Kararın erişilebilen metinlerinden biri Danıştay İDDK E.2022/182, K.2022/943 karar metni bağlantısında yer almaktadır. Bu bağlantı resmî Danıştay karar veri tabanı değil, ikincil bir karar yayın kaynağıdır.

İzinsiz Faaliyet Göstermenin Sonuçları

5253 Sayılı Kanun m.32 Kapsamındaki Yaptırımlar

5253 sayılı Kanun m.32/g, yetkili mercilerin izni olmadan yabancı dernekler veya merkezleri yurt dışında bulunan kâr amacı gütmeyen kuruluşlar adına Türkiye’de şube veya temsilcilik açılması ve kanunda sayılan izinsiz faaliyetler bakımından idari yaptırım öngörmektedir.

Kanunda ayrıca izinsiz açılan şube veya temsilciliğin kapatılmasına karar verilmesi düzenlenmiştir.

Kanun metnindeki idari para cezası tutarları yıllık yeniden değerleme nedeniyle fiilen değişebildiğinden, uygulanacak güncel tutarın her yıl İçişleri Bakanlığının yayımladığı genelgelerden kontrol edilmesi gerekir. 2026 yılı bakımından güncel belgeler Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğünün genelgeler sayfasından قابل بررسی است.

Yabancılar Hukuku Bakımından Olası Sonuçlar

STK mevzuatına aykırılık, tek başına her yabancı temsilci hakkında otomatik olarak sınır dışı kararı verileceği anlamına gelmez. Yabancı kişi hakkında ayrıca 6458 sayılı Kanundaki sınır dışı etme, ikamet izni veya giriş yasağı şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği değerlendirilmelidir.

Bu nedenle izinsiz bir STK faaliyeti ile yabancı kişinin ikamet veya sınır dışı statüsü birbirinden ayrı idari işlemler olarak ele alınmalıdır.

Uygulamada Karşılaşılabilecek Örnekler

Örnek 1: Almanya Merkezli İnsani Yardım Derneğinin Temsilcilik Açması

Almanya’da hukuken kurulmuş bir insani yardım derneği Türkiye’de sürekli bir irtibat ve proje koordinasyon yapısı oluşturmak istiyorsa, Türkiye’de temsilcilik açılması için İçişleri Bakanlığına izin başvurusu yapılmalıdır.

Kuruluş belgeleri, yetkili organ kararı, temsil yetkileri ve ilgili başvuru formları hazırlanmalı; yabancı belgelerin tasdik ve tercüme işlemleri tamamlanmalıdır. Ana merkezden Türkiye’deki temsilciliğe gönderilecek fonlar bakımından yurt dışı yardım bildirim hükümleri ayrıca uygulanır.

Örnek 2: Hollanda Merkezli Bir Vakfın Türkiye’de Yapılanması

Hollanda merkezli bir vakfın Türkiye’de sürekli faaliyet yürütmek istemesi halinde öncelikle kuruluşun “yabancı vakıf” niteliği dikkate alınmalıdır. Yabancı vakıflar bakımından İçişleri Bakanlığı izin prosedürünün yanında karşılıklılık şartı ve Vakıflar Genel Müdürlüğünü ilgilendiren düzenlemeler de değerlendirilmelidir.

Kuruluşun yalnızca koordinasyon faaliyeti yürütmesi ile organlı bir şube yapılanmasına gitmesi arasında hukuki ve idari sonuçlar bakımından farklılık bulunur.

Örnek 3: Başvurunun Reddedilmesi

Yabancı bir eğitim kuruluşunun şube açma başvurusu İçişleri Bakanlığı tarafından reddedilmişse, ret işleminin gerekçesi, tebliğ tarihi ve dayandığı maddi olgular öncelikle incelenmelidir.

Özel bir dava süresi öngörülmemişse, yazılı tebliği izleyen günden itibaren İYUK m.7’deki 60 günlük genel dava açma süresi dikkate alınır. Yürütmenin durdurulması talep edilecekse İYUK m.27’deki şartların somut olayda oluşup oluşmadığı ayrıca ortaya konulmalıdır.

پرسش‌های متداول

Yabancı bir dernek Türkiye’de doğrudan dernek kurabilir mi?

Evet. 5253 sayılı Dernekler Kanunu m.5 uyarınca yabancı dernekler, Dışişleri Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle İçişleri Bakanlığının izniyle Türkiye’de dernek veya üst kuruluş kurabilir ve kanunda belirtilen şartlarla mevcut kuruluşlara katılabilir.

Yabancı STK temsilciliği Türkiye’de gayrimenkul satın alabilir mi?

Temsilciliğin ana kuruluştan bağımsız ayrı bir tüzel kişiliği bulunmamaktadır. Bunun yanında yabancı dernek ve vakıf gibi yabancı tüzel kişilerin Türkiye’de taşınmaz edinimi, yabancı ticaret şirketlerine ilişkin rejimden farklıdır. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün bilgilendirmesine göre yabancı ülkelerde kurulmuş ticaret şirketleri dışındaki yabancı tüzel kişilerin Türkiye’de taşınmaz edinmesi genel olarak mümkün değildir. Güncel açıklama için yabancı tüzel kişilerin taşınmaz edinimi sayfası incelenebilir.

Faaliyet yeri ihtiyacı uygulamada kira veya kullanım hakkı doğuran diğer hukuki ilişkilerle karşılanabilir.

Yabancı STK şube veya temsilcilik başvurusu kaç ayda sonuçlanır?

Mevzuatta bütün başvurular için geçerli, sabit bir “4–9 ay” sonuçlandırma süresi bulunmamaktadır. Süre; başvurunun niteliği, belgelerin eksiksiz olup olmadığı ve ilgili kamu kurumlarından görüş alınması gibi etkenlere göre değişebilir.

Şube ve temsilcilik izni kaç yıllığına verilir?

Güncel Dernekler Yönetmeliğinde şube ve temsilcilik açma izinleri süresizdir. Belirli bir faaliyet veya iş birliği için verilen süreli izinler ise farklıdır; bunlar en fazla beş yıl için verilebilir ve uzatma talebinin izin süresi sona ermeden en az üç ay önce yapılması gerekir.

İzin almadan Türkiye’de ofis açılırsa ne olur?

5253 sayılı Kanun m.32/g kapsamında idari para cezası ve izinsiz açılan şube veya temsilciliğin kapatılması gündeme gelir. Güncel idari para cezası tutarı yıllık yeniden değerleme nedeniyle ilgili yılın resmî genelgesinden kontrol edilmelidir.

Yabancı STK’nın merkezinden Türkiye’ye gönderilen para için bildirim gerekir mi?

Evet. Dernekler mevzuatındaki yurt dışından yardım alma ve bildirim hükümleri, yabancı kuruluşun Türkiye’deki izinli şube veya temsilciliğine merkezden gönderilen kaynaklar bakımından da dikkate alınmalıdır. Nakdî yardımların banka aracılığıyla alınması gerekir.

Yabancı bir STK temsilciliği ticari faaliyette bulunabilir mi?

“Kâr amacı gütmeyen kuruluş” niteliği ile gelir doğuran her işlem aynı şey değildir. Süreklilik taşıyan ticari, sınai veya zirai faaliyetler vergi hukuku bakımından iktisadi işletme ve kurumlar vergisi sonuçları doğurabilir. Bunun yanında faaliyet mutlaka kuruluşun izin ve statü kapsamı içerisinde kalmalıdır.

Bu nedenle yabancı STK’nın gelir getirici bir faaliyet yürütmek istemesi halinde bunun izin kapsamı, vergi statüsü ve gerekiyorsa ayrı bir ticari yapılanma gerektirip gerektirmediği somut faaliyet üzerinden değerlendirilmelidir. Ticari amaçla Türkiye’de şirket yapılanması düşünülüyorsa yabancıların şirket kurarak çalışma izni hakkındaki açıklamalar konu bakımından ayrıca yol gösterici olabilir.

Yabancı STK’nın Türkiye’deki faaliyeti ile ticari şirket faaliyeti aynı izin rejimine mi tabidir?

Hayır. Kâr amacı gütmeyen yabancı kuruluşların Dernekler Kanunu kapsamındaki izin rejimi ile yabancı ticaret şirketlerinin Türk Ticaret Kanunu ve doğrudan yabancı yatırım mevzuatına tabi şube veya irtibat bürosu rejimi farklıdır. Kuruluşun hukuki niteliği başvuru yapılmadan önce doğru belirlenmelidir.

نتیجه‌گیری

Yurt dışı merkezli dernekler ve diğer kâr amacı gütmeyen kuruluşlar, Türk hukukunda öngörülen izin sürecini tamamlamak kaydıyla Türkiye’de şube veya temsilcilik açabilir. Temel izin mercii İçişleri Bakanlığıdır ve süreçte Dışişleri Bakanlığının görüşü alınır.

Başvurunun hukuki sonucu açısından kuruluşun yabancı dernek, yabancı vakıf veya başka tür bir kâr amacı gütmeyen kuruluş olup olmadığı; hangi örgütlenme modelinin seçildiği; kuruluş ve yetki belgelerinin şekli; Türkiye’de yürütülecek faaliyetin kapsamı ve yurt dışından sağlanacak finansmanın usulü ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Şube ve temsilcilik açma izinlerinin güncel mevzuatta süresiz olduğu; buna karşılık süreli faaliyet ve iş birliği izinlerinin farklı kurallara tabi olduğu özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

Türkiye’de ticari bir yapılanma veya iş kurma amacı bulunan yabancıların tabi olduğu rejim farklıdır. Bu konu için اجازه اقامت با هدف ارتباط تجاری یا راه‌اندازی کسب‌وکار ve yabancı şirketlerin kuruluşuna ilişkin içerikler ayrıca değerlendirilebilir.

اطلاعات نویسنده

وکیل باتین ییلماز
شماره ثبت کانون وکلای استانبول: 77008

TBB Meslek Kuralları ve Reklam Yasağına Uyum

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Belirli bir kişi veya kuruluş bakımından hukuki görüş, sonuç garantisi veya vekâlet ilişkisi oluşturmaz. Her somut olayın hukuki ve maddi özellikleri farklı olduğundan, güncel mevzuat ve somut belgeler ayrıca değerlendirilmelidir.

İçeriğin hazırlanmasında Türkiye Barolar Birliği meslek kuralları ile TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği gözetilmiş; üstünlük, başarı garantisi, karşılaştırmalı reklam veya haksız rekabet oluşturabilecek ifadelere yer verilmemiştir.

تماس با ما

Batın Yılmaz Hukuk Bürosu
Yakuplu Mahallesi, Hürriyet Bulvarı, Skyport Residence Kat:12 No:133, Beylikdüzü / İstanbul
تلفن: +90 532 669 34 90
تلفن: +90 532 732 34 90
E-posta: info@batinyilmaz.av.tr
İletişim ve ofis bilgileri