حقوق بیگانگان و تابعیت

Tedavi Amaçlı İkamet İzni 2026: Hasta ve Refakatçi Şartları, Hastane Belgesi, Sağlık Sigortası İstisnası, Süre, Ret ve Dava

در این مقاله 14 عنوان
  1. Kısa Cevap: Tedavi Amaçlı İkamet İzni Nedir?
  2. مبنای حقوقی
  3. Kimler Başvurabilir? Temel Şartlar
  4. Sağlık Sigortası Şartı ve İstisnaları
  5. Gerekli Belgeler ve Başvuru Süreci
  6. Refakatçiler İçin İkamet İzni
  7. İzin Süresi, Uzatma ve Tedavi Değişiklikleri
  8. Ret Sebepleri ve Hukuki Yollar
  9. Tedavisi Devam Eden Yabancı Sınır Dışı Edilebilir mi?
  10. چک‌لیست کنترل پیش از درخواست
  11. سؤالات متداول درباره اجازه اقامت با هدف درمان
  12. نتیجه
  13. منابع حقوقی و بررسی‌های مرتبط
  14. نویسنده و اطلاع‌رسانی حقوقی
وکیل باتین ییلماز

نویسنده و بررسی‌کننده: وکیل باتین ییلماز (کانون وکلای استانبول، شماره پروانه: ۷۷۰۰۸)
انتشار:  ·  آخرین به‌روزرسانی:
این محتوا جهت اطلاع‌رسانی عمومی است و جایگزین مشاوره حقوقی برای پرونده مشخص شما نمی‌شود.

Kısa Cevap: Tedavi Amaçlı İkamet İzni Nedir?

Tedavi amaçlı ikamet izni, Türkiye’de bir kamu veya özel hastanede tedavi görecek yabancılara, tedavi süresince Türkiye’de yasal olarak kalabilmeleri için verilen kısa dönem ikamet iznidir. Bu izin, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun (YUKK) 31. maddesinde sayılan kısa dönem ikamet izni türlerinden biridir. Başvuru için şu koşullar aranır:

  • Gerçek bir tedavi ihtiyacı bulunmalıdır.
  • Hastanenin kabul belgesi veya tedavi programı sunulmalıdır.
  • Yabancı, kamu sağlığına tehdit oluşturan bir hastalık taşımamalıdır.
  • Tedavi giderlerinin nasıl karşılanacağı belgelenmelidir.

Tedavi giderlerinin tamamını ödediğini belgeleyen yabancılardan sağlık sigortası şartı aranmaz. Hastaların en fazla iki refakatçisi için de ikamet izni başvurusunda sağlık sigortası istenmez. İzin, tedavinin süresine uygun olarak düzenlenir.

Bu rehber; başvuru şartlarını, gerekli belgeleri, refakatçilerin durumunu, iznin süresini, ret sebeplerini ve ret kararına karşı başvurulabilecek hukuki yolları açıklamaktadır.

مبنای حقوقی

  • YUKK m. 31: Kısa dönem ikamet izni verilebilecek hâlleri sayar. Tedavi görecek olanlar da bu hâller arasındadır.
  • YUKK m. 32: Kısa dönem ikamet izninin genel şartlarını düzenler. Bunlar arasında başvuru amacı, geçerli sağlık sigortası, yeterli maddi imkân, adli sicil bilgileri ve adres bilgisi yer alır.
  • YUKK m. 33: Kısa dönem ikamet izninin verilmemesi, iptali ve uzatılmaması hâllerini düzenler.
  • Uygulama Yönetmeliği: Tedavi amaçlı ikamet başvurularında istenecek belgeleri ve sağlık sigortası istisnalarını ayrıntılı olarak belirler.
  • 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu, Ek m. 14: Sağlık turizmi kapsamında Türkiye’ye gelen hastalar ile refakatçilerine ilişkin özel kurallar içerir.

Türkiye’deki ikamet izni türlerinin genel çerçevesi için اجازه اقامت در ترکیه rehberimize ve قانون اتباع خارجی و حمایت بین‌المللی می‌توانید نگاهی به مقاله ما بیندازید.

Kimler Başvurabilir? Temel Şartlar

  1. Gerçek bir tedavi süreci: Türkiye’deki bir kamu veya özel hastanede belgelenebilir bir tedavi ihtiyacı bulunmalıdır. Yalnızca bir muayene randevusu veya genel kontrol talebi yeterli değildir.
  2. Hastane kabulü: Hastane tarafından kabul edildiğinizi veya sizin için bir tedavi programı oluşturulduğunu gösteren bir belge bulunmalıdır.
  3. Belirli bir tedavi süresi: Tedavi, vize veya vize muafiyeti süresinin ötesinde Türkiye’de kalmayı gerektirmelidir.
  4. Kamu sağlığı: Kamu sağlığına tehdit olarak nitelendirilen hastalıklardan birini taşımamalısınız. Her kronik veya bulaşıcı hastalık otomatik olarak bu kapsama girmez. Değerlendirme, yetkili sağlık kurumlarının tespitlerine göre yapılır.
  5. Giderlerin karşılanması: Tedavi giderlerinin kim tarafından ve nasıl karşılanacağı belgelenmelidir.
  6. Genel şartlar: Geçerli pasaport, Türkiye’deki adres bilgisi ve kısa dönem ikamet izninin diğer genel şartları sağlanmalıdır.

Sağlık Sigortası Şartı ve İstisnaları

Kısa dönem ikamet izni başvurularında kural olarak geçerli bir sağlık sigortası istenir. Ancak tedavi amaçlı başvurularda şu istisnalar vardır:

  • Tedavi giderlerini ödeyenler: Bütün tedavi masraflarını ödediğini belgeleyen yabancılardan sağlık sigortası şartı aranmaz. Bunun için yalnızca “ödeyeceğim” beyanı yeterli değildir. Hastaneden alınan ödeme belgesi, tedavi paketine ilişkin fatura veya giderlerin karşılandığını gösteren doğrulanabilir bir belge sunulmalıdır.
  • Giderleri kamu kurumunca karşılananlar: Tedavi süresince barınma, iaşe veya sağlık giderleri ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca karşılanan yabancılardan maddi imkân ve sağlık sigortası şartı aranmaz. Bu istisna, özel bir şirketin, akrabanın veya bir gerçek kişinin masrafları karşılayacağına ilişkin genel bir beyanla aynı değildir.
  • Refakatçiler: 3359 sayılı Kanun’un Ek 14. maddesi kapsamında gelen hastaların en fazla iki refakatçisinden sağlık sigortası şartı aranmaz.

Tedavinin yalnızca bir bölümü ödenmişse ve kalan dönem belirsizse, sağlık güvencesine ilişkin tamamlayıcı belgeler istenebilir.

Gerekli Belgeler ve Başvuru Süreci

دسته مدارک نمونه سند نکاتی که باید به آن توجه شود
درخواست و هویت e-İkamet başvuru formu, pasaport, biyometrik fotoğraf Pasaportun geçerlilik süresi, izin süresinden en az 60 gün fazla olmalıdır.
درمان Hastane kabul yazısı, tedavi planı, doktor raporu Hastane bilgileri, tedavi türü ve tahmini süre açıkça yazılmalıdır.
هزینه‌ها Ödeme belgesi, fatura, kamu kurumu yazısı Belgeler doğrulanabilir olmalıdır.
نشانی Kira sözleşmesi, otel kaydı, noter onaylı taahhüt Adres, adres kayıt sistemine işlenebilecek nitelikte olmalıdır.
بیمه درمانی Geçerli sağlık sigortası poliçesi İstisna kapsamında değilseniz zorunludur.

Başvuru, Göç İdaresi’nin e-İkamet sistemi üzerinden yapılır. Ardından belirlenen randevu tarihinde il göç idaresi müdürlüğüne belgelerle şahsen gidilir. Hastanın sağlık durumu bizzat başvuruya katılmasını engelliyorsa bu durum hastane raporuyla belgelenmeli ve idareye bildirilmelidir. Başvuru, vize veya vize muafiyeti süresi dolmadan yapılmalıdır.

Refakatçiler İçin İkamet İzni

Hastaya eşlik eden refakatçinin Türkiye’de kalış süresi de vize veya vize muafiyeti süresini aşacaksa, refakatçi için de ayrı bir kısa dönem ikamet izni gerekir. Refakatçinin hasta ile aynı ikamet kartını kullanması mümkün değildir. Refakatçi başvurusunda şu belgeler önem taşır:

  • Hastanenin, refakatçinin adını ve hastayla ilişkisini gösteren yazısı
  • Hastanın ikamet izni başvurusunun veya izninin bilgileri
  • Refakatçinin pasaportu ve adres bilgisi

En fazla iki refakatçiden sağlık sigortası istenmez. Üçüncü ve sonraki refakatçiler bu istisnadan yararlanamaz ve genel şartlara tabidir. Türkiye’nin taraf olduğu bir sağlık iş birliği anlaşması kapsamında gelen hastaların refakatçileri için ise önce ilgili anlaşmanın hükümlerine bakılır.

Tedavi amaçlı ikamet izni, refakatçiye Türkiye’de çalışma hakkı vermez. Refakatçinin çalışabilmesi için ayrıca çalışma izni alması gerekir. Bu konuda اجازه کار اتباع خارجی می‌توانید نگاهی به مقاله ما بیندازید.

İzin Süresi, Uzatma ve Tedavi Değişiklikleri

  • مدت: İzin, hastanenin bildirdiği tedavi süresine uygun olarak düzenlenir. Kısa dönem ikamet izni en fazla iki yıl için verilebilir. Ancak tedavi programı üç ay ise iki yıllık izin verilmesi beklenmemelidir.
  • Uzatma: Tedavi uzarsa, mevcut izin bitmeden yeni hastane raporu ve güncel belgelerle uzatma başvurusu yapılmalıdır. Uzatma başvurusunun zamanlaması için درخواست تمدید اجازه اقامت می‌توانید نگاهی به مقاله ما بیندازید.
  • Hastane veya şehir değişikliği: Tedavinin başka bir hastaneye veya başka bir şehre devredilmesi, başvurunun dayanağını değiştirir. Bu durumda yeni hastane kabul belgesiyle idareye bildirimde bulunulmalıdır. Şehir değişikliğine ilişkin kurallar için تغییر شهر در اجازه اقامت می‌توانید نگاهی به مقاله ما بیندازید.
  • Tedavinin sona ermesi: Tedavi tamamlandığında veya yarıda bırakıldığında iznin dayanağı ortadan kalkar. İdare izni iptal edebilir. Türkiye’de kalmaya devam etmek isteyen yabancının, başka bir ikamet iznine geçiş için başvurması gerekir. Bu konuda درخواست تغییر نوع اجازه اقامت می‌توانید نگاهی به مقاله ما بیندازید.

Acil tedavi ikamet izni yerine geçmez. Acil servise başvurulması veya tıbbi müdahale yapılması, tek başına Türkiye’de yasal kalma hakkı vermez. Tedavi vize süresini aşacaksa, ikamet başvurusu ayrıca yapılmalıdır.

Ret Sebepleri ve Hukuki Yollar

Tedavi amaçlı ikamet izni başvurularının reddedilmesinin başlıca nedenleri şunlardır:

  • Hastane kabul belgesinin eksik, genel veya doğrulanamaz olması
  • Tedavi süresinin belirtilmemesi veya tedavi ihtiyacının belgelenmemesi
  • Giderlerin karşılanmasına ilişkin belgelerin yetersiz olması
  • Sağlık sigortası istisnasının koşullarının bulunmaması
  • Başvurunun vize veya yasal kalış süresi dolduktan sonra yapılması
  • Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı gerekçeleri
  • Tahdit kodu bulunması

Ret kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren ظرف ۶۰ روز idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Tedavinin yarıda kalması telafisi güç veya imkânsız bir zarar doğuracağı için dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması da istenmelidir. İdarenin ret gerekçesini somut belgelere dayandırması gerekir. Bu ilkenin uygulamadaki bir örneği için öğrenci ikamet izni reddi iptal kararı incelememize bakabilirsiniz. Davanın, işlemi yapan il göç idaresi müdürlüğünün bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılması gerekir. Danıştay 10. Daire, E. 2025/3482, K. 2025/3928, T. 18.09.2025 sayılı kararda, farklı illerde ikamet başvurusu yapan bir yabancının davasında, iptali istenen işlemi yapan Konya Valiliği’nin bulunduğu yer idare mahkemesinin yetkili olduğuna karar verilmiştir. İkamet izni ret davalarının genel çerçevesi için ise رد اجازه اقامت می‌توانید راهنمای ما را ببینید.

Tedavisi Devam Eden Yabancı Sınır Dışı Edilebilir mi?

YUKK’nın 55. maddesine göre, hayati tehlike arz eden bir hastalığı nedeniyle tedavisi devam eden ve sınır dışı edileceği ülkede tedaviye erişim imkânı bulunmayan yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınamaz. Aynı şekilde ciddi sağlık sorunu, yaşı veya hamileliği nedeniyle seyahat etmesinde risk bulunanlar da sınır dışı edilemez.

Bu koruma, ikamet izni reddedilmiş veya süresi dolmuş olsa bile geçerlidir. Bu durumda olan yabancılar, koşulları varsa YUKK m. 46 uyarınca اجازه اقامت بشردوستانه talep edebilir. Hakkında sınır dışı etme kararı verilmişse, tebliğden itibaren 7 gün içinde idare mahkemesinde dava açılmalıdır. Bu konuda ayrıntılı bilgi için حکم اخراج از کشور می‌توانید راهنمای ما را ببینید.

چک‌لیست کنترل پیش از درخواست

  • Hastane kabul yazısında tedavi türü ve tahmini süre yazıyor mu?
  • Tedavi giderlerinin ödendiğini veya kimin karşılayacağını gösteren resmî bir belge var mı?
  • Sağlık sigortası istisnasından yararlanılamıyorsa geçerli bir poliçe alındı mı?
  • Pasaportun geçerlilik süresi, izin süresinden en az 60 gün fazla mı?
  • Başvuru, vize veya vize muafiyeti süresi dolmadan yapılıyor mu?
  • Refakatçiler için ayrı başvuru yapıldı mı ve hastaneden refakatçi yazısı alındı mı?
  • Adres bilgisi adres kayıt sistemine işlenebilecek nitelikte mi?

سؤالات متداول درباره اجازه اقامت با هدف درمان

اجازه اقامت با هدف درمان برای چند سال صادر می‌شود؟

İzin, hastanenin bildirdiği tedavi süresine uygun olarak düzenlenir. Kısa dönem ikamet izni en fazla iki yıl için verilebilir. Ancak süre, tedavinin gerektirdiği süreyle sınırlı tutulur.

آیا کسانی که در بیمارستان خصوصی درمان می‌شوند می‌توانند درخواست دهند؟

Evet. Tedavi kamu veya özel hastanede görülebilir. Önemli olan, hastanenin kabul belgesi ve tedavi programının sunulmasıdır.

آیا از بیماری که هزینه درمان را می‌پردازد بیمه درمانی خواسته می‌شود؟

Hayır. Bütün tedavi masraflarını ödediğini belgeleyen yabancılardan sağlık sigortası şartı aranmaz.

بیمار می‌تواند چند همراه بیاورد؟

En fazla iki refakatçiden ikamet izni başvurusunda sağlık sigortası şartı aranmaz. Daha fazla refakatçi için genel şartlar uygulanır.

آیا همراه می‌تواند از همان کارت اقامت بیمار استفاده کند؟

Hayır. Refakatçinin kalış süresi vize süresini aşacaksa, refakatçi için ayrı bir ikamet izni başvurusu yapılmalıdır.

آیا همراه می‌تواند در ترکیه کار کند؟

Tedavi amaçlı ikamet izni çalışma hakkı vermez. Refakatçinin çalışabilmesi için ayrıca çalışma izni alması gerekir.

اگر درمان تمام شود، آیا اجازه اقامت ادامه می‌یابد؟

Tedavi tamamlandığında iznin dayanağı ortadan kalkar ve izin iptal edilebilir. Türkiye’de kalmak isteyen yabancı, başka bir ikamet iznine geçiş için başvurmalıdır.

Ret kararına karşı ne yapabilirim?

Ret kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilir ve yürütmenin durdurulmasını isteyebilirsiniz.

نتیجه

Tedavi amaçlı ikamet izni, Türkiye’de tedavi gören yabancılar ve refakatçileri için en uygun yasal kalış yoludur. Başvurunun başarısı; hastane kabul belgesinin ayrıntılı olmasına, giderlerin doğrulanabilir belgelerle gösterilmesine ve başvurunun yasal kalış süresi dolmadan yapılmasına bağlıdır. Ret hâlinde 60 günlük dava süresi ve yürütmenin durdurulması talebi önemlidir. Ağır bir hastalığın tedavisi devam ediyorsa, YUKK m. 55’teki sınır dışı etme yasağı ve insani ikamet izni de değerlendirilmelidir.

منابع حقوقی و بررسی‌های مرتبط

مقررات و منابع رسمی

آراء قضایی

  • Danıştay 10. Daire, E. 2025/3482, K. 2025/3928, T. 18.09.2025

بررسی‌های مرتبط

نویسنده و اطلاع‌رسانی حقوقی

Av. Batın YILMAZ
کانون وکلای استانبول – شماره پروانه: 77008

Bu rehber, tedavi amaçlı ikamet iznine ilişkin yürürlükteki mevzuat ve Göç İdaresi Başkanlığı açıklamaları esas alınarak hazırlanmıştır. Mevzuat bilgileri 13 Kasım 2026 tarihi itibarıyla kontrol edilmiştir.

محتوای این صفحه صرفاً جهت اطلاع‌رسانی عمومی بوده و برای استفاده کلیه همکاران آزاد است. با این حال، طبق قانون شماره 5846 حقوق مؤلف و آثار هنری، در صورت استفاده از تمام یا بخشی از این نوشته، خواهشمندیم ضمن درج منبع به صورت «دفتر وکالت Batın Yılmaz – batinyilmaz.av.tr»، نسبت به قرار دادن لینک مستقیم به مطلب مذکور اقدام نمایید.

وکیل باتین ییلماز

نویسنده

وکیل باتین ییلماز

وکیل موسس موسسه حقوقی باتین ییلماز. علاوه بر حقوق کیفری، شرکت‌ها، اداری، املاک، اجرایی و خسارت، در حوزه حقوق بیگانگان و تابعیت نیز به طرح دعاوی و ارائه مشاوره می‌پردازد.

درباره دفتر ما