Aile İkamet İzni 2026: Şartları, Belgeler ve Başvuru
Aile ikamet izni; Türk vatandaşlarının, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28. maddesi kapsamında bulunan kişilerin, Türkiye’de ikamet izni bulunan yabancıların, mültecilerin ve ikincil koruma statüsü sahiplerinin belirli yabancı aile üyelerine verilebilen ikamet izni türüdür. Başvuru yalnızca evlilik belgesine veya akrabalık bağına dayanılarak kabul edilmez; destekleyici ile başvurucu bakımından kanunda aranan şartların birlikte sağlanması gerekir.
پاسخ کوتاه: Aile ikamet izni; destekleyicinin yabancı eşine, kendisinin veya eşinin ergin olmayan yabancı çocuğuna ve bağımlı yabancı çocuğuna verilebilir. İzin her defasında en fazla üç yıl için düzenlenebilir ve yabancı bir destekleyici söz konusuysa destekleyicinin ikamet izni süresini aşamaz. Gelir, sağlık sigortası, adres kaydı, aile bağının gerçekliği ve diğer yasal şartlar dosya üzerinden incelenir.
Türkiye’deki ikamet izni türlerinin tamamı ve genel başvuru sistemi için راهنمای ما درباره اجازه اقامت در ترکیه را inceleyebilirsiniz. Bu yazı yalnızca aile ikamet izninin 2026 yılındaki şartlarına, başvuru aşamalarına ve hukuki sonuçlarına odaklanmaktadır.
Aile İkamet İzni Nedir?
Aile ikamet izni, aile birliğinin Türkiye’de sürdürülebilmesine yönelik özel bir ikamet izni türüdür. Hukuki dayanağı 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 34 ila 37. maddeleridir. Uygulama ayrıntıları ise Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 30 ila 34. maddelerinde düzenlenmiştir.
İznin merkezinde iki kişi grubu bulunur: Türkiye’deki statüsü üzerinden aile ikamet iznine dayanak oluşturan destekleyici ve destekleyiciye bağlı olarak izin isteyen yabancı aile üyesi. Bu nedenle yalnızca başvurucunun değil, destekleyicinin de kanundaki şartları taşıması gerekir. Güncel resmî açıklamalar در صفحه انواع مجوز اقامت اداره کل مدیریت مهاجرت منتشر میشود.
Aile ikamet izni vatandaşlık hakkı verir mi?
Hayır. Aile ikamet izni ile Türk vatandaşlığı farklı hukuki statülerdir. Aile ikamet izninin alınması yabancıyı kendiliğinden Türk vatandaşı yapmaz. Türk vatandaşıyla evlilik de otomatik vatandaşlık sağlamaz; vatandaşlık başvurusu bakımından 5901 sayılı Kanun’daki süre ve diğer şartların ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Aile ikamet izni çalışma hakkı verir mi?
Aile ikamet izni tek başına çalışma izni değildir. Türkiye’de bağımlı veya bağımsız çalışmak isteyen yabancının kural olarak ayrıca çalışma izni ya da çalışma izni muafiyeti bulunmalıdır. İkamet izninin bulunması, izinsiz çalışmayı hukuka uygun hâle getirmez.
Aile İkamet İzni Kimlere Verilebilir?
Kanuna göre aile ikamet izni aşağıdaki yabancı aile üyeleri için düzenlenebilir:
- Destekleyicinin yabancı eşi,
- Destekleyicinin veya eşinin ergin olmayan yabancı çocuğu,
- Destekleyicinin veya eşinin bağımlı yabancı çocuğu.
| Başvurucu | Temel değerlendirme |
|---|---|
| Yabancı eş | Evliliğin geçerli ve gerçek olması, eşlerin 18 yaşını doldurması ve birlikte yaşama iradesinin bulunması incelenir. |
| Ergin olmayan yabancı çocuk | Soybağı, velayet ve gerekiyorsa diğer ebeveynin muvafakati değerlendirilir. |
| Bağımlı ergin yabancı çocuk | Çocuğun yaşına rağmen destekleyiciye bağımlı olduğunu gösteren özel durum ve belgeler aranır. |
Aile üyelerinin Türkiye’deki konut üzerinde paylı veya elbirliği mülkiyet hakkı bulunması hâlinde, şartları varsa taşınmaz sahipliğine dayalı kısa dönem ikamet izni de değerlendirilebilir. Tapu payı, tek konutta 200.000 ABD doları şartı ve gerekli belgeler için taşınmaz ikamet izni rehberimizi میتوانید بررسی کنید.
Türk vatandaşı eş üzerinden aile ikamet izni
Türk vatandaşının yabancı eşi, şartları sağlıyorsa aile ikamet iznine başvurabilir. Ancak nikâhın bulunması tek başına olumlu karar garantisi değildir. Evliliğin aile ikamet izni almak amacıyla yapılmadığı, eşlerin birlikte yaşadığı veya yaşama niyeti taşıdığı ve başvurunun gerçek aile birliğine dayandığı incelenebilir.
Yabancı eş üzerinden aile ikamet izni
Türkiye’de geçerli ikamet iznine sahip bir yabancı da eşi ve kanunda belirtilen çocukları için destekleyici olabilir. Bu durumda aile ikamet izninin süresi hiçbir şekilde destekleyicinin ikamet izni süresinden uzun olamaz. Destekleyicinin izninin sona ermesi, iptal edilmesi veya uzatılmaması aile üyelerinin statüsünü de etkileyebilir.
Birden fazla eş bulunması hâlinde izin
Destekleyicinin birden fazla eşi bulunuyorsa eşlerden yalnızca biri için aile ikamet izni düzenlenebilir. Buna karşılık yabancının çocuklarının tamamı, diğer şartların sağlanması kaydıyla aile ikamet izni kapsamında değerlendirilebilir. Türkiye’de geçerli evlilik düzeni ve kamu düzeni kuralları ayrıca dikkate alınır.
Kimler Destekleyici Olabilir?
Aile ikamet izni bakımından destekleyici olabilecek kişiler şunlardır:
- Türk vatandaşları,
- 5901 sayılı Kanun’un 28. maddesi kapsamında bulunan kişiler,
- Türkiye’de ikamet izinlerinden birine sahip yabancılar,
- Mülteciler,
- İkincil koruma statüsü sahipleri.
Her destekleyici türünde sunulacak belgeler ve bazı şartların uygulanma biçimi değişebilir. Özellikle destekleyicinin Türk vatandaşı olması ile süreli ikamet izni bulunan bir yabancı olması aynı sonuçları doğurmaz. Bu nedenle başvuru dosyası, destekleyicinin güncel hukuki statüsüne göre hazırlanmalıdır.
Destekleyicide Aranan Şartlar Nelerdir?
Destekleyicinin gelir, sigorta, adli sicil, ikamet süresi ve adres kaydı yönünden şartları sağlaması gerekir. Genel çerçeve aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:
| شرط | توضیحات |
|---|---|
| Yeterli aylık gelir | Toplam gelirin asgari ücretten az olmaması ve aile fertlerinden her biri için asgari ücretin üçte birinden az pay düşmemesi gerekir. |
| بیمه درمانی | Tüm aile fertlerini kapsayan ve Türkiye’de geçerli sağlık güvencesi bulunmalıdır. |
| Adli sicil | Destekleyicinin son beş yıl içinde aile düzenine karşı suçlardan mahkûm olmadığını gösteren kayıt istenir. |
| Türkiye’de ikamet | Kural olarak başvuru tarihinden önce en az bir yıldır Türkiye’de ikamet ediyor olmalıdır; kanuni istisnalar saklıdır. |
| ثبت نشانی | Destekleyicinin adres kayıt sisteminde kaydı bulunmalıdır. |
Destekleyicinin kayıtlı adresi, başvurucu aile üyesinin beyan ettiği konut ve eşlerin fiilî yaşam düzeni birbiriyle uyumlu olmalıdır. Adres tahkikatı, denetim sırasında eşlerin veya aile üyelerinin adreste bulunamaması ve olumsuz tespite karşı izlenebilecek yollar hakkında ayrıntılı bilgi için بازرسی نشانی و فرایند تحقیقات مربوط به اجازه اقامت میتوانید راهنمای ما را مطالعه کنید.
Gelir şartı nasıl hesaplanır?
Gelir değerlendirmesinde iki eşik birlikte dikkate alınır: Ailenin toplam aylık geliri yürürlükteki asgari ücretten az olmamalı ve ailedeki her kişi için asgari ücretin üçte birinden az gelir düşmemelidir. Hesap yalnızca başvurucu eş üzerinden değil, destekleyicinin bakmakla yükümlü olduğu ve dosyada yer alan aile yapısı üzerinden yapılır. Gelirin yasal, düzenli ve belgelenebilir olması önemlidir.
Bir yıllık ikamet şartı herkese uygulanır mı?
Hayır. Türk vatandaşı destekleyici bakımından “ikamet izniyle bir yıl kalma” şartı söz konusu olmaz. Kanunda ayrıca bilimsel araştırma amaçlı ikamet izni bulunanlar, 5901 sayılı Kanun’un 28. maddesi kapsamında olanlar ve Türk vatandaşlarıyla evli yabancılar yönünden bir yıllık ikamet şartının uygulanmayacağı düzenlenmiştir. Mülteci ve ikincil koruma statüsü sahiplerinde ise destekleyicide aranan şartların uygulanmaması mümkündür. Bu nedenle “destekleyici mutlaka bir yıl ikamet etmiş olmalıdır” şeklinde her dosya için geçerli mutlak bir ifade doğru değildir.
Adli sicil belgesi kimden istenir?
Aile ikamet izninde aile düzenine karşı suçlar yönünden adli sicil belgesi, başvurucu bütün aile fertlerinden değil, destekleyiciden istenir. Göç İdaresinin ikamet izni sıkça sorulan sorular sayfasında da bu ayrım açıkça belirtilmektedir.
Başvurucu Yabancıda Aranan Şartlar Nelerdir?
- Aile bağını ve Türkiye’deki kalış amacını gösteren bilgi ve belgeleri sunmak,
- Destekleyiciyle birlikte yaşadığını veya yaşama niyeti taşıdığını ortaya koymak,
- Eş üzerinden başvuruluyorsa her iki eşin de 18 yaşını doldurmuş olması,
- YUKK’un Türkiye’ye girişine izin verilmeyecek yabancılara ilişkin 7. maddesi kapsamında olmamak,
- Evliliğin yalnızca aile ikamet izni elde etmek amacıyla yapılmamış olması,
- Geçerli pasaport ve başvuru için gerekli yasal kalış şartlarını sağlamak.
Anlaşmalı evlilik şüphesi nasıl değerlendirilir?
İdare, evliliğin yalnızca ikamet izni almak amacıyla yapıldığına ilişkin makul şüphe bulunması hâlinde inceleme yapabilir. Eşlerin ortak yaşamı, birbirleri hakkındaki bilgileri, yaş farkı, ortak dil, önceki evlilikler ve dosyadaki çelişkiler değerlendirmede dikkate alınabilir. Ancak tek bir olgu, her durumda evliliğin anlaşmalı olduğunu kanıtlamaz; karar somut ve nesnel verilere dayanmalıdır.
Aile İkamet İzni İçin Gerekli Belgeler
Belge listesi ilk başvuru veya uzatma olmasına, destekleyicinin vatandaşlık ve ikamet statüsüne, eş ya da çocuk üzerinden başvuru yapılmasına göre değişebilir. Genel olarak şu belgeler gündeme gelir:
- فرم درخواست e-İkamet،
- Pasaport veya pasaport yerine geçen belgenin aslı ve ilgili sayfalarının fotokopileri,
- عکس بیومتریک،
- Evlilik belgesi veya aile bağını gösteren resmî kayıtlar,
- Destekleyicinin kimlik kartı, ikamet izni veya statü belgesi,
- Geliri gösteren belgeler,
- Tüm aile fertlerini kapsayan geçerli sağlık sigortası veya sağlık güvencesi belgesi,
- Destekleyiciye ait adli sicil kaydı,
- Adres kayıt ve konaklama belgeleri,
- Çocuk başvurularında doğum belgesi, velayet kararı ve gerekiyorsa muvafakatname,
- Harç ve ikamet izni belge bedelinin ödendiğini gösteren makbuzlar.
Başvurudan önce güncel ve kişiye özel belge listesi از صفحه مدارک موردنیاز سامانه e-İkamet kontrol edilmelidir. Yabancı ülkeden alınan belgeler bakımından apostil veya ilgili temsilcilik onayı ile noter onaylı Türkçe tercüme gerekebilir.
Çocuk başvurularında muvafakat ve velayet
Çocuğun Türkiye dışında ortak velayete tabi olduğu diğer ebeveyn bulunuyorsa, aile ikamet izni başvurusunda o ebeveynin muvafakati istenebilir. Boşanma, velayet veya ebeveynlerden birinin ölümü gibi durumlarda ilgili mahkeme kararı ya da ölüm belgesi sunulmalıdır. Yabancı belgelerin Türkiye’de kullanılabilirliği ayrıca sağlanmalıdır.
Aile İkamet İzni Başvurusu Nasıl Yapılır?
- Uygun izin türü belirlenir: Destekleyicinin statüsü ve aile bağının aile ikamet iznine uygunluğu incelenir.
- e-İkamet başvurusu oluşturulur: İlk başvuru veya uzatma seçilerek form eksiksiz doldurulur.
- مدارک آماده میشوند: Destekleyici ve başvurucuya ait belgeler güncel listeye göre tamamlanır.
- Randevu ve teslim işlemleri yerine getirilir: Sistem ve il müdürlüğünün belirlediği usule göre başvuru dosyası sunulur.
- Eksik belge talepleri takip edilir: İdarenin verdiği süre içinde istenen belgeler tamamlanır.
- Karar ve kart süreci izlenir: Başvurunun olumlu sonuçlanması hâlinde ikamet izni kartı bildirilen adrese gönderilir.
İdare tarafından istenen eksik belgelerin verilen süre içinde tamamlanmaması, başvurunun esastan reddedilmesinden farklı olarak dosyanın işlemden kaldırılması sonucunu doğurabilir. İşlemden kaldırma kararının sonuçları ve yeniden başvuru seçenekleri hakkında ayrıntılı bilgi için خارج کردن درخواست اجازه اقامت از روند رسیدگی میتوانید راهنمای ما را مطالعه کنید.
Başvuru sahibi ve destekleyici için randevu oluşturulmuşsa, sistemde belirtilen tarih ve yerde hazır bulunma yükümlülüğüne uyulmalıdır. Randevunun kaçırılmasının sonuçları, geçerli mazeret ve yeniden başvuru ihtimali hakkında ayrıntılı bilgi için اگر در نوبت تعیینشده برای اجازه اقامت حاضر نشویم چه میشود میتوانید راهنمای ما را مطالعه کنید.
درخواست فقط سامانهٔ رسمی e-İkamet ریاست ادارهٔ مهاجرت üzerinden oluşturulmalıdır. Başvuru formundaki medeni durum, adres, pasaport, gelir ve aile bilgileri sunulan belgelerle birebir uyumlu olmalıdır.
Başvuru sonuçlanmadan yurt dışına çıkılabilir mi?
Usulüne uygun düzenlenmiş ve onaylanmış ikamet izni müracaat belgesi ile harç makbuzları, her çıkışta 15 gün içinde dönülmesi şartıyla belirli bir çıkış-giriş imkânı sağlayabilir. Belgenin niteliği ve onay durumu kontrol edilmeden yurt dışına çıkılması vize ihlali veya ülkeye girişte sorun doğurabilir.
Aile ikamet izninin uzatılabilmesi için aile bağının yanı sıra destekleyicinin gelir, sağlık sigortası, adres kaydı ve diğer şartları taşımaya devam etmesi gerekir. Başvuru süresi, UETS zorunluluğu ve ortak belgeler için راهنمای ما برای درخواست تمدید مجوز اقامت را میتوانید بررسی کنید.
Aile ikamet izninin dayanağı boşanma, destekleyicinin ölümü veya başka bir nedenle sona ererse yabancının durumuna uygun farklı bir ikamet iznine geçmesi mümkün olabilir. Başvuru süresi, kısa dönem ikamete geçiş şartları ve diğer örnekler için راهنمای ما درباره درخواست تغییر نوع اجازه اقامت را مطالعه کنید میتوانید بررسی کنید.