Emsal karar incelemeleri
Apostilsiz Yabancı Belge: Yargıtay 7. HD Geçerli Demedi, Resen Araştırılmasını İstedi
Bu yazıda 14 başlık
- Kısa Cevap: Mahkeme Apostilsiz Yabancı Belgeyi Sırf Bu Yüzden Yok Sayabilir mi?
- Yargıtay 7. Hukuk Dairesi Kararının Künyesi
- Uyuşmazlık Nasıl Başladı? Bulgaristan Belgesine Dayanan Mirasçılık Belgesi
- Mahkeme Belgeyi Nasıl Doğrulamaya Çalıştı? Sofya Büyükelçiliğinin Cevabı
- Yargıtay 7. Hukuk Dairesi Mahkeme Kararını Neden Bozdu?
- Mirasçılık Belgesi Davasının Niteliği Bu Sonuçta Rol Oynadı mı?
- Apostil Neyi Çözer? Belgenin Kaynağı ile Mirasçılık Bağı Aynı Soru Değildir
- Apostil Eksikliği Her Davada Aynı Sonucu Doğurur mu? Mirasçılık, Tanıma ve Vekâletname Dosyaları
- Yargıtay Bozdu, Dava Bitti mi? Bozmadan Sonra Açık Kalan Sorular
- Yabancı Belgede Apostil Yoksa Dosyada Hangi Hususlar İncelenmelidir?
- Sık Sorulan Sorular
- Sonuç: Bu Dosyada Apostil Eksikliği Belgeyi Geçerli Kılmadı, Araştırmayı da Bitirmedi
- Hukuki Kaynaklar ve İlgili İncelemeler
- Yazar ve Hukuki Bilgilendirme
Yayın: · Son güncelleme:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.
Kısa Cevap: Mahkeme Apostilsiz Yabancı Belgeyi Sırf Bu Yüzden Yok Sayabilir mi?
Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin incelediği mirasçılık belgesi dosyasında hayır, ancak bu genel bir kural değildir. Daireye göre apostilsiz yabancı belge sunulan bu dosyada mahkeme, apostilli örnek gelmedi diye araştırmayı bitirmemeli, belgenin geçerliliğini resen, gerek duyulursa Bulgaristan Dışişleri Bakanlığına sorarak araştırmalıydı. Daire “apostil gerekmez”, “apostilsiz belge geçerlidir” veya “belge reddedilemez” dememiştir.
Daire bu sonuca 19 Şubat 2025 tarihli E. 2024/2119, K. 2025/875 sayılı kararında ulaştı. İlk derece mahkemesi, mirasçılık belgesinin dayandığı Bulgaristan belgelerinde apostil bulunmadığını ve geçerliliklerinin denetlenemediğini belirterek belgeyi iptal etmiş, Bölge Adliye Mahkemesi de istinaf başvurusunu esastan reddetmişti. Daire Bölge Adliye Mahkemesi kararını ortadan kaldırdı, ilk derece kararını kesin olmak üzere oy birliğiyle bozdu. Gerekçenin birinci ayağı belgelerin geçerliliğinin araştırılmamış olması, ikinci ayağı ise taraflar ile mirasbırakan arasındaki irs bağının kuşkuya yer bırakmayacak şekilde kanıtlanamaması ve yapılan araştırmaların yeterli görülmemesidir.
Karar bütün davalar için kural koymaz. Daire resen araştırma ifadesini mirasçılık belgesi ve çekişmesiz yargı açıklamalarının ardından kullanmıştır; sonucun bu dava türüyle sınırlı okunması ise yazarın değerlendirmesidir. Yabancı mahkeme kararının tenfizinde sonuç değişebilir; 11. Hukuk Dairesi E. 2025/1013 sayılı dosyada, apostilin 60 günlük kesin süreden sonra sunulduğunu belirterek davanın usulden reddini yerinde gören istinaf kararını onamıştır. Ana karardaki bozma da davanın sonu değildir, çünkü dosya yeniden ilk derece mahkemesine gönderilmiştir.
Bu inceleme, yayımlanan karar metinlerine dayanır; taraf bilgilerine yer verilmemiştir. Apostil, konsolosluk tasdiki ve tercümenin genel çerçevesi yurt dışında düzenlenen belgeler rehberinde anlatılmaktadır. Miras işlemlerindeki genel çerçeve için yabancıların miras hakkı yazısına bakılabilir. Bu yazı ise yalnız ana kararda ve karşılaştırılan dosyalarda mahkemelerin belgeye nasıl yaklaştığını ele alır.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi Kararının Künyesi
Tablonun tamamı için yana kaydırın
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Mahkeme | Yargıtay 7. Hukuk Dairesi |
| Esas ve karar numarası | E. 2024/2119, K. 2025/875 |
| Karar tarihi | 19.02.2025 |
| Temyiz edilen karar | İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, E. 2021/1831, K. 2024/357 |
| İlk derece kararı | İstanbul 11. Asliye Hukuk Mahkemesi, E. 2019/65, K. 2021/150 |
| Uyuşmazlık | Mirasçılık belgesinin iptali ile yeni mirasçılık belgesi verilmesi istemi |
| Temyiz eden | Davalılar vekili |
| Kararda anılan hükümler | 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 7 ve 598 |
| Hüküm | Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması, ilk derece kararının bozulması |
| Oy durumu ve kesinlik | Kesin olmak üzere oy birliğiyle |
| Sonraki aşama | Dosya ilk derece mahkemesine gönderildi; bozmadan sonraki yargılama bilinmiyor |
Uyuşmazlık Nasıl Başladı? Bulgaristan Belgesine Dayanan Mirasçılık Belgesi
Davacı vekili, bir sulh hukuk mahkemesinden alınan mirasçılık belgesine göre müvekkilinin mirasçı olduğunu ileri sürdü. Anlatımına göre davalı tarafın başka bir sulh hukuk mahkemesinden aldığı belgede tek mirasçılık tespit edilmiş, mirasbırakan adına kayıtlı taşınmaz da bunun üzerine davalılar adına tescil edilip davalılardan birine devredilmişti. Davacı, davalının mirasçılığına esas belgelerin gerçeği yansıtmadığını belirterek o mirasçılık belgesinin iptalini istedi.
Davalılar vekili ise davacının taraf sıfatı bulunmadığını, mirasbırakanla mirasçılık bağını ispatlayan belge sunmadığını ve davanın kötü niyetle açıldığını savundu. Bu savunma gerekçenin ikinci ayağıyla birlikte okunmalıdır, çünkü Daire irs bağı sorununu davalılarla sınırlamamış, “taraflar” bakımından kurmuştur.
Mahkeme Belgeyi Nasıl Doğrulamaya Çalıştı? Sofya Büyükelçiliğinin Cevabı
İptali istenen mirasçılık belgesi, Bulgaristan’dan temin edilen “nüfus sicil belgesi” başlıklı belge ile tanık beyanına dayanıyordu. İlk derece mahkemesi belgelerin geçerliliğini Sofya Büyükelçiliğine sordu. Cevapta belgelerde apostil şerhi bulunmadığı, apostil temin edilip çeviri yapılırsa bilgi verileceği, aksi durumda belgelerin Bulgaristan Dışişleri Bakanlığından temin edilmesi gerektiği bildirildi.
Mahkeme yargılama aşamasında apostilli örneklerin sunulması için önce davacı vekiline, daha sonra davalı vekiline süre verdi. Örnekler verilen sürede gelmeyince davayı kabul etti, önceki belgeyi iptal etti ve mirası dört pay kabul ederek yeni bir paylaştırma yaptı. Bölge Adliye Mahkemesi bu gerekçeyi doğru bularak istinaf başvurusunu esastan reddetti.
Büyükelçilik cevabı, apostil ve çeviri ile belgelerin Bulgaristan Dışişleri Bakanlığından temin edilmesi olmak üzere iki yol gösteriyordu. Mahkeme taraflara apostilli örnek için süre vermiştir; kararda Bulgaristan makamlarına başvurulduğuna ilişkin bir bilgi yer almamaktadır. Yazarın değerlendirmesine göre Dairenin gösterdiği yol ikinci seçeneğe yakındır, ancak Daire Büyükelçilik cevabı ile kendi gerekçesi arasında açık bir bağ kurmamıştır.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi Mahkeme Kararını Neden Bozdu?
Daire önce mirasçılık belgesi davasının çerçevesini çizdi. Türk Medeni Kanunu’nun 598. maddesine göre yasal mirasçı oldukları belirlenenlere sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir. İrs ilişkisi kural olarak nüfus kayıtlarıyla ispat olunur. Bu kayıtlar belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur, içeriklerinin doğru olmadığının ispatı ise kanunlarda başka hüküm yoksa bir şekle bağlı değildir (TMK m. 7).
Daire eksik araştırmayı bu çerçeve üzerinde iki başlıkta topladı. Birinci başlık belgelerin geçerliliğidir:
“…öncelikli olarak davalılar ile muris … arasında irs ilişkisine esas alınan Bulgaristan Devletinden verilen ‘nüfus sicil belgesi’ olarak sunulan belgelerin geçerliliğinin mahkemece re’sen, gerek duyulması durumunda Bulgaristan Dışışleri Bakanlığında sorularak araştırılması gerekmektedir.”
Alıntıdaki yazım karar metnine aittir. İkinci başlık mirasçılık bağının kendisidir ve Daireye göre “taraflar ile muris … arasındaki irs bağı kuşkuya yer bırakmayacak şekilde kanıtlanamadığı gibi yapılan araştırmalar da yeterli görülmemiştir.” Bu hususlar üzerinde durulmadan karar verilmesi eksik inceleme sayılmış, Bölge Adliye Mahkemesinin yerel mahkeme gerekçesini doğru bularak başvuruyu reddetmesi de isabetli görülmemiştir.
Daire belgeler hakkında nihai bir değerlendirme yapmamıştır. Kararda apostilsiz belgenin geçerli olduğuna veya apostilin aranmayacağına ilişkin bir tespit yer almamaktadır. 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi, HMK m. 224 ve Bulgaristan ile yapılmış bir anlaşma da metinde anılmamaktadır.
Mirasçılık Belgesi Davasının Niteliği Bu Sonuçta Rol Oynadı mı?
Karar metni bu yönde okunabilir, ancak Daire bunu açıkça söylememiştir. Daire önce çekişmeli yargıda taraflarca hazırlama ilkesinin geçerli olduğunu ve hâkimin tarafların talepleri ile bağlı bulunduğunu belirtmiştir. Çekişmesiz yargıya tabi davalarda ise resen araştırma prensibinin egemen olduğunu, hâkimin davanın ispatı için gerekli bütün delillere başvurabileceğini kaydetmiştir. Belgelerin “mahkemece re’sen” araştırılması yönündeki sonuç bu açıklamaların ardından gelmektedir; ikisi arasındaki sebep bağı ise yazarın çıkarımıdır.
Aynı bölümde mirasçılık belgesi isteyen davacının mirasbırakanın ölümünü, ölüm tarihini ve aralarındaki irs bağını kanıtlamak zorunda olduğu da yazılıdır. Kararda resen araştırma ile bu yükümlülük birlikte anlatılmakta, biri diğerini kaldırmış gösterilmemektedir. Mirasçılık belgesi verilmesi davasında ret ölçütü ise dardır: “Bu tür davaların reddine karar verilebilmesi için murisin hiçbir şekilde yaşamadığının, böyle bir kişinin mevcut olmadığının belirlenmesi veya davacının murisin mirasçısı olmadığının tespiti gerekir.” Daire ayrıca hasımsız ve çekişmesiz davalarda verilen kararların kesin hüküm oluşturmadığını, iptal davasıyla değiştirilebileceğini veya ortadan kaldırılabileceğini hatırlatmıştır.
Burada açık bir nokta bulunmaktadır, çünkü dosya hasımlı görülmüş bir iptal davasıdır ve Daire uyuşmazlığı “mirasçılık belgesinin iptali ile yeni mirasçılık belgesi verilmesi” istemi olarak nitelemiştir. Kararda bu davanın çekişmeli yargıya mı, çekişmesiz yargıya mı girdiğine ilişkin açık bir değerlendirme yer almamaktadır. Yazarın değerlendirmesine göre Daire, yeni belge istemi ve irs bağının niteliği nedeniyle resen araştırmayı bu dosyada da uygulamıştır. Bu okuma sonucu sınırlar; karardaki ödev, alacak veya ticari uyuşmazlık gibi çekişmeli bir davaya kendiliğinden aktarılamaz.
Apostil Neyi Çözer? Belgenin Kaynağı ile Mirasçılık Bağı Aynı Soru Değildir
Yazarın değerlendirmesine göre iki bozma gerekçesi iki ayrı soruya karşılık gelir. Birincisi belgenin geçerliliği, özellikle yetkili Bulgaristan makamından çıkıp çıkmadığı, ikincisi mirasçılık bağının kuşkuya yer bırakmadan kurulup kurulmadığıdır. Apostil yalnız birinci soruya hizmet eder, çünkü Lahey Sözleşmesinin 5. maddesine göre şerh imzanın doğruluğunu, imzalayanın sıfatını ve gerektiğinde mühür veya damgayı teyit eder. Adalet Bakanlığı eğitim modülüne göre de belgenin içeriğini kapsamaz.
Bu ayrıma göre bozmadan sonra apostilli örnek dosyaya gelse bile ikinci gerekçe kendiliğinden ortadan kalkmaz, çünkü belgenin kaynağının anlaşılması kimin mirasçı olduğu sorusunu tek başına çözmez.
Apostilin varlığı da son söz olmayabilir; E. 2025/3417 sayılı dosyada Rusya’da düzenlendiği ileri sürülen vekâletnamede apostil bulunuyordu. Bölge Adliye Mahkemesi, Rusya Federasyonu Adalet Bakanlığının yazısından apostilin sahte olduğunu kabul etti ve bu apostile güvenildiği savunmasına itibar etmedi. Moskova’daki bir mahkeme kararına göre vekâletnameyi düzenlediği iddia edilen noterin kayıtlarda yer almadığını da belirtti; 11. Hukuk Dairesi kararı onadı.
Apostilin yokluğu da her zaman doğrulama yokluğu anlamına gelmeyebilir. Kanada’da düzenlenen vasiyetnameye ilişkin E. 2023/5821 sayılı dosyada ilk derece mahkemesi, konsolosluk tasdikini apostille aynı işlevde saydı. Bölge Adliye Mahkemesi kararı 7. Hukuk Dairesince onandı, ancak iki merci de bu noktada ayrı bir değerlendirme yapmadı. Davalı vekili Kanada’nın Lahey Sözleşmesine üye olmadığını savunmuştu; statü tablosuna göre sözleşme Kanada için 11 Ocak 2024’te yürürlüğe girmiştir. Yazarın değerlendirmesine göre bu dosya, ana karardaki Bulgaristan gibi taraf bir devletin belgesine doğrudan aktarılamaz. Vasiyetnamenin şekline ilişkin genel çerçeve yurt dışında düzenlenen vasiyetname yazısındadır.
Türkiye ile Bulgaristan Arasında Hangi Sözleşmeler Var?
Bu bölümdeki bilgiler ana karardan değil, resmî kaynaklardan alınmıştır. Lahey Konferansının statü tablosuna göre 5 Ekim 1961 tarihli Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi, Türkiye için 29 Eylül 1985’te, Bulgaristan için 29 Nisan 2001’de yürürlüğe girmiştir.
İki ülke arasında ayrıca 2 Eylül 1975 tarihli Hukukî ve Cezaî Konularda Adlî Yardımlaşma Sözleşmesi bulunmaktadır; Adalet Bakanlığının hukuk istinabe sayfası yürürlük tarihini 28 Ekim 1978 olarak göstermektedir. Sözleşmenin 5. maddesi hukuki konularda karşılıklı adli yardımı öngörür. Metinde belgelerin tasdiksiz geçerli olacağını söyleyen bir hüküm saptanmadı. Yazarın değerlendirmesine göre bu sözleşme apostil gerekmediği sonucunu doğurmaz; bilgi isteme kanalı olup olamayacağı somut dosyada ayrıca değerlendirilmelidir. Daire sorunun hangi kanaldan yöneltileceğini belirtmemiştir.
HMK m. 224 Belgeyi Yok Saymayı mı Emreder?
İncelenen dokuz kararın hiçbiri bu maddeyi anmadığından cevap yazarın değerlendirmesidir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 224. maddesi, yabancı devlet makamlarınca hazırlanan resmî belgelerin Türkiye’de resmî belge niteliği taşımasını belgeyi veren devletin yetkili makamının veya ilgili Türk konsolosluğunun onayına bağlar; ikinci fıkrası milletlerarası sözleşmeleri saklı tutar. Madde resmî belge niteliği üzerinden kurulmuştur ve onaysız belgenin hangi delil değerini taşıyacağını ayrıca söylemediği için belgeyi yok saymayı açıkça emretmez. Bu okuma onaysız belgeyi geçerli kılmaz, çünkü madde onayı resmî belge niteliğinin şartı yapmaktadır.
Apostil Eksikliği Her Davada Aynı Sonucu Doğurur mu? Mirasçılık, Tanıma ve Vekâletname Dosyaları
Aşağıdaki tablo seçilmiş dokuz kararı dosya türüne göre göstermektedir. Son sütun mahkemelerin değil, yazarın değerlendirmesidir. Tablo yayımlanmış kararlardan yapılan bir seçkidir ve başarı oranı gibi okunmamalıdır. Birçok dosya türü tek karara dayandığından tablo genel bir kural veya eğilim göstermez.
Tablonun tamamı için yana kaydırın
| Dosya türü | Karar | Belgedeki sorun | Sonuç | Yazarın değerlendirmesi: Belirleyici unsur |
|---|---|---|---|---|
| Mirasçılık belgesinin iptali | 7. HD E. 2024/2119, K. 2025/875 (19.02.2025) | Bulgaristan nüfus belgesinde apostil yok, apostilli örnek sürede gelmedi | Ortadan kaldırma ve bozma, kesin, oy birliği | Resen araştırma ve irs bağının kanıtlanması |
| Evlat edinmenin tanınması ve tenfizi | 8. HD E. 2020/989, K. 2020/2694 (01.06.2020) | Apostil yok, kesinleşme anlaşılamıyor | Karar düzeltme kabul, onama kaldırıldı, ret kararı bozuldu, oy birliği | Kesinleşme adli yardımla sorulabilir |
| Evlat edinmenin tanınması ve tenfizi | 2. HD E. 2025/5584, K. 2025/11094 (11.12.2025) | Kesinleşme belgesi ve tasdikli tercümesi yok; metinde apostil geçmiyor | Ortadan kaldırma ve kabul kararının bozulması, oy birliği | Kesinleşme gösterilmeden kabul de ayakta kalmadı |
| Vesayet kararının tanınması | 8. HD E. 2019/3630, K. 2021/4428 (26.05.2021) | Kesinleşmeye dair usulüne uygun apostil şerhi yok | Ret kararı bozuldu, oy birliği | Taraf teşkili ile amaca uygun süre ve ihtar eksikliği |
| Alacak kararının tenfizi | 11. HD E. 2025/1013, K. 2025/5575 (22.09.2025) | Apostil ve tercümesi 60 günlük kesin süreden sonra sunuldu | Usulden ret korundu, onama, kesin, oy birliği | Dava şartı sayılan eksiklik ile kaçırılan kesin süre |
| Genel kurul kararının iptali | 11. HD E. 2025/1493, K. 2025/6272 (15.10.2025) | Noter onaylı genel kurul vekâletnamesinde apostil ve imza sirküleri yok | Onama, kesin, oy birliği | Bölge Adliye Mahkemesi özel düzenlemede zorunluluk bulmadı |
| Kamulaştırmasız el atma | 5. HD E. 2019/4415, K. 2019/17801 (07.11.2019) | Dava vekâletnamelerinde apostil yok | Başka eksikliklerle birlikte geri çevirme, oy birliği | Usulüne uygun vekâletname istendi; dosya bitirilmedi |
| Vasiyetnamenin iptali | 7. HD E. 2023/5821, K. 2024/5167 (21.11.2024) | Apostil yok, konsolosluk tasdiki var | Onama, kesin, oy birliği | Tasdik, ilk derecede apostille aynı işlevde sayıldı |
| Pay devrinin iptali | 11. HD E. 2025/3417, K. 2026/373 (22.01.2026) | Vekâletnamedeki apostil sahte | Onama, kesin, oy birliği | Apostilin varlığı güven dayanağı sayılmadı |
E. 2025/3417 sayılı kararın UYAP künyesinde tarih 22.01.2026, metnin sonunda ise 22.01.2025 olarak görünmektedir. Karar numarası 2026 yılını gösterdiğinden künyedeki tarih esas alınmıştır.
Yazarın değerlendirmesine göre bu seçkiden dört gözlem çıkmaktadır:
- Mirasçılık dosyası resen araştırma vurgusuyla ayrışıyor. Ana kararda çekişmesiz yargı açıklamaları ile “re’sen” araştırma ödevi yan yana yer almakta, apostilli örneğin gelmemesi araştırmayı bitirmemektedir.
- Seçilen tanıma ve tenfiz dosyalarında kesinleşme öne çıkıyor. Kararların aktardığı 5718 sayılı Kanun’un 53. maddesi, ilamın onanmış aslını veya örneğini, kesinleşmeyi gösteren onanmış belgeyi ve bunların onanmış tercümelerini arar. 8. Hukuk Dairesi E. 2019/3630 sayılı kararda kesinleşmeyi dava şartı olarak resen gözetilecek bir husus saymıştır. E. 2020/989 ve E. 2025/5584 sayılı kararlar zıt görünse de ortak noktaları, kesinleşmesi anlaşılmayan kararla sonuca gidilmemesidir. Kesinleşme tartışması için yabancı boşanma kararının tanınması incelemesine, öteki tenfiz engelleri için yabancı kararın tenfizi incelemesine bakılabilir.
- Vekâletnamede sonucu işlemin türü etkileyebilir. E. 2025/1493 sayılı dosyada Bölge Adliye Mahkemesi, TTK ve ilgili Yönetmelikte apostil zorunluluğu bulunmadığını belirtmiş; 11. Hukuk Dairesi ayrı gerekçe yazmadan onamıştır. 5. Hukuk Dairesinin dosyasında ise dava vekâletnameleri için geri çevirme yapılmıştır. Daireler bu farkı kendileri kurmamıştır, karşılaştırma yazara aittir.
- Apostil doğrulama araçlarından biridir, içeriği kanıtlamaz. Sahte apostil dosyası ile vasiyetname dosyası, derece mahkemelerinin şerhin adından çok belgeyi doğrulama işlevine baktığını düşündürmektedir.
Ana karara en yakın cümle 8. Hukuk Dairesinden gelmektedir:
“Apostil şerhi eksikliği davanın reddi için yeterli olmamakla birlikte, kararın kesinleşip kesinleşmediğinin tespit edilememiş olması eksik araştırma sonucudur.”
Bu cümle evlat edinme kararının tanınmasına ilişkindir ve eksik araştırma tespiti de kesinleşmeye bağlanmıştır. Daire o dosyada apostilsiz belgenin geçerli olduğunu söylememiş, kesinleşmenin adli yardımlaşma yoluyla yabancı mahkemeden sorulmasını istemiştir.
Verilen Süre Kaçırılırsa Dosya Reddedilir mi?
Ana kararda taraflara süre verilmiş, apostilli örnekler sunulmamış ve Daire yine de eksik araştırma tespit etmiştir. Kararda bu sürenin kesin olup olmadığına ve sonucunun ihtar edilip edilmediğine ilişkin bilgi yer almamaktadır.
İsviçre mahkemesi kararının tenfizine ilişkin E. 2025/1013 sayılı dosyada tablo farklıdır. İlk derece mahkemesi 14 Eylül 2023 tarihli celsede davacı vekiline 60 günlük kesin süre verdi ve süreye uyulmazsa belge sunumundan vazgeçilmiş sayılacağını ihtar etti. Apostil şerhi 15 Şubat 2024 tarihli olup tercümesiyle birlikte 21 Mart 2024’te sunuldu. İlk derece mahkemesi, kesinleşmeyi gösteren onanmış tercümeye ilişkin ara kararın gereği yapılmadığını belirterek davayı usulden reddetmişti. Bölge Adliye Mahkemesi eksikliği apostil şerhi ve tercümesi üzerinden açıkladı ve dava şartı niteliğinde saydı. 11. Hukuk Dairesi, apostilin 15 Şubat 2024’te düzenlendiğini ve zabıt kâtibinin bundan önce düştüğü 25 Eylül 2023 tarihli şerhe hukuki değer verilemeyeceğini belirterek kararı onadı.
E. 2019/3630 sayılı kararda ise 8. Hukuk Dairesi, taraf teşkili eksikliğinden sonra “kabule göre de” diyerek süre sorununu incelemiştir. Daire kesin sürenin amaca uygun ve yeterli olmasını, sonuçlarının da açıkça ihtar edilmesini aramış; “kesin süre kuralı”nın “davanın reddi için bir araç” sayılmaması gerektiğini vurgulamıştır. Kararın aktardığına göre dava şartı eksikliğinin giderilmesi mümkünse HMK m. 115/2 uyarınca kesin süre verilir, süre geçerse dava usulden reddedilir. E. 2020/989 sayılı kararda kesin süre verilip verilmediğine ilişkin bilgi yer almamaktadır. Yazarın değerlendirmesine göre bu kararlar birlikte okunduğunda apostil eksikliği her dosyada aynı sonucu doğurmamakta, tenfiz ve tanımada usulüne uygun verilen kesin süre kaçırılırsa ret sonucu doğabilmektedir.
Tercüme Eksikliği Ana Kararın Konusu mudur?
Hayır, Daire tercüme hakkında bir değerlendirme yapmamıştır; metindeki tek iz, Büyükelçilik cevabındaki “belgelerin çevirisinin yapılması” ifadesidir. Tercüme ölçütü karşılaştırılan kararlardan gelmektedir ve E. 2025/5584 sayılı kararda kesinleşmeyi gösteren belgenin tasdikli tercümesi aranmış, belgelerdeki eksikliğin yargılama sırasında tamamlanabileceği belirtilmiştir. HMK m. 223 de yabancı dilde belgeye dayanan tarafın tercümeyi sunmasını öngörür. Bu nedenle ana karar tercüme bakımından emsal gibi okunmamalıdır.
Yargıtay Bozdu, Dava Bitti mi? Bozmadan Sonra Açık Kalan Sorular
Hayır, karar kesin olmakla birlikte dosya yeniden ilk derece mahkemesine gönderilmiştir. Bozma kararı, iptali istenen mirasçılık belgesinin doğruluğunu teyit etmemiş, davacının veya davalıların mirasçı olduğunu da tespit etmemiştir. Mahkemenin araştırma sonucunda hangi hükmü kuracağı karardan anlaşılamaz.
Dosyanın sonraki aşaması bilinmemektedir. UYAP Emsal Karar veri tabanında 4 Kasım 2026’da “nüfus sicil belgesi” ifadesiyle yapılan aramada yalnız ana karar çıkmıştır; bu arama yayımlanmış kararlarla sınırlıdır ve sonraki bir aşamanın bulunmadığını göstermez. Karardan sonra HMK m. 223-224, 5718 sayılı Kanun’un 50 ve devamı maddeleri, TMK m. 598 veya apostil düzeninde bu sonucu etkileyen bir mevzuat değişikliği Kasım 2026’daki web taramasında saptanmadı.
Bulgaristan bağlantılı mirasta başka sorular da doğabilir. Mirasın açıldığı tarih, karşılıklılık ve taşınmaz sınırı bu kararın konusu değildir; bunlar yabancı mirasçı ve karşılıklılık incelemesinde ele alınmıştır.
Yabancı Belgede Apostil Yoksa Dosyada Hangi Hususlar İncelenmelidir?
- Dava türü: Uyuşmazlık mirasçılık belgesine mi, tanıma ve tenfize mi, yoksa çekişmeli bir alacağa mı ilişkindir? Ana karardaki resen araştırma vurgusunun dosyaya aktarılıp aktarılamayacağı bu soruyla ilgilidir.
- Ara kararın içeriği: Süre kesin mi, yapılacak iş ve süreye uymamanın sonucu açıkça bildirilmiş mi? E. 2019/3630 ve E. 2025/1013 sayılı kararlar ayrımı göstermektedir.
- Doğrulama kanalı: Dış temsilcilik cevabı hangi yolu göstermektedir? Ana kararda Bulgaristan Dışişleri Bakanlığı, E. 2020/989 sayılı kararda adli yardımlaşma anılmıştır.
- Şerhin tarihi ve gerçekliği: E. 2025/1013 sayılı dosyada şerhin tarihi, E. 2025/3417 sayılı dosyada sahteliği sonucu etkilemiştir.
- İçerik: Ana kararın ikinci gerekçesi, taraflar ile mirasbırakan arasındaki irs bağının kuşkuya yer bırakmayacak şekilde kanıtlanmasını aramaktadır.
- Tasdikin türü: Belgenin düzenlendiği ülkenin Lahey Sözleşmesine taraf olup olmadığı ve konsolosluk tasdiki bulunup bulunmadığı ayrı ayrı görülmelidir. E. 2023/5821 sayılı dosyada Yargıtay bu konuda ayrı gerekçe yazmamıştır.
Sık Sorulan Sorular
Mahkeme Apostilsiz Yabancı Belgeyi Sırf Apostil Yok Diye Yok Sayabilir mi?
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, mirasçılık belgesinin iptali dosyasında apostilli örnek sunulmadığı için kurulan hükmü eksik araştırma sayarak bozmuştur. Mahkemeden belgenin geçerliliğini resen, gerekirse Bulgaristan Dışişleri Bakanlığına sorarak araştırması istenmiştir. Daire belgeyi geçerli saymamış, bütün davalar için genel bir kural da koymamıştır.
Yargıtay Apostilsiz Yabancı Belge Geçerlidir Dedi mi?
Hayır, Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E. 2024/2119 sayılı kararda apostilsiz belgenin geçerli olduğunu veya apostilin gerekmediğini söylememiştir. Daire, geçerliliğin araştırılması gerektiğini ve taraflar ile mirasbırakan arasındaki irs bağının kuşkuya yer bırakmayacak şekilde kanıtlanamadığını belirtmiştir.
Apostil Eksikliği Tanıma ve Tenfiz Davasının Reddine Yol Açar mı?
Yol açabilir, ancak sonuç dosyaya göre değişir. Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E. 2020/989 sayılı evlat edinme dosyasında apostil eksikliğini ret için yeterli görmemiştir. 11. Hukuk Dairesi ise E. 2025/1013 sayılı tenfiz dosyasında, apostilin 60 günlük kesin süreden sonra sunulduğunu belirterek davanın usulden reddini yerinde gören istinaf kararını onamıştır.
Konsolosluk Tasdiki Apostilin Yerine Geçer mi?
Kanada vasiyetnamesine ilişkin dosyada ilk derece mahkemesi konsolosluk tasdikini apostille aynı işlevde saymış, Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E. 2023/5821 sayılı kararda Bölge Adliye Mahkemesi kararını onamıştır. Davalı vekili Kanada’nın Lahey Sözleşmesine üye olmadığını savunmuş, Daire bu noktada ayrı gerekçe yazmamıştır. Bu nedenle sonuç her belgeye genellenemez.
Apostilli Yabancı Belge Her Zaman Güvenilir midir?
Apostil belgeyi her durumda korumaz; Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin onadığı E. 2025/3417 sayılı dosyada Bölge Adliye Mahkemesi, Rusya Federasyonu Adalet Bakanlığının yazısından vekâletnamedeki apostilin sahte olduğunu kabul etmiş ve bu apostile güvenildiği savunmasına itibar etmemiştir.
Genel Kurul Vekâletnamesinde Apostil Zorunlu mudur?
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2025/1493 sayılı dosyada, TTK ve ilgili Yönetmelikte apostil zorunluluğu bulunmadığını belirten Bölge Adliye Mahkemesi kararını ayrı gerekçe yazmadan onamıştır. Noter onaylı vekâletnameye ilişkin bu sonuç genellenemez; 5. Hukuk Dairesi dava vekâletnamelerinde apostil bulunmayan başka bir dosyayı geri çevirmiştir.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin Apostil Kararı Tercüme Hakkında Ne Söylüyor?
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E. 2024/2119 sayılı kararda tercüme hakkında değerlendirme yapmamıştır; çeviri yalnız Sofya Büyükelçiliğinin cevabında geçmektedir. Tercüme ölçütü, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin E. 2025/5584 sayılı kararı gibi tanıma ve tenfiz dosyalarından gelmektedir.
Apostilsiz Belge Dosyasındaki Bozma Kararı Davayı Bitirir mi?
Hayır, Yargıtay 7. Hukuk Dairesi ilk derece kararını kesin olmak üzere bozmuş ve dosyayı ilk derece mahkemesine göndermiştir. Yargılama devam edecek niteliktedir; bozmadan sonra hangi kararın verildiği karar metninden ve yapılan UYAP aramasından anlaşılamamıştır.
Sonuç: Bu Dosyada Apostil Eksikliği Belgeyi Geçerli Kılmadı, Araştırmayı da Bitirmedi
Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 19 Şubat 2025 tarihli kararına göre incelenen mirasçılık belgesi dosyasında mahkeme, apostilli örnek gelmedi diye araştırmayı sonlandırmamalıydı. Daire belgenin geçerliliğinin resen araştırılmasını istemiş ve irs bağının kuşkuya yer bırakmayacak şekilde kanıtlanmadığını ayrıca belirtmiştir. Belgenin geçerli olduğunu söylememiş, apostilin gereksiz olduğunu da belirtmemiştir.
Yazarın değerlendirmesine göre karşılaştırılan kararlar sonucun dosya türüne ve verilen sürenin niteliğine bağlı olabileceğini düşündürmektedir. Seçilen tanıma ve tenfiz dosyalarında kesinleşme ve onaylı belge dava şartı olarak öne çıkmakta, usulüne uygun kesin süre kaçırılırsa ret sonucu doğabilmektedir. Bu nedenle benzer dosyada apostilin bulunup bulunmadığının yanında davanın türü ve mahkemenin o dosyadaki araştırma ödevi de sorulmalıdır. Apostilin temin edilebildiği bir dosyada bu kararı apostilden vazgeçme gerekçesi gibi okumak ise doğru olmaz.
Hukuki Kaynaklar ve İlgili İncelemeler
Mevzuat ve Milletlerarası Sözleşmeler
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 7 ve 598.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 115, 223 ve 224.
- 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun, m. 53.
- 5 Ekim 1961 tarihli Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi: metin ve statü tablosu.
- Türkiye Cumhuriyeti ile Bulgaristan Halk Cumhuriyeti Arasında Hukukî ve Cezaî Konularda Adlî Yardımlaşma Sözleşmesi, 02.09.1975.
Yargıtay Kararları
Liste yazıda anılan kararları içerir, tarama sonuçlarının tamamı değildir.
- 7. Hukuk Dairesi, E. 2024/2119, K. 2025/875, T. 19.02.2025
- 8. Hukuk Dairesi, E. 2020/989, K. 2020/2694, T. 01.06.2020
- 8. Hukuk Dairesi, E. 2019/3630, K. 2021/4428, T. 26.05.2021
- 2. Hukuk Dairesi, E. 2025/5584, K. 2025/11094, T. 11.12.2025
- 11. Hukuk Dairesi, E. 2025/1013, K. 2025/5575, T. 22.09.2025
- 11. Hukuk Dairesi, E. 2025/1493, K. 2025/6272, T. 15.10.2025
- 11. Hukuk Dairesi, E. 2025/3417, K. 2026/373, T. 22.01.2026 (UYAP künyesi; metin sonunda 22.01.2025)
- 5. Hukuk Dairesi, E. 2019/4415, K. 2019/17801, T. 07.11.2019
- 7. Hukuk Dairesi, E. 2023/5821, K. 2024/5167, T. 21.11.2024
Diğer Kaynaklar ve İlgili Yazılar
- Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü, hukuk istinabe sayfası.
- Adalet Bakanlığı, Hukuki Konularda Uluslararası Adli İş Birliği Modülü.
- Yurt dışında düzenlenen belgeler Türkiye’de nasıl geçerli olur?
- Yabancı boşanma kararının tanınması: Yargıtay kararı incelemesi
- Yabancı kararın tenfizi ve kamu düzeni: Yargıtay kararı incelemesi
- Yabancı mirasçı ve karşılıklılık: Yargıtay kararı incelemesi
- Yabancı uyruklu kişilerin Türkiye’de miras hakları
Yazar ve Hukuki Bilgilendirme
Av. Batın YILMAZ
İstanbul Barosu – Sicil No: 77008
Bu metin, Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 19.02.2025 tarihli, E. 2024/2119, K. 2025/875 sayılı kararına dayalı hukuki karar incelemesidir. İnceleme, yayımlanan karar metniyle sınırlıdır; başka dosyalarda aynı sonucun elde edileceği anlamına gelmez.
Bu sayfadaki içerikler genel bilgilendirme amaçlıdır ve bütün meslektaşlarımızın kullanımına açıktır. Ancak 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca, yazının tamamının veya bir bölümünün kullanılması hâlinde “Batın Yılmaz Avukatlık Ofisi – batinyilmaz.av.tr” şeklinde kaynak gösterilmesi ve ilgili yazıya bağlantı verilmesi konusunda hassasiyet rica etmekteyiz.
Bu sayfadaki içerikler genel bilgilendirme amaçlıdır ve bütün meslektaşlarımızın kullanımına açıktır. Ancak 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca, yazının tamamının veya bir bölümünün kullanılması hâlinde “Batın Yılmaz Avukatlık Ofisi – batinyilmaz.av.tr” şeklinde kaynak gösterilmesi ve ilgili yazıya bağlantı verilmesi konusunda hassasiyet rica etmekteyiz.