Emsal karar incelemeleri
Yabancı Boşanma Kararının Tanınması: Yargıtay Tenfizi Çıkarıp Düzelterek Onadı
Bu yazıda 15 başlık
- Kısa Cevap: Yabancı boşanma kararının tanınması
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Kararının Künyesi
- Uyuşmazlık Nasıl Başladı? Mahkeme Tanımayla Birlikte Tenfize de Karar Verdi
- Yargıtay Tanıma ile Tenfizi Nasıl Ayırdı?
- Tanıma Davası Olmadan Boşanma Nüfusa Yazılır mı?
- Yargıtay Hangi Hâlde Bozuyor, Hangi Hâlde Onuyor?
- Yabancı Mahkemedeki Çağrı ile Türkiye’deki Tebligat Aynı Şey midir?
- Mahkeme Kararı Olmayan Boşanma Türkiye’de Tanınır mı?
- Tanıma Davası Nerede, Ne Zaman Açılır ve Hangi Belgeler Gerekir?
- Tanıma Kararı Ne Sonuç Doğurur, Sınırı Nedir?
- Benzer Bir Dosyada Hangi Hususlar İncelenmelidir?
- Sık Sorulan Sorular
- Sonuç: Yabancı Boşanmada İlk Soru Hangi Yolun Açık Olduğudur
- Hukuki Kaynaklar ve İlgili İncelemeler
- Yazar ve Hukuki Bilgilendirme
Yayın: · Son güncelleme:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.
Kısa Cevap: Yabancı boşanma kararının tanınması
Her durumda şart değildir. Yabancı boşanma kararının tanınması için aile mahkemesinde dava açılabilir; ancak şartları taşıyan karar, 5490 sayılı Kanun’un 27/A maddesi uyarınca dava açılmadan da nüfus kütüğüne tescil edilebilir. Boşanma hükmü için tenfiz davası gerekmez; velayet, nafaka ve mal rejimi gibi hükümler ayrıca değerlendirilir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 6 Mayıs 2025 tarihli, E. 2025/10, K. 2025/4663 sayılı kararında bu ayrımı uyguladı. Daire, ilk derece mahkemesinin “tanınmasına ve tenfizine” şeklindeki hükmünden tenfiz ibaresini çıkardı ve kararı oy birliğiyle düzelterek onadı. Gerekçeye göre nüfus kaydının düzeltilmesi gerekmesi kararın icra edilebilir olmasını gerektirmez; tenfize özgü şartlar da dosyada araştırılmamıştır.
Bu karar, her tanıma davasının kabul edileceği anlamına gelmez. Karşılaştırılan dosyalarda Yargıtay, kesinleşmeyi gösteren belgeyi kabul etmeyen, davalıya duruşma gününü bildirmeden karar veren, eşlerin birlikte yaşamasını tanımaya engel sayan veya ölen eşin mirasçılarının davasını esasa girmeden reddeden kararları bozdu. Kesinleşmesi ispatlanamayan kararlarda ve mahkeme kararı sayılmayan idari işlemlerde ise ret kararlarını onadı.
Bu inceleme, yayımlanan karar metinlerine dayanır. Genel çerçeve için yabancı mahkeme kararlarına ilişkin rehbere, kararların etkisi için yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’deki geçerliliği yazısına bakılabilir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Kararının Künyesi
Tablonun tamamı için yana kaydırın
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Mahkeme | Yargıtay 2. Hukuk Dairesi |
| Esas ve karar numarası | E. 2025/10, K. 2025/4663 |
| Karar tarihi | 06.05.2025 |
| Dava türü | Yabancı Mahkeme Kararının Tanınması |
| İlk derece mahkemesi | Erdemli 1. Aile Mahkemesi, E. 2021/497, K. 2021/827 |
| İstinaf | Adana Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi, E. 2022/533, K. 2024/2741 |
| Uygulanan hükümler | 5718 sayılı Kanun m. 50, 54/1-a ve 58; 6100 sayılı Kanun m. 370/2 |
| Sonuç | Bölge adliye mahkemesi kararı tenfiz yönünden ortadan kaldırıldı; ilk derece kararı tenfiz ibaresi çıkarılarak düzelterek onandı; diğer temyiz itirazları reddedildi |
| Oy durumu | Oy birliği |
| Kesinleşme | Kararda “kesin olarak” ifadesi veya kanun yolu bildirimi yer almamaktadır. |
Uyuşmazlık Nasıl Başladı? Mahkeme Tanımayla Birlikte Tenfize de Karar Verdi
Davada yabancı mahkemenin verdiği boşanma kararının tanınması ve tenfizi istendi. Erdemli 1. Aile Mahkemesi davayı kabul ederek yabancı ilamın tanınmasına ve tenfizine karar verdi. Davalı vekilinin istinaf başvurusu, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesince esastan reddedildi. Davalı vekili bunun üzerine hükmün tamamını temyiz etti.
Karar olay bakımından kısadır. Yabancı mahkemenin ülkesi, kararın tarihi ve davalının savunmasının içeriği kararda yer almamaktadır. Usulüne uygun davet, kamu düzeni ve kesinleşme bakımından somut olaya ilişkin bir değerlendirme de yer almamaktadır.
Yargıtay Tanıma ile Tenfizi Nasıl Ayırdı?
Daire, yabancı kararın verildiği ülke dışında sonuç doğurmasının tanıma veya tenfize bağlı olduğunu belirterek başladı. Gerekçe beş adımda ilerlemektedir:
- Davayı kararın içeriği belirler. Karar icra dairesine başvurmayı, yani icra organlarının harekete geçmesini gerektiriyorsa tenfiz davası açılır.
- Bu özellik yoksa dava tanıma davasıdır. Daire bu ayrımı aşağıda aktarılan cümleyle kurmuştur.
- Şartlar aynı değildir. Karşılıklılığı düzenleyen 54. maddenin birinci fıkrasının (a) bendi tanımada uygulanmaz.
- Tenfiz şartları araştırılmamıştır. Daireye göre dosyada “tenfize ilişkin Kanun’da belirtilen ve tanımadan farklı olan şartlar araştırılmamıştır”.
- Nüfus kaydının düzeltilmesi icra değildir. Tanıma sonucunda kaydın düzeltilmesi gerekse bile bu durum kararın icra edilebilir olmasını gerektirmez.
“Ancak kararın böyle bir özelliği yoksa açılması gereken dava tanıma davasıdır.”
Daire son iki tespitten hareketle, “iki farklı sonuç bağlanacak şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır” sonucuna ulaştı. Hatanın giderilmesi yeniden yargılama gerektirmediğinden dosyayı bozmadı. Bölge adliye mahkemesi kararını bu yönden ortadan kaldırdı ve 6100 sayılı Kanun’un 370. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca hükümden “ve TENFİZİNE” ibaresini çıkardı.
Düzeltme şekli görünse de gerekçesi yalnızca şekle dayanmamaktadır. Daire ayrıca, tenfiz gerektiren bir kararda tanıma istenebilmesi için “haklı bir menfaatinin bulunması” gerektiğini belirtmiştir.
Boşanma hükmünün niteliğini ise Hukuk Genel Kurulu açıklamıştır. Genel Kurul, E. 2022/766, K. 2023/975 sayılı kararında boşanma kararlarının “yenilik doğurucu kararlardan” olduğunu ve tanınabileceğini belirtmiştir. Aynı kararda eda hükmü içeren kararlarda “eda bölümü için tenfiz şartlarının aranması” gerektiği de kabul edilmiştir.
Tanıma Davası Olmadan Boşanma Nüfusa Yazılır mı?
Evet, ancak bu yol kanunda sayılan şartlarla sınırlıdır. 5718 sayılı Kanun’un 58. maddesinin üçüncü fıkrasına göre yabancı mahkeme ilamına dayanılarak Türkiye’de idari bir işlem yapılmasında da tanıma usulü uygulanır. Hukuk Genel Kurulu da nüfus yönetmeliğini aktararak yabancı ilamların işleme konulabilmesi için yetkili Türk mahkemesince tanınmasının veya tenfiz edilmesinin zorunlu olduğunu belirtmiştir. Genel Kurul kararında 27/A maddesine yer verilmemiştir.
Bu genel kuralın yanında 2017’de ayrı bir idari yol açılmıştır. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 27/A maddesi, 690 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile eklenmiş, 7077 sayılı Kanun ile kabul edilmiş, 7226 sayılı Kanun ile değiştirilmiştir. 2020 tarihli bu değişiklikle taraflardan birinin ölmüş veya yabancı olması hâlinde Türk vatandaşı olan diğer tarafın tek başına başvurabilmesi sağlanmıştır. Uygulama esasları 7 Şubat 2018 tarihli Yönetmelikte düzenlenmiş, Yönetmelik en son 30 Ağustos 2020’de değiştirilmiştir.
Kasım 2026 itibarıyla yapılan taramada, ana karardan sonra 5718 sayılı Kanun’un 50-59. maddelerini veya 27/A maddesini değiştiren bir düzenlemeye rastlanmamıştır.
Tablonun tamamı için yana kaydırın
| Başlık | Nüfusa tescil (5490 m. 27/A) | Tanıma davası (5718 m. 58) |
|---|---|---|
| Kararı veren | Yetkili yabancı adli veya idari makam | Yabancı mahkeme; idari makam işlemlerinde ret kararları onanmıştır |
| Başvuran | Taraflar birlikte; biri ölmüş veya yabancıysa Türk vatandaşı taraf tek başına | Hukuki yararı olan kişi (m. 52) |
| Temel şartlar | Usulen kesinleşme; kamu düzenine açıkça aykırı olmama | Kesinleşme; m. 54’ün (a) bendi dışındaki tenfiz şartları |
| Türkiye’deki dava | Açılmış ve devam eden veya reddedilmiş dava varsa başvuru reddedilir (Yönetmelik m. 9/6) | Türk boşanma kararı kesinleşip nüfusa işlenmişse hukuki yarar kalmadığı kabul edilmiştir |
| Velayet, nafaka, mal rejimi | Kapsam dışıdır; 5718 sayılı Kanun’a göre mahkemeye başvurulur (Yönetmelik m. 9/5) | Eda içeren kısım için tenfiz şartları aranır |
İki eş de Türk vatandaşı ve sağ ise Kanun metni birlikte başvuruyu aramaktadır; eşlerden biri başvurmazsa tanıma davası yolu değerlendirilebilir. İncelenen kararlarda idari başvurunun tanıma davası için dava şartı sayıldığına dair bir ifade yer almamaktadır. Genel Kurul, bir hakkın mahkeme kararı olmadan aynı ölçüde güvenli başka bir yolla elde edilebildiği hâllerde hukuki yarar bulunmayacağını genel olarak belirtmiş, ancak bu ölçütü 27/A yönünden uygulamamıştır. Bu nokta somut dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.
Yargıtay Hangi Hâlde Bozuyor, Hangi Hâlde Onuyor?
Aşağıdaki tablo, yayımlanmış kararlar arasından seçilen on bir kararı özetlemektedir. Tablo bir sayım değildir ve başarı oranı olarak okunmamalıdır. E. 2022/766 sayılı karar Hukuk Genel Kuruluna, diğerleri Yargıtay 2. Hukuk Dairesine aittir.
Tablonun tamamı için yana kaydırın
| Karar | Tartışılan konu | Alt derece sonucu | Yargıtay sonucu | Belirleyici nokta |
|---|---|---|---|---|
| E. 2025/7717, K. 2026/6780 (17.06.2026) | Mirasçının hukuki yararı | Ret; istinaf ret | Bozma, oy çokluğu | Tanıma, ölenin mirasçılarının miras payını etkiler |
| E. 2025/10, K. 2025/4663 (06.05.2025) | Tanıma ve tenfiz ayrımı | Tanıma ve tenfiz kabul; istinaf ret | Düzelterek onama | Boşanma hükmü icra gerektirmez |
| E. 2024/10660, K. 2025/696 (23.01.2025) | Hukuki yarar | Kabul; istinaf edilmeden kesinleşti | Kanun yararına bozma, sonuca etkili olmamak üzere | Türk mahkemesinin boşanma kararı kesinleşip nüfusa işlenmişti |
| E. 2024/3459, K. 2024/9890 (12.12.2024) | Kesinleşmeyi gösteren belge | Ret; istinaf ret | Bozma | Belge kararın verildiği ülke hukukuna göre değerlendirilmeliydi |
| E. 2024/1364, K. 2024/3013 (30.04.2024) | Kesinleşme | Ret; istinaf ret | Onama | Kesinleşme şerhi yoktu; karara karşı istinaf kaydı sunulmuştu |
| E. 2023/6250, K. 2024/107 (10.01.2024) | Yabancı mahkemeye usulüne uygun çağrı | Önce ret; istinafta kaldırma; sonra tanıma ve tenfiz; istinaf ret | Onama | Tebliğ, istinabe cevabıyla sabit görüldü |
| E. 2023/5707, K. 2023/6196 (13.12.2023) | Hukuki yarar | Usulden ret; istinafta kaldırılıp kabul | Bozma | Dava sürerken Türk boşanma kararı kesinleşip nüfusa işlenmişti |
| E. 2023/4901, K. 2023/6077 (07.12.2023) | Yabancı mahkeme kararı niteliği | Kabul; istinafta kaldırılıp ret | Onama | Belge idari makam işlemi sayıldı |
| E. 2023/3912, K. 2023/5837 (30.11.2023) | Tanıma davasında tebligat ve duruşma | Dosya üzerinden kabul; istinaf ret | Bozma | Duruşma günü davalıya tebliğ edilmedi |
| HGK E. 2022/766, K. 2023/975 (18.10.2023) | Dürüstlük kuralı ve hukuki yarar | Kabul; istinafta ret; Daire bozması; direnme | Direnme kararının bozulması, oy çokluğu | Birlikte yaşama tanımaya engel sayılmadı |
| E. 2023/2096, K. 2023/4376 (03.10.2023) | Mahkeme kararı niteliği ve kamu düzeni | Kabul; istinafta kaldırılıp ret | Onama | Boşanma kararı idari kurumdan çıkmıştı |
Bu kararlardan üç sonuç çıkmaktadır:
- Bozma, tanımanın kabulü demek değildir. E. 2025/7717, E. 2024/3459 ve E. 2023/3912 sayılı dosyalar ilk derece mahkemesine dönmüştür;
- Bozma kararları ağırlıkla inceleme hatalarına dayanmaktadır. Bu kararlarda Yargıtay yabancı boşanmanın isabetini tartışmamakta; belge, tebligat, hukuki yarar, dürüstlük kuralı ve doğru hüküm kurma noktalarına odaklanmaktadır.
- Onama kararlarında ölçüt alt derecenin gerekçesinden okunmaktadır. E. 2024/1364, E. 2023/6250, E. 2023/4901 ve E. 2023/2096 sayılı kararlarda Yargıtay ayrıntılı bir gerekçe yazmamış, temyiz sebeplerini bozmayı gerektirir nitelikte görmemiştir. E. 2023/6250 sayılı dosyada boşanma bölümünün “tanınmasına ve tenfizine” karar verilmiş, Daire bu ifadeye değinmeden onamıştır.
Kesinleşme Şerhi Yoksa Dava Reddedilir mi?
E. 2024/3459 sayılı karara göre şerhin yokluğu tek başına belirleyici değildir; asıl soru, kararın verildiği ülke hukukuna göre kesinleşmenin gösterilip gösterilmediğidir. Bu dosyada ilk derece mahkemesi, ilamın onaylı aslı ile onaylı tercümesinin sunulmadığını ve “istinaf kanun yoluna başvurmama” belgesinin kesinleşme şerhi yerine geçmeyeceğini kabul ederek davayı reddetmişti. Daire ise 53. maddeyi hatırlatmış, usule ilişkin konuların “hakimin hukukuna (Lex Fori) tabi” olduğundan hareketle kesinleşmenin kararın verildiği ülkenin usul hukukuna göre belirleneceğini belirtmiştir.
Daireye göre boşanma hükmü kararın verildiği ülkede resmî kayıtlara da geçmiştir ve bu belge “kesinleşmeyi gösterir belge olarak kabul edilmelidir”. Daire ayrıca, tanıma için gereken diğer şartlar değerlendirilmeden istemin reddedilmesini doğru bulmamıştır.
E. 2024/1364 sayılı dosyanın farkı, karşı belgenin varlığıdır. Yabancı mahkeme kararında şerh bulunmamış, ayrıca davalı tarafça kararın istinaf edildiğini gösteren bir belge sunulmuştur. Davacı temyizde iddet süresinin dolduğunu, aile kayıt örneğinde “boşanmış” göründüğünü ve dava açıldıktan sonraki tarihli kesinleşme şerhini istinafta sunduğunu ileri sürmüştür. Daire bölge adliye mahkemesinin kararını onamış, bu belgelere ilişkin ayrı bir değerlendirme yapmamıştır. Belgelerin nasıl hazırlanacağı için yurt dışında düzenlenen belgeler ve apostil yazısına bakılabilir.
Eşler Birlikte Yaşamaya Devam Ettiyse Tanıma İstenebilir mi?
Hukuk Genel Kuruluna göre bu durum tek başına engel değildir. Uyuşmazlıkta yabancı boşanma kararı 2004’te kesinleşmiş, tanıma davası ise 2018’de açılmıştı. Bölge adliye mahkemesi, eşlerin boşanmadan sonra birlikte yaşamasını ve çocuk sahibi olmasını dürüstlük kuralına aykırı bularak davayı reddetmiş ve Daire bozmasına direnmişti.
Kurul direnme kararını oy çokluğuyla bozdu. Gerekçeye göre boşanmış sayılan eşin tanıma istemesinde hukuki yararı vardır, tanıma herhangi bir süreye bağlı değildir ve somut uyuşmazlığı çözen kanun hükmü varken dürüstlük kuralı öne geçirilemez:
“Diğer bir ifade ile 4721 sayılı Kanun’un 2 nci maddesi başvurulacak son çare olmalıdır.”
Görüşmelerde direnme kararının onanması gerektiği savunulmuş, bu görüş çoğunlukça benimsenmemiştir. Karar kesin olarak verilmiş, dosya bölge adliye mahkemesine gönderilmiştir; dosyanın sonraki sonucu metinden anlaşılmamaktadır.
Türkiye’de Boşanma Kararı Alınmışsa Tanıma Davasına Gerek Var mı?
E. 2024/10660 sayılı dosyada yabancı karar 1997’de kesinleşmiş, aynı eşler hakkındaki Türk boşanma kararı ise 2008’de kesinleşip nüfusa işlenmişti. Tanıma davası kabul edilip kesinleşmiş, Adalet Bakanlığı kanun yararına temyize başvurmuştur. Daireye göre 52. maddeye dayanan dava hakkı “sadece Türk Hukukuna göre devam etmekte olan evliliklerde mümkündür”; bu dosyada “hukuki yarar kalmamıştır” ve davanın usulden reddedilmesi gerekirdi. Bozma “sonuca etkili olmamak üzere” verildiğinden taraflar bakımından sonucu değiştirmemektedir.
Aynı ölçüt E. 2023/5707, K. 2023/6196 sayılı kararda taraflar bakımından da sonuç doğurmuştur. Tanıma davası sürerken Türk boşanma kararı kesinleşip nüfusa işlenmiş, bölge adliye mahkemesi tanımanın geçmişe yürüyeceğini ve iki tarih arasındaki dönemin miras ile mal rejimini etkilediğini belirterek davayı kabul etmiştir. Daire bu değerlendirmeyi ayrıca tartışmadan hukuki yararın kalmadığını belirtmiş ve kararı bozmuştur. Gerekçede Türk kararıyla “çelişen bir hüküm” verilmesi ihtimali gösterilmiştir.
Eşlerden Biri Öldükten Sonra Mirasçılar Tanıma İsteyebilir mi?
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 17 Haziran 2026 tarihli E. 2025/7717, K. 2026/6780 sayılı kararında bu soruya oy çokluğuyla olumlu cevap verdi. Dosyada yabancı boşanma kararı 2016’da kesinleşmiş, eşlerden biri 2021’de ölmüş, tanıma davasını ölen eşin mirasçıları açmıştı. İlk derece mahkemesi, evliliğin Türk hukukuna göre ölümle sona erdiğini ve mirasçıların bu davayı açamayacağını belirterek davayı reddetmiş, istinaf başvurusu da esastan reddedilmişti.
Daireye göre tanıma hâlinde evlilik ölümle değil boşanmayla sona ereceğinden miras payı etkilenir ve davacılar 52. maddedeki “hukuki yararı bulunan herkes” kavramına girer. Mahkeme, istemin esası hakkında olumlu veya olumsuz bir hüküm kurmalıdır; bu nedenle bozma tanımanın kabulü değildir. Karşı oyda, tanıma hakkının kişiye sıkı sıkıya bağlı olduğu ve mirasçıların ancak muris tarafından açılmış davayı sürdürebileceği savunulmuştur.
Bu sonuç önceki ölçütle gerilim içindedir. E. 2024/10660 ve E. 2023/5707 sayılı kararlarda “ölüm” de tanımayı engelleyen olaylar arasında sayılmış, ancak somut olay Türk boşanma kararı olmuştur. 2026 kararı bu kararlara atıf yapmamaktadır. Yazarın değerlendirmesine göre ölüm hâlindeki ölçüt yerleşik sayılamaz.
Yabancı Mahkemedeki Çağrı ile Türkiye’deki Tebligat Aynı Şey midir?
Hayır. “Usulüne uygun davet” iki ayrı aşamada karşımıza çıkar ve kararlar bunları ayrı hükümler üzerinden denetler. Birincisi yabancı yargılamadaki çağrı, ikincisi Türkiye’de açılan tanıma davasındaki tebligattır.
Birinci aşama 54. maddenin birinci fıkrasının (ç) bendiyle ilgilidir. Bent, “o yer kanunları” ifadesiyle çağrının kararı veren ülke hukukuna göre usulüne uygun olup olmadığına bakar. Üstelik bu kusur, ilgili kişi tenfiz istemine karşı Türk mahkemesine itiraz ettiğinde gündeme gelir.
İkinci aşama 55. maddededir. Dilekçe duruşma günüyle birlikte karşı tarafa tebliğ edilir ve istem basit yargılama usulüne göre incelenir. E. 2023/3912 sayılı dosyada dava dilekçesi tebliğ edilmiş, ancak duruşma açılmadan dosya üzerinden karar verilmiştir. Daire, ilamın ihtilafsız kaza kararına ilişkin olmadığını belirtmiş, dilekçenin “duruşma günü ile birlikte karşı tarafa tebliği zorunludur” diyerek bölge adliye mahkemesi kararını ortadan kaldırmış ve ilk derece kararını bozmuştur. Kararda (ç) bendine ilişkin bir değerlendirme yer almamaktadır.
E. 2023/6250 sayılı dosya birinci aşamanın nasıl ispatlandığını göstermektedir. Davalı yabancı mahkemeye çağrılmadığını ileri sürmüş, ilk derece mahkemesi bu gerekçeyle davayı reddetmiştir. Bölge adliye mahkemesi, dosyada tebliğe ilişkin belge bulunmadığını belirterek kararı kaldırmış ve istinabe yoluyla bilgi istenmesini gerekli görmüştür. Yeniden yargılamada ilk derece mahkemesi tebliği “istinabe talebine verilen cevap ile sabit” görmüş, boşanma bölümünün tanınmasına ve tenfizine karar vermiş, Yargıtay da sonuçta onamıştır.
Temyizde davalı, adrese girmesinin yasaklandığını ve bu adrese tebligatın hakkın kötüye kullanılması olduğunu savunmuştur. Kararda bu iddiaya ilişkin ayrı bir değerlendirme yer almamaktadır. Bu nedenle karar, yasaklı adrese yapılan her tebligatın geçerli olduğu şeklinde okunmamalıdır.
Mahkeme Kararı Olmayan Boşanma Türkiye’de Tanınır mı?
Yargıtayın onadığı iki kararda tanınmamıştır. E. 2023/2096 sayılı dosyada Konya Bölge Adliye Mahkemesi, kabul kararını kaldırarak boşanma kararının idari bir kurumdan çıktığını saptamıştır. Mahkeme, “Türk Hukukunda boşanma kararlarının mahkemeler tarafından verildiği” gerekçesiyle kararı Türk kamu düzenine açıkça aykırı bulmuş ve davayı reddetmiştir. Davacı temyizde kurumun mahkeme niteliğinde olduğunu, kanundaki ibarenin geniş yorumlanması gerektiğini ve idari makam kararlarının tanınması idareye bırakılırken yargının tanıyamamasını anlamlandıramadığını savunmuştur. Daire bu itirazları ayrıca değerlendirmeden bölge adliye mahkemesi kararını onamıştır.
E. 2023/4901 sayılı dosyada Samsun Bölge Adliye Mahkemesi aynı sonuca farklı yoldan ulaşmıştır. Mahkeme, “idari makamların işlem ve kararlarının Türkiye’de tanınması ve tenfizinin mümkün olmadığı” görüşüne dayanmış, gerekçesinde kamu düzenini ele almamıştır. Daire uyuşmazlığı kanunun aradığı yabancı mahkeme kararının dosyada bulunup bulunmadığı noktasında toplamış ve kararı onamıştır. Kararlarda Daire “mahkeme kararı” kavramını ayrıca tanımlamamaktadır.
Bu iki kararda 27/A maddesi anılmamakta, yalnızca E. 2023/2096 sayılı dosyadaki temyiz itirazı numara vermeden bu düzenlemeyi akla getirmektedir; oysa madde “adlî veya idarî makamlarınca” verilen kararları kapsar. Saatcıoğlu, yabancı idari makam kararlarının zaten tanıma ve tenfiz konusu yapılamadığını, 2017 düzenlemesinin bu kararlar için mahkeme dışı bir yol açtığını belirtmektedir. Bu görüşle birlikte okunduğunda, yazarın değerlendirmesine göre iki soru doğmaktadır:
- Yol seçimi sonucu değiştirebilir mi? Yönetmeliğin 9. maddesinin altıncı fıkrasına göre açılmış ve devam eden veya reddedilmiş dava varsa idari başvuru da reddedilir. Bu hükme göre, mahkeme kararı niteliği tartışmalı bir kararda önce açılan tanıma davasının reddi idari yolu kapatabilir. İncelenen Yargıtay kararlarında bu ihtimal tartışılmamıştır.
- Bölge adliye mahkemesinin kamu düzeni gerekçesi açık bir soru bırakmaktadır. Kararın idari kurumdan çıkması tek başına kamu düzenine açık aykırılık sayılırsa, aynı şartı arayan 27/A maddesinin idari makamlara ilişkin bölümü işlevsiz kalabilir. Bu değerlendirme yazara aittir; incelenen Yargıtay kararlarında tartışılmamıştır.
Tanıma Davası Nerede, Ne Zaman Açılır ve Hangi Belgeler Gerekir?
- Mahkeme: Kanun’un 51. maddesi asliye mahkemesini gösterir. İncelenen boşanma dosyaları aile mahkemelerinde veya aile mahkemesi sıfatıyla bakan asliye hukuk mahkemesinde görülmüştür.
- Süre: Hukuk Genel Kuruluna göre tanıma “herhangi bir süreye tabi olmadan her zaman” istenebilir.
- Belgeler: 53. madde, ilamın onanmış aslı veya örneği ile onanmış tercümesini ve kesinleşmeyi gösteren onanmış belge ile tercümesini arar.
- İnceleme sınırı: Genel Kurulun aktardığı içtihadı birleştirme kararına göre “Tenfiz hâkiminin yabancı mahkeme ilamının maddi hukuk bakımından doğruluğunu inceleme ve değerlendirme yetkisi yoktur.”
- Kanun yolu: 57. madde genel hükümlere yollama yapar; incelenen dosyalarda istinaf ve temyiz yolları işletilmiştir.
Tanıma Kararı Ne Sonuç Doğurur, Sınırı Nedir?
- Etkisi geçmişe yürür: 59. maddeye göre kesin hüküm veya kesin delil etkisi yabancı kararın kesinleştiği andan itibaren hüküm ifade eder. Hukuk Genel Kurulu da tarafların bu andan itibaren “boşanmış kabul edilecek” olduğunu belirtmiştir.
- Yabancı eşin durumu: Boşanmanın ikamet ve vatandaşlık başvurusuna etkisi ayrı bir konudur; boşanmanın yabancı eşin ikamet izni ve vatandaşlığına etkisi yazısında ele alınmıştır.
- Ana kararın kesinleşmesi: Kesinleşme durumu karar metninden anlaşılmamaktadır.
- Başka dosyalar: Kararlar başka kişiler için otomatik sonuç doğurmaz. Bozma da davanın sonu değildir; yeniden yargılamanın sonucu her dosyanın belgelerine bağlıdır.
Benzer Bir Dosyada Hangi Hususlar İncelenmelidir?
- Hükmün niteliği: Yalnızca boşanma hükmü için tanıma istemi yeterlidir (E. 2025/10). Eda içeren kısımlar ayrı planlanmalıdır.
- Kararı veren makam: Belge mahkemeden mi, idari kurumdan mı çıkmıştır (E. 2023/2096, E. 2023/4901)?
- Kesinleşme kanıtı: Kararın verildiği ülkede kesinleşmeyi hangi belgenin gösterdiği ve karşı tarafın istinaf kaydı sunup sunamayacağı incelenmelidir (E. 2024/3459, E. 2024/1364).
- Tebliğ evrakı: Yabancı yargılamadaki tebliğ belgeleri baştan temin edilmeli, gerekirse istinabe talep edilmelidir (E. 2023/6250).
- Türkiye’deki tebligat: Dilekçenin duruşma günüyle birlikte tebliğ edildiği kontrol edilmelidir (E. 2023/3912).
- Türkiye’de önceki karar: Aynı eşler hakkında Türk boşanma kararı, açık dava veya reddedilmiş tanıma davası bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır (E. 2024/10660, E. 2023/5707; Yönetmelik m. 9/6).
- Ölüm: Eşlerden biri ölmüşse mirasçının hukuki yararı, oy çokluğuyla verilen karar ve önceki ölçüt birlikte incelenmelidir (E. 2025/7717, E. 2024/10660).
Sık Sorulan Sorular
Yurt Dışında Boşanan Kişinin Türkiye’de Dava Açması Şart mıdır?
Her durumda şart değildir. 5490 sayılı Kanun’un 27/A maddesine göre yetkili makamca verilmiş, usulen kesinleşmiş ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmayan boşanma kararı, tarafların başvurusuyla nüfus kütüğüne tescil edilebilir. Şartlar sağlanmazsa 5718 sayılı Kanun’a göre tanıma davası açılabilir.
Yabancı Boşanma Kararında Tanıma mı Tenfiz mi Gerekir?
Boşanma hükmü için tanıma yeterlidir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2025/10 sayılı kararında nüfus kaydının düzeltilmesi gerekmesinin kararı icra edilebilir hâle getirmediğini belirtmiş ve “tenfiz” ibaresini hükümden çıkarmıştır. İcra gerektiren eda hükümleri için tenfiz şartları aranır.
Kesinleşme Şerhi Olmayan Yabancı Boşanma Kararı Tanınır mı?
Kesinleşme, kararın verildiği ülke hukukuna göre gösterilebiliyorsa tanınabilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/3459 sayılı dosyada “istinaf kanun yoluna başvurmama” belgesini kesinleşmeyi gösterir belge saymış, diğer şartların incelenmesi için kararı bozmuştur. E. 2024/1364 sayılı dosyada ise şerh yokluğu ve istinaf kaydı nedeniyle verilen ret kararı onanmıştır.
Yabancı Boşanma Kararının Tanınması Davasında Süre Var mıdır?
Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna göre yoktur. E. 2022/766 sayılı kararda yabancı kararların Türkiye’de herhangi bir süreye tabi olmadan her zaman tanınmasının istenebileceği belirtilmiştir.
Yabancı İdari Makamın Verdiği Boşanma Kararı Türkiye’de Tanınır mı?
Mahkeme yoluyla tanınmayabilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, idari makamdan çıktığı kabul edilen kararlara ilişkin E. 2023/2096 ve E. 2023/4901 sayılı dosyalarda ret kararlarını onamıştır. 5490 sayılı Kanun’un 27/A maddesi ise idari makam kararlarını da kapsadığından nüfus yolu ayrıca incelenmelidir.
Türkiye’de Boşanma Kararı Varken Yabancı Karar Tanınabilir mi?
Yargıtay 2. Hukuk Dairesine göre Türk boşanma hükmü kesinleşip nüfusa işlenmişse tanıma isteminde hukuki yarar kalmaz. E. 2024/10660 sayılı kanun yararına bozma sonuca etkili olmamak üzere verilmiş, tanıma davası sürerken Türk kararının kesinleştiği E. 2023/5707 sayılı dosyada ise kabul kararı bozulmuştur.
Eşlerden Biri Öldükten Sonra Yabancı Boşanma Kararının Tanınması İstenebilir mi?
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2025/7717 sayılı kararında oy çokluğuyla ölen eşin mirasçılarının miras payı etkilendiği için hukuki yararı bulunduğunu kabul etmiş ve ret kararını bozmuştur. Aynı Dairenin E. 2024/10660 sayılı kararında ise ölüm tanımaya engel hâller arasında sayılmıştır; somut dosya ayrıca değerlendirilmelidir.
Sonuç: Yabancı Boşanmada İlk Soru Hangi Yolun Açık Olduğudur
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 6 Mayıs 2025 tarihli kararı, boşanma hükmü için tenfiz değil tanıma yolunun gerektiğini ve nüfus kaydının düzeltilmesinin icra sayılmadığını göstermektedir. Bu nedenle mahkeme, tenfize özgü şartları araştırmadan “tanınmasına ve tenfizine” şeklinde hüküm kuramaz; ancak bu hata yeniden yargılama gerektirmediğinden düzelterek onama ile giderilmiştir.
Karşılaştırılan kararlar ise sonucu çoğu zaman belge ve usulün belirlediğini, Türk boşanma kararı veya eşin ölümü varsa hukuki yararın öne çıktığını göstermektedir. Yönetmeliğe göre reddedilmiş tanıma davası idari başvurunun da reddine yol açtığından, dava açılmadan önce 27/A yolu ile mahkeme yolu birlikte değerlendirilmelidir.
Hukuki Kaynaklar ve İlgili İncelemeler
Mevzuat
- 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun, m. 50-59.
- 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, m. 27/A.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m. 363 ve 370.
- Yabancı Ülke Adlî veya İdarî Makamlarınca Verilen Kararların Nüfus Kütüğüne Tescili Hakkında Yönetmelik, R.G. 07.02.2018, 30325; son değişiklik R.G. 30.08.2020, 31229.
Yargıtay Kararları
Liste yazıda anılan kararları içerir, tarama sonuçlarının tamamı değildir.
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2025/7717, K. 2026/6780, T. 17.06.2026
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2025/10, K. 2025/4663, T. 06.05.2025
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/10660, K. 2025/696, T. 23.01.2025
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/3459, K. 2024/9890, T. 12.12.2024
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/1364, K. 2024/3013, T. 30.04.2024
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/6250, K. 2024/107, T. 10.01.2024
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/5707, K. 2023/6196, T. 13.12.2023
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/4901, K. 2023/6077, T. 07.12.2023
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/3912, K. 2023/5837, T. 30.11.2023
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2022/766, K. 2023/975, T. 18.10.2023
- Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/2096, K. 2023/4376, T. 03.10.2023
Diğer Kaynaklar ve İlgili Yazılar
- Onur Can Saatcıoğlu, Japonya’da Gerçekleştirilen Bildirime Dayalı Boşanmaların (Kyougi Rikon) 5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 27/A Kapsamında Tescile Elverişsiz Oldukları Tezi, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, Y. 16, S. 61, Ocak 2025, s. 433-480.
- Yabancı mahkeme kararlarına ilişkin rehber
- Yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de geçerliliği
- Lahey Sözleşmesi kapsamında çocuğun iadesi incelemesi
Yazar ve Hukuki Bilgilendirme
Av. Batın YILMAZ
İstanbul Barosu – Sicil No: 77008
Bu metin, Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 06.05.2025 tarihli, E. 2025/10, K. 2025/4663 sayılı kararına dayalı hukuki karar incelemesidir. İnceleme, yayımlanan karar metniyle sınırlıdır; başka dosyalarda aynı sonucun elde edileceği anlamına gelmez.
Bu sayfadaki içerikler genel bilgilendirme amaçlıdır ve bütün meslektaşlarımızın kullanımına açıktır. Ancak 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca, yazının tamamının veya bir bölümünün kullanılması hâlinde “Batın Yılmaz Avukatlık Ofisi – batinyilmaz.av.tr” şeklinde kaynak gösterilmesi ve ilgili yazıya bağlantı verilmesi konusunda hassasiyet rica etmekteyiz.
Bu sayfadaki içerikler genel bilgilendirme amaçlıdır ve bütün meslektaşlarımızın kullanımına açıktır. Ancak 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca, yazının tamamının veya bir bölümünün kullanılması hâlinde “Batın Yılmaz Avukatlık Ofisi – batinyilmaz.av.tr” şeklinde kaynak gösterilmesi ve ilgili yazıya bağlantı verilmesi konusunda hassasiyet rica etmekteyiz.