Gayrimenkul Avukatı: Tapu, Kira, Kat Mülkiyeti ve İnşaat Uyuşmazlıklarında Hukuki Destek
Bu sayfada 17 başlık
- Gayrimenkul Avukatı Ne Yapar?
- Gayrimenkul Avukatının Başlıca Hizmetleri
- Gayrimenkul Alırken ve Satarken Hukuki Kontrol
- Tapu İptal ve Tescil Davası
- Kira Hukuku: Kira Artışı, Kira Tespiti ve Tahliye
- Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şüyu) Davası
- El Atmanın Önlenmesi ve Ecrimisil
- Kat Mülkiyeti ve Site Yönetimi Uyuşmazlıkları
- Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmeleri ve Müteahhit Uyuşmazlıkları
- Yabancıların Türkiye’de Gayrimenkul Edinimi
- Gayrimenkul Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkeme
- Dava Süreleri ve Zamanaşımı
- Gayrimenkul Avukatı Ücreti
- Sık Sorulan Sorular
- Sonuç
- Hukuki Kaynaklar ve İlgili İncelemeler
- Yazar ve Hukuki Bilgilendirme
Son güncelleme:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.
Gayrimenkul Avukatı Ne Yapar?
Gayrimenkul avukatı; taşınmaz alım satımı, tapu kayıtları, kira ilişkileri, kat mülkiyeti, miras yoluyla gelen taşınmazlar, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri ve kentsel dönüşüm süreçlerinde hukuki danışmanlık veren ve bu konulardaki davaları takip eden avukattır. Gayrimenkul uyuşmazlıkları genellikle yüksek değerli malvarlıklarını, uzun süreli ilişkileri ve tapu siciline bağlı katı şekil kurallarını içerdiğinden, işlemin baştan doğru kurulması sonradan açılacak davalardan çok daha az maliyetlidir.
Ofisimiz İstanbul’da, özellikle Beylikdüzü, Büyükçekmece, Esenyurt ve Avcılar bölgesindeki taşınmazlarla ilgili uyuşmazlıklarda ve yabancı uyruklu kişilerin Türkiye’deki gayrimenkul işlemlerinde hizmet vermektedir. Bu sayfada gayrimenkul hukukunun başlıca dava türleri, 2025–2026 yıllarında verilmiş güncel yargı kararları ve sürecin nasıl işlediği açıklanmaktadır.
Gayrimenkul Avukatının Başlıca Hizmetleri
Tablonun tamamı için yana kaydırın
| Alan | Hizmet |
|---|---|
| Alım satım | Tapu ve imar durumu incelemesi, satış vaadi sözleşmesi, kapora ve ödeme planı, tapu devri sürecinin takibi |
| Tapu davaları | Tapu iptal ve tescil, muris muvazaası, tenkis, el atmanın önlenmesi, ecrimisil |
| Kira hukuku | Kira sözleşmesi hazırlığı, kira tespit, kira artışı, tahliye taahhüdü ve tahliye davaları |
| Kat mülkiyeti | Yönetim planı, aidat ve gider uyuşmazlıkları, ortak alanlara müdahale, kat malikleri kurulu kararlarının iptali |
| İnşaat ve kentsel dönüşüm | Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, müteahhit gecikmesi, eksik ve ayıplı işler, riskli yapı süreçleri |
| Ortaklık ve miras | Ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu), mirasçılar arasındaki paylaşım, önalım (şufa) hakkı |
| Yabancılar | Yabancıların taşınmaz edinimi, uygunluk belgesi, taşınmaz yoluyla ikamet ve vatandaşlık başvuruları |
Gayrimenkul Alırken ve Satarken Hukuki Kontrol
Türk hukukunda taşınmaz mülkiyetinin devri, tapu müdürlüğünde resmî şekilde yapılan işlemle gerçekleşir. Tapu dışında yapılan adi yazılı satış sözleşmeleri mülkiyeti devretmez; noterde düzenleme şeklinde yapılan satış vaadi sözleşmesi ise alıcıya tapu iptal ve tescil davası açma imkânı veren kişisel bir hak sağlar. Bu nedenle satın almadan önce şu kontroller yapılmalıdır:
- Tapu kaydı: Malikin kimliği, hisse durumu, ipotek, haciz, ihtiyati tedbir, şerh ve beyanlar,
- İmar durumu: Yapı ruhsatı, iskân (yapı kullanma izin belgesi), kaçak kat ve projeye aykırılık,
- Kat mülkiyeti: Kat irtifakı mı kat mülkiyeti mi kurulmuş, yönetim planında özel kısıtlamalar var mı,
- Riskli yapı durumu: Binada riskli yapı şerhi veya kentsel dönüşüm kararı bulunup bulunmadığı,
- Kiracı durumu: Taşınmazda kiracı varsa kira sözleşmesinin yeni malike karşı da geçerli olacağı.
Kapora verilmeden önce kaporanın cayma akçesi mi yoksa bağlanma parası mı olduğu yazılı olarak belirlenmelidir. Tapu harcı bakımından beyan edilen değerin gerçeğe uygunluğu, ileride doğabilecek vergi ve harç uyuşmazlıklarını da etkiler; yanlış veya fazla ödenen harcın iadesi için Tapu Harcı Nasıl Geri Alınır? yazımıza bakabilirsiniz.
Tapu İptal ve Tescil Davası
Tapu iptal ve tescil davası, tapu kaydının hukuka aykırı olarak oluştuğu veya gerçek hak durumunu yansıtmadığı hâllerde, kaydın iptal edilerek gerçek hak sahibi adına tescilini sağlamak amacıyla açılır. Başlıca dava sebepleri şunlardır:
- Muris muvazaası (mirasbırakanın mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla yaptığı görünüşte satışlar),
- Sahte vekâletname veya sahte belgeyle yapılan devirler,
- Ehliyetsizlik (temyiz kudreti bulunmayan kişinin yaptığı devir),
- Satış vaadi sözleşmesine dayalı tescil istemi,
- Vekâlet görevinin kötüye kullanılması,
- Hata, hile ve korkutma gibi irade sakatlıkları.
Muris Muvazaası ve Güncel Yargıtay Uygulaması
Muris muvazaası davalarında, 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı esas alınır. Mahkeme; mirasbırakanın taşınmazı satma ihtiyacının bulunup bulunmadığını, satış bedeli ile gerçek değer arasındaki farkı, alıcının ödeme gücünü, taraflar arasındaki ilişkiyi ve mirasbırakanın diğer mirasçılara karşı tutumunu birlikte değerlendirir.
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, mirasbırakanın taşınmazını davalıya devrettiği ve davalının bu devri bir senede dayandırdığı bir dosyada, söz konusu senedin ceza mahkemesi kararıyla sahte olduğunun ispatlandığını dikkate alarak temlikte murisin gerçek amacının davacı mirasçılardan mal kaçırmak olduğuna ilişkin kabul kararını onamıştır (Yargıtay 1. HD, E. 2026/1500, K. 2026/6532, T. 29.09.2026). Bu karar, tapu davalarında ceza yargılamasında elde edilen tespitlerin hukuk davasının sonucunu doğrudan etkileyebileceğini göstermektedir.
Kira Hukuku: Kira Artışı, Kira Tespiti ve Tahliye
Kira Artışı ve Kira Tespit Davası
Konut ve çatılı işyeri kiralarında yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmalar, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir (TBK m. 344). Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ise yeni kira yılındaki kira bedeli; hâkim tarafından TÜFE değişim oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri dikkate alınarak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir. Kira tespit davası, yeni kira döneminin başlangıcından en geç otuz gün önce açılırsa veya bu süre içinde kiracıya yazılı bildirimde bulunulursa yeni dönemin başından itibaren sonuç doğurur.
Tahliye Sebepleri
Tablonun tamamı için yana kaydırın
| Sebep | Dayanak | Süre ve Şart |
|---|---|---|
| Yazılı tahliye taahhüdü | TBK m. 352/1 | Taahhüt edilen tarihten itibaren bir ay içinde icra takibi veya dava |
| İki haklı ihtar | TBK m. 352/2 | Bir kira yılı içinde kira bedelinin ödenmemesi nedeniyle iki haklı ihtar |
| Konut veya işyeri ihtiyacı | TBK m. 350 | Malikin, eşinin, altsoyunun, üstsoyunun veya bakmakla yükümlü olduğu kişilerin ihtiyacı |
| Yeniden inşa ve imar | TBK m. 350/2 | Esaslı onarım veya yeniden inşa zorunluluğu |
| Yeni malikin ihtiyacı | TBK m. 351 | Edinmeden itibaren bir ay içinde bildirim, altı ay sonra dava |
| On yıllık uzama süresinin sona ermesi | TBK m. 347 | Sebep göstermeksizin fesih bildirimi |
İhtiyaç nedeniyle açılan tahliye davalarında ihtiyacın gerçek, samimi ve zorunlu olması ve yargılama süresince devam etmesi gerekir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, işyeri ihtiyacı nedeniyle açılan bir tahliye davasında kiralananın yargılama sırasında üçüncü bir kişiye satıldığını, bu durumda ihtiyaçtan söz edilemeyeceğini belirterek davanın reddine ve davacı aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesine ilişkin kararı onamıştır (Yargıtay 3. HD, E. 2025/5807, K. 2026/2585, T. 29.04.2026).
Kira Uyuşmazlıklarında Zorunlu Arabuluculuk
7445 sayılı Kanunla yapılan değişiklik sonucunda 1 Eylül 2023 tarihinden itibaren kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar ile ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkından doğan uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartı hâline getirilmiştir. Kira bedelinin ödenmemesi nedeniyle başlatılan icra takipleri ise bu şartın dışındadır. Arabuluculuk aşamasında anlaşma sağlanırsa anlaşma belgesi ilam niteliğinde belge hükmündedir.
Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şüyu) Davası
Paylı veya elbirliği mülkiyetine konu bir taşınmazda paydaşlar ortaklığı sona erdirmek konusunda anlaşamazsa, her paydaş sulh hukuk mahkemesinde ortaklığın giderilmesi davası açabilir. Mahkeme öncelikle taşınmazın aynen taksiminin mümkün olup olmadığını inceler; aynen bölünemeyen veya bölünmesi değerinde önemli düşüşe yol açacak taşınmazlarda ortaklık satış yoluyla giderilir ve satış bedeli paylar oranında dağıtılır. Mirasçılar arasındaki taşınmazlarda dava açılmadan önce mirasçılık belgesinin alınması ve arabuluculuk aşamasının tamamlanması gerekir. Kentsel dönüşüm kapsamındaki yapılarda ise 7471 sayılı Kanunla, yıktırma sonrasında açılan ortaklığın giderilmesi davalarının salt çoğunlukla alınan kararlara dayalı işlemleri engellemeyeceği düzenlenmiştir.
El Atmanın Önlenmesi ve Ecrimisil
Taşınmazına haksız olarak el atılan malik, el atmanın önlenmesi (müdahalenin men’i) davası açarak haksız kullanımın sona erdirilmesini ve varsa yapının veya muhdesatın kal’ini isteyebilir. Haksız kullanım süresince elde edilemeyen gelir için ise ecrimisil (haksız işgal tazminatı) talep edilebilir. Ecrimisil talepleri geriye dönük beş yıllık süreyle sınırlıdır. Paylı mülkiyette bir paydaşın diğer paydaşlardan ecrimisil isteyebilmesi için, kural olarak önce intifadan men koşulunun gerçekleşmiş olması gerekir.
Kat Mülkiyeti ve Site Yönetimi Uyuşmazlıkları
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu; ortak giderlere katılma, ortak yerlerin kullanımı, bağımsız bölümün amacı dışında kullanılması, yönetim planına aykırılık ve kat malikleri kurulu kararlarının iptali gibi uyuşmazlıkları düzenler. Kat malikleri kurulu kararlarının iptali için, toplantıya katılıp karara muhalif kalan malik kararın alındığı tarihten itibaren bir ay içinde, toplantıya katılmayan malik ise kararı öğrendiği tarihten itibaren bir ay ve her hâlde karar tarihinden itibaren altı ay içinde dava açmalıdır. Site yönetimine karşı başvurulabilecek yollar için Site Yönetimine Karşı Dava, yöneticinin cezai sorumluluğu için Site Yöneticisinin Cezai Sorumluluğu yazılarımıza bakabilirsiniz.
Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmeleri ve Müteahhit Uyuşmazlıkları
Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, arsa sahibinin arsasından belirli payları yükleniciye devretmeyi, yüklenicinin de bunun karşılığında bağımsız bölümler inşa edip arsa sahibine teslim etmeyi üstlendiği bir sözleşmedir. Bu sözleşmenin geçerli olabilmesi için noterde düzenleme şeklinde yapılması gerekir. En sık karşılaşılan uyuşmazlıklar; süresinde ruhsat alınmaması, inşaatın geç teslimi, eksik ve ayıplı işler, kira yardımının ödenmemesi ve yüklenicinin payları üçüncü kişilere satmasıdır.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, sözleşmede kararlaştırılan sürede belediyeye ruhsat başvurusu yapmayan ve ihtara rağmen işe başlamayan yükleniciye karşı arsa sahibinin sözleşmeden geriye etkili olarak dönmesini haklı bulmuş ve bu durumda yüklenicinin cezai şart ve kâr kaybı talep edemeyeceğine ilişkin kararı onamıştır (Yargıtay 6. HD, E. 2024/2812, K. 2025/1736, T. 29.04.2025).
Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu’nun 16.05.2025 tarihli ve E. 2024/1, K. 2025/2 sayılı kararıyla ise, yüklenicinin sözleşme kapsamında edindiği payları üçüncü kişilere devretmesi veya ipotek ettirmesi hâlinde, tapuya güvenerek iyiniyetle hak edinen üçüncü kişilerin iddialarının dinleneceği kabul edilmiştir. Bu karar, arsa sahiplerinin inşaat ilerlemeden tapu devri yapmasının risklerini artırmış; sözleşmeye pay devrinin inşaat seviyesine bağlandığı hükümler konulmasını zorunlu hâle getirmiştir. Kentsel dönüşüm sürecindeki haklar için Kentsel Dönüşüm Hukuku yazımıza bakabilirsiniz.
Yabancıların Türkiye’de Gayrimenkul Edinimi
Yabancı gerçek kişiler, mütekabiliyet ve kanuni sınırlamalar çerçevesinde Türkiye’de taşınmaz edinebilir. Taşınmaz yoluyla ikamet izni veya yatırım yoluyla vatandaşlık başvurusu yapılacaksa, değerleme raporu, döviz satış belgesi ve uygunluk belgesi gibi belgelerin eksiksiz hazırlanması gerekir. Bu konudaki ayrıntılar için Taşınmaz İkamet İzni, Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı ve Yabancılara Konut Satışında KDV İstisnası yazılarımızı inceleyebilirsiniz.
Gayrimenkul Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkeme
Taşınmaz üzerindeki aynî haklara ilişkin davalarda yetkili mahkeme, HMK m. 12 uyarınca taşınmazın bulunduğu yer mahkemesidir ve bu yetki kesindir. Tapu iptal ve tescil, el atmanın önlenmesi ve ecrimisil davaları genellikle asliye hukuk mahkemesinde; kira, ortaklığın giderilmesi ve kat mülkiyeti uyuşmazlıklarının önemli bir kısmı sulh hukuk mahkemesinde görülür. Konut alım satımından doğan ve tüketici işlemi niteliğindeki uyuşmazlıklarda ise tüketici mahkemesi görevlidir.
Dava Süreleri ve Zamanaşımı
- Muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davası mirasbırakanın ölümünden sonra açılabilir ve kural olarak zamanaşımına tabi değildir.
- Tenkis davası, mirasçının saklı payının zedelendiğini öğrenmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda ölüm tarihinden itibaren on yıl içinde açılmalıdır.
- Ecrimisil talepleri geriye dönük beş yılla sınırlıdır.
- Önalım (şufa) hakkı, satışın bildirilmesinden itibaren üç ay ve her hâlde satıştan itibaren iki yıl içinde kullanılmalıdır.
- Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden doğan alacaklarda genel zamanaşımı süreleri uygulanır.
Gayrimenkul Avukatı Ücreti
Avukatlık ücreti, avukat ile müvekkil arasında yapılan sözleşmeyle belirlenir ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin altında olamaz. 3 Kasım 2026’da yürürlüğe giren tarifeyle asliye ve sulh hukuk mahkemelerindeki davalar için asgari ücretler yükseltilmiştir. Değeri belli taşınmaz davalarında ücret, tarifenin nispi kısmına göre dava değeri üzerinden de hesaplanabilir. Danışmanlık ve sözleşme incelemesi gibi dava dışı işler için ise saat veya iş bazında ücret belirlenir.
Sık Sorulan Sorular
Gayrimenkul alırken avukat tutmak zorunlu mu?
Hayır, ancak tapu kaydı, imar durumu, ipotek ve haciz kayıtları ile satış vaadi sözleşmesinin hukuki açıdan incelenmesi, satın alma sonrasında doğabilecek uyuşmazlıkları büyük ölçüde önler. Özellikle yüksek bedelli, hisseli veya inşaat hâlindeki taşınmazlarda hukuki kontrol önerilir.
Tapu iptal ve tescil davası ne kadar sürer?
Dosyanın niteliğine, keşif ve bilirkişi incelemesine ve kanun yollarına göre değişmekle birlikte ilk derece yargılaması genellikle bir ile iki yıl, istinaf ve temyizle birlikte daha uzun sürer.
Muris muvazaası nasıl ispat edilir?
Mirasbırakanın satış ihtiyacının bulunmaması, satış bedelinin gerçek değerin çok altında olması, alıcının ödeme gücünün olmaması ve mirasbırakanın diğer mirasçılarla ilişkisi gibi olgular tanık, banka kaydı ve bilirkişi raporlarıyla ispat edilir. Ceza mahkemesinde verilen sahtecilik kararları da önemli bir delildir.
Kiracı ihtiyaç nedeniyle nasıl tahliye edilir?
Malik veya yakınlarının konut ya da işyeri ihtiyacının gerçek, samimi ve zorunlu olması gerekir. Belirli süreli sözleşmelerde dava sürenin sonunda, belirsiz süreli sözleşmelerde fesih dönemine uyularak açılır. Dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması zorunludur.
Ortaklığın giderilmesi davası için arabuluculuk zorunlu mu?
Evet. 1 Eylül 2023’ten itibaren ortaklığın giderilmesi davaları için arabuluculuğa başvuru dava şartıdır. Arabuluculuk aşamasında anlaşma sağlanamazsa sulh hukuk mahkemesinde dava açılabilir.
Müteahhit inşaatı bitirmezse ne yapılabilir?
Sözleşmede belirlenen sürelerin aşılması hâlinde müteahhide ihtar çekilerek süre verilir. Süre sonunda edim yerine getirilmezse sözleşmeden dönme, gecikme tazminatı ve cezai şart talep edilebilir. İnşaata hiç başlanmamışsa sözleşmeden geriye etkili olarak dönülmesi mümkündür.
Ecrimisil kaç yıl geriye dönük istenebilir?
Ecrimisil talepleri dava tarihinden geriye doğru beş yıllık süreyle sınırlıdır. Paylı mülkiyette ise kural olarak önce diğer paydaşın intifadan men edilmesi gerekir.
Sonuç
Gayrimenkul uyuşmazlıkları; tapu sicilinin güvenilirliği, sözleşmelerin şekil şartları ve uzun yıllara yayılan hukuki ilişkiler nedeniyle dikkatli bir hukuki planlama gerektirir. 2025 yılında verilen İçtihadı Birleştirme kararı inşaat sözleşmelerinde tapu devrinin zamanlamasını, zorunlu arabuluculuk kuralı ise kira ve ortaklık uyuşmazlıklarında dava stratejisini değiştirmiştir. Taşınmazla ilgili bir işlem yapmadan önce yapılacak kontrol, sonradan açılacak davalardan çok daha az zaman ve masraf gerektirir.
Hukuki Kaynaklar ve İlgili İncelemeler
Mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, taşınmaz mülkiyeti ve tapu siciline ilişkin hükümler.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 237 vd., 299 vd., 344, 347, 350–352.
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu.
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, m. 18/B.
Yargıtay Kararları
- Yargıtay 1. Hukuk Dairesi, E. 2026/1500, K. 2026/6532, T. 29.09.2026
- Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2025/5807, K. 2026/2585, T. 29.04.2026
- Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu, E. 2024/1, K. 2025/2, T. 16.05.2025
- Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, E. 2024/2812, K. 2025/1736, T. 29.04.2025
İlgili İncelemeler
Yazar ve Hukuki Bilgilendirme
Av. Batın YILMAZ
İstanbul Barosu - Sicil No: 77008
Bu sayfa, gayrimenkul hukukuna ilişkin yürürlükteki mevzuat ile yayımlanmış yargı kararlarına dayanılarak hazırlanmıştır. Mevzuat bilgileri 13 Kasım 2026 tarihi itibarıyla kontrol edilmiştir. Her dosyanın sonucu kendi delil durumuna bağlıdır.
Bu sayfadaki içerikler genel bilgilendirme amaçlıdır ve bütün meslektaşlarımızın kullanımına açıktır. Ancak 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca, yazının tamamının veya bir bölümünün kullanılması hâlinde Batın Yılmaz Avukatlık Ofisi - batinyilmaz.av.tr şeklinde kaynak gösterilmesi ve ilgili yazıya bağlantı verilmesi konusunda hassasiyet rica etmekteyiz.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine geçmez. Mevzuat ve uygulama yayın tarihinden sonra değişmiş olabilir; dosyanıza özgü değerlendirme için bizimle görüşebilirsiniz.