Türkiye’de yabancıların çalışma izni başvurularına ilişkin değerlendirme kriterleri, 3 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla önemli ölçüde değiştirildi. Özellikle kamuoyunda uzun süredir eleştirilen “5 Türk vatandaşı istihdam etme zorunluluğu”, belirli şartları sağlayan işverenler bakımından kaldırıldı. Böylece birçok yabancı çalışan ve işveren açısından çalışma izni alınması önemli ölçüde kolaylaştı.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yayımlanan güncel değerlendirme kriterleri ile birlikte, artık belirli şartları taşıyan yabancılar adına yapılacak çalışma izni başvurularında hem istihdam kriteri hem de mali yeterlilik kriteri uygulanmayacaktır.
Bu düzenleme; yabancı yatırımcılar, şirketler, işverenler ve Türkiye’de uzun süredir yasal olarak bulunan yabancılar açısından oldukça önemli sonuçlar doğurmaktadır.
Bu yazımızda, 2026 yılı çalışma izni kriterlerinde yapılan değişiklikleri, istihdam şartının hangi durumlarda kaldırıldığını, kimlerin bu haktan yararlanabileceğini ve uygulamada dikkat edilmesi gereken hususları ayrıntılı olarak açıklıyoruz.
Çalışma İzni Başvurularında 2026 Öncesindeki Sistem Nasıldı?
Uzun yıllardır uygulanan sistemde çalışma izni alınabilmesi için işverenlerin yerine getirmesi gereken en önemli şartlardan biri istihdam kriteri idi.
Bu kurala göre;
- İşyerinde çalıştırılmak istenen her bir yabancı için en az beş Türk vatandaşının sigortalı olarak çalışıyor olması gerekiyordu.
Örneğin;
- 1 yabancı için 5 Türk çalışan,
- 2 yabancı için 10 Türk çalışan,
- 3 yabancı için 15 Türk çalışan
şartı aranıyordu.
Özellikle yeni kurulan işletmeler, küçük ve orta ölçekli şirketler ile yabancı sermayeli firmalar açısından bu kriter, çalışma izni alınmasının önündeki en büyük engellerden biri olarak görülüyordu.
3 Ağustos 2026 Tarihinde Ne Değişti?
03.08.2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni değerlendirme kriterleri ile birlikte önemli bir istisna getirildi.
Buna göre;
Son üç yıl içerisinde en az bir yıl süreyle Türkiye’de çalışma izni, ikamet izni veya uluslararası koruma kapsamında yasal olarak bulunan yabancılar adına yapılacak yurt içi çalışma izni başvurularında;
- 5 Türk çalışan şartı uygulanmayacaktır.
- Mali yeterlilik kriteri uygulanmayacaktır.
Bu istisna, aynı işyeri bakımından en fazla üç yabancı çalışan için geçerlidir.
Dolayısıyla birçok işveren artık ilk üç yabancı çalışan için beş Türk personel çalıştırmak zorunda kalmayacaktır.
Bu değişiklik, özellikle hizmet sektörü, yazılım şirketleri, teknoloji firmaları, danışmanlık şirketleri ve yabancı sermayeli işletmeler açısından oldukça önemli bir kolaylık sağlamaktadır.
İstihdam Şartının Kaldırılabilmesi İçin Aranan Şartlar
Her yabancı bu istisnadan yararlanamamaktadır.
Kanun koyucu belirli şartların birlikte gerçekleşmesini aramaktadır.
Bunlar;
- başvuru tarihinden önceki son üç yıl içinde,
- en az bir yıl süreyle,
- Türkiye’de yasal olarak bulunmuş olmak,
- bu sürenin çalışma izni, ikamet izni veya uluslararası koruma kapsamında geçirilmiş olmasıdır.
Başka bir ifadeyle;
Türkiye’de uzun süredir yasal olarak yaşayan yabancıların yeniden çalışma hayatına kazandırılması amaçlanmıştır.
Hangi İzinler Bu Süreye Dahildir?
Birçok kişi yalnızca çalışma izninin dikkate alındığını düşünmektedir.
Oysa yeni düzenleme çok daha geniş kapsamlıdır.
Aşağıdaki izin türlerinden biriyle Türkiye’de yasal olarak bulunmuş olmak yeterlidir:
- Çalışma izni
- Kısa dönem ikamet izni
- Aile ikamet izni
- Öğrenci ikamet izni
- Uzun dönem ikamet izni
- İnsani ikamet izni
- Uluslararası koruma statüsü
Dolayısıyla yalnızca çalışanlar değil, uzun süredir Türkiye’de eğitim gören veya aile ikamet izniyle bulunan yabancılar da bu düzenlemeden yararlanabilecektir.
Aynı İşyerinde Kaç Yabancı İçin İstisna Uygulanabilir?
Bu husus uygulamada en çok sorulan konulardan biridir.
Yeni düzenleme uyarınca;
bir işyerinde bu kolaylıktan en fazla üç yabancı yararlanabilir.
Örneğin;
Bir şirkette;
- ilk yabancı,
- ikinci yabancı,
- üçüncü yabancı
için;
- istihdam kriteri,
- mali yeterlilik kriteri
aranmayacaktır.
Ancak dördüncü yabancıdan itibaren eski sistem yeniden uygulanacaktır.
Bu durumda;
her yabancı için ayrı ayrı beş Türk çalışan şartı tekrar devreye girecektir.
Ayrıca mali yeterlilik kriterleri de yeniden incelenecektir.
Bu nedenle şirketlerin personel planlamasını yeni düzenlemeye göre yapmaları büyük önem taşımaktadır.
İstihdam Kriterinin Kaldırılması Tamamen Sınırsız mı?
Hayır. 2026 yılında yapılan değişiklik, istihdam kriterini tamamen ortadan kaldırmamıştır. Düzenleme, yalnızca belirli şartları taşıyan yabancılar ve belirli sayıda çalışma izni başvurusu için istisna getirmektedir.
Buna göre;
- Aynı işyerinde istisna kapsamında en fazla üç yabancı çalıştırılabilir.
- Bu üç yabancı için istihdam ve mali yeterlilik kriterleri aranmaz.
- Dördüncü yabancıdan itibaren ise eski sistem uygulanmaya devam eder.
Örneğin bir şirket, istisna kapsamındaki dört yabancı için çalışma izni başvurusu yapmak isterse;
- İlk üç yabancı bakımından beş Türk çalışan şartı aranmayacaktır.
- Dördüncü yabancı bakımından ise işyerinde ilave olarak beş Türk vatandaşının istihdam edilmesi gerekecektir.
Dolayısıyla işverenlerin personel planlamasını bu sınırlamayı dikkate alarak yapmaları önem taşımaktadır.
Aynı İşyerinde Türk Çalışan Sayısı Yabancılardan Az Olamaz
Yeni düzenleme, istihdam kriterini kaldırmış olmakla birlikte önemli bir denge mekanizması da getirmiştir.
Buna göre;
İstisna kapsamında yabancı çalışanların sayısı, aynı işyerinde çalışan Türk vatandaşlarının sayısından fazla olamaz.
Örneğin;
- İşyerinde 2 Türk çalışan bulunuyorsa;
- İstisna kapsamında en fazla 2 yabancı çalıştırılabilir.
Buna karşılık;
- İşyerinde 10 Türk çalışan bulunuyorsa;
- İlk üç yabancı için istihdam kriteri uygulanmaksızın çalışma izni alınabilir.
Bu düzenleme ile hem yabancı istihdamının kolaylaştırılması hem de Türk vatandaşlarının istihdamının korunması amaçlanmıştır.
Mali Yeterlilik Kriteri de Kaldırıldı mı?
2026 yılında yapılan değişiklik yalnızca istihdam kriterini değil, aynı zamanda mali yeterlilik kriterini de belirli başvurular bakımından kaldırmıştır.
Normal şartlarda çalışma izni başvurularında işverenin;
- en az 500.000 TL ödenmiş sermayeye sahip olması,
- veya 8.000.000 TL net satış gerçekleştirmesi,
- ya da 150.000 ABD Doları ihracat yapmış olması
gerekmektedir.
Ancak yeni düzenleme kapsamında;
şartları sağlayan ilk üç yabancı için bu mali kriterlerin aranması da kaldırılmıştır.
Bu değişiklik özellikle;
- yeni kurulan şirketler,
- küçük işletmeler,
- girişimciler,
- teknoloji şirketleri,
- danışmanlık firmaları
bakımından oldukça önemli bir kolaylık sağlamaktadır.
Son 3 Yılda 1 Yıl Türkiye’de Bulunma Şartı Nasıl Hesaplanacaktır?
Uygulamada en fazla tereddüt oluşturan konulardan biri de budur.
Düzenlemeye göre;
başvuru tarihinden geriye doğru son üç yıl içerisinde en az bir yıl boyunca yabancının Türkiye’de yasal statüyle bulunmuş olması yeterlidir.
Bu süre;
- kesintisiz olmak zorunda değildir.
- Farklı ikamet izinleriyle geçirilen süreler birlikte değerlendirilebilir.
Örneğin;
bir yabancı;
- 6 ay öğrenci ikamet izni,
- 4 ay aile ikamet izni,
- 3 ay çalışma izni
ile Türkiye’de bulunmuşsa;
toplam yasal kalış süresi bir yılı geçtiğinden bu istisnadan yararlanabilecektir.
Ancak her başvurunun kendi özel koşulları bulunduğundan, başvuru öncesinde yabancının göç kayıtlarının ve izin geçmişinin ayrıntılı şekilde incelenmesi önem taşımaktadır.
Ücret Kriterinde Bir Değişiklik Yapıldı mı?
Hayır.
2026 yılında yapılan düzenleme yalnızca istihdam ve mali yeterlilik kriterlerine ilişkindir.
Yabancı personele ödenecek ücret bakımından uygulanan kriterler aynen devam etmektedir.
Buna göre çalışma izni başvurularında yabancıya ödenecek ücret, başvuru tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan brüt asgari ücret esas alınarak belirlenmektedir.
Ücret kriterleri şu şekildedir:
- Üst düzey yöneticiler ve pilotlar: En az brüt asgari ücretin 5 katı
- Mühendis ve mimarlar: En az brüt asgari ücretin 4 katı
- Diğer yöneticiler: En az brüt asgari ücretin 3 katı
- Uzmanlık ve ustalık gerektiren meslekler: En az brüt asgari ücretin 2 katı
- Ev hizmetleri ve diğer meslekler: En az brüt asgari ücret tutarında ücret
Dolayısıyla istihdam kriterinin kaldırılması, ücret kriterinin de kaldırıldığı anlamına gelmemektedir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, ücret kriterini çalışma izni değerlendirmelerinde dikkate almaya devam etmektedir.
Hangi Yabancılar Değerlendirme Kriterlerinden Tamamen Muaf?
2026 yılı düzenlemelerinde yalnızca yeni istisna getirilmemiş, daha önce kriterlerden muaf olan yabancı grupları da korunmuştur.
İstihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterlerinin uygulanmadığı başlıca yabancı grupları şunlardır:
- Anne, baba veya çocuğu Türk vatandaşı olan yabancılar,
- İnsani ikamet izni sahipleri,
- İnsan ticareti mağdurları,
- Vatansız Kişi Kimlik Belgesi sahipleri,
- Uzun dönem ikamet izni bulunan yabancılar,
- En az üç yıldır Türk vatandaşı ile evli olan yabancılar,
- Türkiye’de en az sekiz yıl yasal olarak bulunan yabancılar (03.08.2026 itibarıyla yürürlüktedir),
- Türk soylu yabancılar (ilgili kurumların uygun görüşü bulunması hâlinde),
- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları.
Ancak bu kişilerin ilgili statülerini resmi belgelerle ispat etmeleri zorunludur. Ayrıca bu kapsamda bulunmaları, çalışma izninin otomatik olarak verileceği anlamına gelmez. Bakanlık, her başvuruyu ayrıca kamu düzeni, kamu güvenliği ve uluslararası iş gücü politikası açısından değerlendirmektedir.
Sonuç
03 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni değerlendirme kriterleri, çalışma izni başvurularında uzun süredir uygulanan “her yabancı çalışan için en az 5 Türk vatandaşı istihdamı” şartını önemli ölçüde değiştirmiştir. Özellikle son üç yıl içerisinde en az bir yıl süreyle Türkiye’de çalışma izni, ikamet izni veya uluslararası koruma kapsamında yasal olarak bulunan yabancılar bakımından getirilen yeni düzenleme, ilk üç yabancı çalışan için hem istihdam kriterini hem de mali yeterlilik kriterini kaldırmıştır.
Ancak bu değişiklik, tüm yabancılar için sınırsız bir muafiyet anlamına gelmemektedir. Üçten fazla yabancı çalıştırılması halinde dördüncü ve sonraki yabancılar bakımından yeniden beş Türk vatandaşı istihdamı şartı uygulanacak; ayrıca işyerindeki yabancı çalışan sayısının Türk çalışan sayısını geçmemesi gerekecektir.
Diğer taraftan, uzun dönem ikamet izni sahipleri, Türk vatandaşı ile en az üç yıl evli olanlar, sekiz yıl yasal ikamet eden yabancılar, Türk soylu yabancılar, KKTC vatandaşları ve kanunda sayılan diğer özel statüdeki kişiler bakımından da istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterlerinden muafiyetler devam etmektedir. Bu nedenle her başvurunun, yabancının hukuki statüsü ve işyerinin mali yapısı dikkate alınarak ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekmektedir.
Yeni düzenleme, yabancı iş gücü istihdam etmek isteyen işverenler açısından önemli kolaylıklar sağlamakla birlikte, çalışma izni başvurularının hâlen Uluslararası İşgücü Kanunu, ilgili yönetmelikler ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın güncel değerlendirme kriterleri çerçevesinde incelendiği unutulmamalıdır. Başvuruda yapılacak küçük bir hata dahi çalışma izninin reddedilmesine veya sonradan iptal edilmesine neden olabileceğinden, başvuru sürecinin uzman desteğiyle yürütülmesi hak kayıplarının önlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Çalışma izninde 5 Türk çalışan şartı kaldırıldı mı?
Kısmen kaldırılmıştır. 03.08.2026 tarihinden itibaren, son üç yılda en az bir yıl yasal olarak Türkiye’de bulunan yabancılar için aynı işyerinde çalışacak ilk üç yabancı bakımından beş Türk çalışan şartı uygulanmamaktadır.
Düzenleme tüm yabancılar için geçerli mi?
Hayır. Düzenleme yalnızca belirli şartları sağlayan yabancılar için uygulanmaktadır. Bunun dışında kalan başvurularda genel değerlendirme kriterleri uygulanmaya devam eder.
İlk üç yabancı çalışan için mali yeterlilik şartı da kaldırıldı mı?
Evet. Yeni düzenleme kapsamında belirtilen şartları taşıyan ilk üç yabancı çalışan için hem istihdam hem de mali yeterlilik kriterleri uygulanmamaktadır.
Dördüncü yabancı çalışan için hangi kurallar geçerlidir?
İşyerinde üçten fazla yabancı çalıştırılması halinde dördüncü ve sonraki yabancılar için yeniden her yabancı adına en az beş Türk vatandaşının istihdam edilmesi ve mali yeterlilik kriterlerinin sağlanması gerekir.
İşyerindeki yabancı çalışan sayısı Türk çalışan sayısını geçebilir mi?
Hayır. Yeni düzenleme uyarınca, istisna kapsamında yabancı çalıştırılan işyerlerinde yabancı çalışan sayısının Türk vatandaşı çalışan sayısından fazla olmaması esastır.
Sekiz yıldır Türkiye’de yaşayan yabancılar da bu düzenlemeden yararlanabilir mi?
Evet. 03 Ağustos 2026 itibarıyla Türkiye’de en az sekiz yıl çalışma veya ikamet izniyle yasal olarak bulunan yabancılar, değerlendirme kriterlerinden muaf tutulabilecek yabancılar arasında yer almaktadır.
Türk vatandaşı ile evli olan yabancılar için istihdam şartı aranır mı?
Türk vatandaşı ile en az üç yıl evlilik birliği içinde yaşayan yabancılar bakımından istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterleri uygulanmamaktadır.
Şirket ortağı yabancılar bakımından yeni düzenleme geçerli midir?
Şirket ortağı yabancılar yönünden sermaye, ortaklık oranı ve belirli durumlarda beş Türk çalışan istihdamına ilişkin özel kurallar uygulanmaya devam etmektedir. Bu başvurular ayrıca değerlendirilmektedir.
Av. Batın YILMAZ – İstanbul Barosu Avukatı