Содержание

Çalışma İzninin İptali 2026: Nedenleri ve Sonuçları

Çalışma izninin iptali, daha önce Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından düzenlenmiş ve geçerli hâle gelmiş çalışma izninin, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu’nun 15. maddesinde öngörülen bir sebebin ortaya çıkması nedeniyle süresi dolmadan geçersiz hâle getirilmesidir. İş ilişkisinin sona ermesi, yabancının izin kapsamına aykırı çalışması, başvuruda sahte veya yanıltıcı belge kullanıldığının sonradan anlaşılması, pasaportun geçerliliğinin uzatılmaması, kamu düzeni veya güvenliği yönünden olumsuz kurum görüşü ve yabancının kanunda belirtilen sürelerden uzun süre Türkiye dışında kalması iptal sebepleri arasında yer alabilir.

İptal edilen çalışma iznine dayanılarak çalışmaya devam edilemez. İşveren veya bağımsız çalışan yabancı, iznin iptalini gerektiren hâlleri 15 gün içinde Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür. İptal kararına karşı tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde Bakanlığa itiraz edilebilir; itirazın reddedilmesi hâlinde idari yargı yolu açıktır. Bununla birlikte çalışma izninin iptali her durumda otomatik sınır dışı kararı anlamına gelmez. Yabancının ayrıca geçerli ikamet izni, koruma statüsü veya başka bir yasal kalış hakkı bulunup bulunmadığı ayrı değerlendirilmelidir.

Çalışma izninin genel hukuki yapısı için yabancı çalışma izni rehberimizi inceleyebilirsiniz. Bu yazı, henüz sonuçlanmamış bir başvurunun reddini değil, verilmiş çalışma izninin sonradan iptal edilmesini açıklamaktadır.

Çalışma İzni Reddi ile Çalışma İzninin İptali Arasındaki Fark

Ret ve iptal aynı işlem değildir. Çalışma izni başvurusunun reddinde yabancı adına henüz geçerli bir izin doğmamıştır. Bakanlık, ilk başvuru veya uzatma talebini inceleyerek izin vermemektedir. Çalışma izninin iptalinde ise yabancı adına önceden düzenlenmiş bir izin vardır; fakat sonradan ortaya çıkan veya sonradan öğrenilen bir sebep nedeniyle bu izin geçerliliğini kaybetmektedir.

Karşılaştırma	Çalışma izni başvurusunun reddi	Çalışma izninin iptali
İşlemin zamanı	İzin düzenlenmeden önce	İzin düzenlendikten sonra
Mevcut izin	Başvuruya dayanarak doğmuş bir çalışma izni yoktur	Önceden verilmiş geçerli bir izin bulunmaktadır
Основная предпосылка	6735 sayılı Kanun m. 9	6735 sayılı Kanun m. 15
Tipik neden	Kriter, belge, ücret, yeterlilik veya istihdam gerekçesi eksikliği	İşin sona ermesi, izin dışı çalışma, sahte belgenin sonradan anlaşılması veya güvenlik bildirimi
Çalışma hakkına etkisi	Başvuru istenen çalışma hakkını doğurmaz	Var olan çalışma hakkı iptal işlemiyle sona erer
Yeni başvuru	Ret sebebi giderilerek yeniden başvuru yapılabilir	İptal sebebi ve yabancının güncel statüsü incelenmeden yeni başvuru sonucu öngörülemez
Başvuru yolu	30 günlük idari itiraz ve idari yargı	30 günlük idari itiraz ve idari yargı

Ret nedenleri, 2026 değerlendirme ölçütleri ve yeniden başvuru hakkında ayrıntılı bilgi için çalışma izni başvurusunun reddi yazımızı inceleyebilirsiniz. İki içerik farklı hukuki işlemleri ve farklı kullanıcı sorularını cevaplamaktadır.

İzin süresinin dolması iptal midir?

Hayır. Süreli çalışma izninin kartta yazılı bitiş tarihinde sona ermesi, kural olarak iznin süresinin dolmasıdır. İptal ise izin süresi henüz devam ederken kanuni bir sebebe dayanılarak Bakanlıkça geçerliliğin kaldırılmasıdır. Sürenin dolmasından önce aynı işveren yanında çalışmaya devam edilecekse uzatma işlemi yapılmalıdır. Başvuru zamanı ve 90 günlük geçici çalışma devamı çalışma izni uzatma başvurusu yazımızda açıklanmıştır.

İşverenin iptal talebi ile Bakanlığın re’sen iptali aynı mıdır?

İş ilişkisinin sona ermesi üzerine işverenin durumu Bakanlığa bildirmesi ile kamu kurumu bildirimi veya denetim sonucunda Bakanlığın kendiliğinden işlem tesis etmesi farklı maddi süreçlerdir. Ancak her iki durumda da yabancı, iptal edilen izin belgesine dayanarak çalışamaz. İşverenin bildirimi, iş sözleşmesinin ve sosyal güvenlik kayıtlarının sona erdirilmesine ilişkin diğer yükümlülüklerin yerine geçmez.

Çalışma İzninin İptalinin Hukuki Dayanağı

Çalışma izninin sona ermesi ve iptali 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu’nun 15. maddesinde düzenlenmiştir. Ret kararı ise aynı Kanun’un 9. maddesine dayanır. İki madde arasındaki bu ayrım, karara karşı hazırlanacak itirazın ve delillerin de farklı olmasına yol açar. Kanunun güncel metnine Информационная система законодательства üzerinden; ilgili kanun ve yönetmeliklere Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü mevzuat sayfasından ulaşılabilir.

İptal işlemi idari işlemdir. İşlemin kanuni bir sebebe dayanması, yetkili makam tarafından tesis edilmesi, ilgiliye usulüne uygun bildirilmesi ve somut olayla bağlantılı olması gerekir. Özellikle kamu düzeni ve güvenliği gibi geniş kavramlara dayanıldığında, gerekçenin dosyaya özgü ve yargısal denetime elverişli olması önem taşır.

Çalışma İzni Hangi Durumlarda İptal Edilir?

6735 sayılı Kanun’un 15. maddesinde farklı izin türleri bakımından iptal sebepleri düzenlenmiştir. Her sebebin aynı şekilde uygulanacağı varsayılmamalı; izin türü, iş ilişkisi, yabancının statüsü ve olayın tarihi birlikte incelenmelidir.

İptal nedeni	Somut olayda araştırılacak husus	Başlıca deliller
Altı ay içinde Türkiye’ye giriş yapılmaması	İznin geçerlilik başlangıcı ve fiilî giriş tarihi	Pasaport, giriş-çıkış kaydı, izin belgesi
Pasaport süresinin uzatılmaması	Belgenin güncel geçerliliği ve varsa uygun kurum görüşü	Eski-yeni pasaport, başvuru ve kurum yazıları
Kanuna aykırı çalışma	İzin verilen işveren, işyeri, adres, görev ve fiilî çalışma	Denetim tutanağı, SGK kaydı, sözleşme, bordro
Çalışmanın sona ermesi	İş sözleşmesinin bitişi ve fiilî son çalışma günü	Fesih veya istifa, SGK işten çıkış, işyeri kapanış kaydı
Sahte veya yanıltıcı belge	Belgenin gerçekliği ve başvurunun sonucuna etkisi	Kurum doğrulaması, diploma, mali kayıt, bilirkişi incelemesi
Turkuaz Kart koşullarının kaybedilmesi	Geçiş dönemi yükümlülükleri ve kart sahibinin niteliği	Faaliyet, yatırım, akademik ve mesleki belgeler
YUKK kapsamındaki engeller	Giriş, vize, sınır dışı veya göç kayıtlarının hukuki dayanağı	Göç İdaresi kayıtları, tahdit ve karar tebligatları
Kamu düzeni, güvenliği veya sağlığı	Olumsuz değerlendirmenin somut ve güncel dayanakları	Kurum görüşü, adli-idari kayıtlar, mahkeme kararları
Türkiye dışında uzun süre kalma	İzin türü, kesintisiz yurt dışı süresi ve kanuni istisnalar	Giriş-çıkış dökümü, sağlık/eğitim/kamu hizmeti belgeleri

İzin başlangıcından itibaren altı ay içinde Türkiye’ye gelmemek

Özellikle yurt dışından yapılan başvuruda çalışma izni düzenlenmiş olmasına rağmen yabancının iznin geçerlilik başlangıcından itibaren altı ay içinde Türkiye’ye giriş yapmaması iptal sebebidir. Burada başvurunun yapıldığı tarih değil, düzenlenen iznin geçerlilik başlangıcı ve resmî giriş kayıtları önemlidir. Vize veya seyahat engeli bulunduğu iddia ediliyorsa bunun belgelendirilmesi gerekir.

Pasaport veya pasaport yerine geçen belgenin geçerliliğini uzatmamak

Yabancının kimlik ve seyahat belgesinin geçerliliğini kaybetmesi izin kaydının devamını etkileyebilir. İçişleri veya Dışişleri Bakanlığının uygun görüşüne ilişkin kanuni istisnalar saklıdır. Pasaport yenilenmişse yeni belgenin sistem kayıtlarına zamanında işlenmesi ve eski-yeni pasaport bilgilerinin yabancıyla kesintisiz bağ kurması gerekir.

Çalışma izni kapsamına aykırı çalışmak

Süreli ve bağımlı çalışma izni çoğunlukla belirli işveren, işyeri, adres ve görev için düzenlenir. Yabancının başka işveren yanında, izin kapsamındaki görevden esaslı biçimde farklı bir işte veya bildirilen işyerinden farklı yerde çalıştığının tespiti iptal sonucuna yol açabilir. İzin kartının geçerlilik tarihinin devam etmesi, yabancıya istediği işyerinde çalışma serbestisi vermez.

İzin belgesindeki sınırlamaların nasıl okunacağı çalışma izni şerhleri yazımızda açıklanmıştır. Bakanlığın resmî açıklamasına göre başka işverene geçiş için yeni çalışma izni gerekir. Mevcut iznin yeni işveren yanında kullanılabileceği düşüncesi hem yabancı hem işveren bakımından izinsiz çalışma riskine neden olabilir.

İş ilişkisinin veya çalışmanın sona ermesi

Yabancının istifası, iş sözleşmesinin feshedilmesi, belirli süreli sözleşmenin sona ermesi, işyerinin kapanması veya yabancının fiilen çalışmayı bırakması izin dayanağını ortadan kaldırabilir. İşverenin çalışma izni süresinin sonuna kadar yabancıyı çalıştırma zorunluluğu bulunmadığı gibi, iş ilişkisi sona eren yabancının da kart üzerindeki tarihe dayanarak başka işverende çalışma hakkı yoktur.

İş sözleşmesinin sona ermesi, işçilik alacakları ve feshe bağlı hakların da ortadan kalktığı anlamına gelmez. Çalışma izni işlemi ile kıdem, ihbar, ücret, yıllık izin ve diğer iş hukuku sonuçları ayrı mevzuata göre değerlendirilir. İzin iptal bildirimi ile SGK işten çıkış bildirimi de birbirinin yerine geçmez.

Sahte veya yanıltıcı bilgi ve belgenin sonradan anlaşılması

Çalışma izni verildikten sonra diploma, denklik, pasaport, iş sözleşmesi, şirket mali kaydı, istihdam bilgisi veya yabancının mesleki deneyimi hakkında sahte ya da yanıltıcı belge kullanıldığı anlaşılırsa izin iptal edilebilir. Bu hâl, başvurunun başlangıçta olumlu sonuçlanmış olmasının kazanılmış ve dokunulamaz bir hak yaratmadığını gösterir. Belgenin başvurunun sonucuna etkisi ve yabancı ile işverenin bilgisi somut olayda ayrıca incelenir; ceza sorumluluğu doğabilecek durumlar da ayrıdır.

Turkuaz Kart geçiş dönemi yükümlülüklerine uymamak

Turkuaz Kartın geçiş süresinde Bakanlıkça istenen bilgi ve belgelerin süresinde sunulmaması veya kartın verilmesinde etkili olan niteliklerin kaybedilmesi kartın iptaline yol açabilir. Turkuaz Kart sahibi bakımından Türkiye dışında kalma süresi de genel süreli çalışma izinlerinden farklı kurallara tabidir. İzin türlerinin birbirine karıştırılmaması gerekir.

Geçiş süresi, kart sahibinin bildirim yükümlülükleri, süresiz Turkuaz Kart ve iptal sebepleri hakkında ayrıntılı bilgi için Turkuaz Kart 2026 rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Göç mevzuatından kaynaklanan iptal nedenleri

Yabancının 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun Türkiye’ye giriş, vize veya sınır dışı etme hükümleri kapsamına girdiğinin Göç İdaresi Başkanlığınca bildirilmesi çalışma iznini etkileyebilir. Ancak çalışma izni iptali ile sınır dışı etme kararı aynı idari işlem değildir. Her işlemin yetkili makamı, kanuni dayanağı, tebliği ve başvuru süresi ayrı incelenmelidir.

Yabancı hakkında ayrıca sınır dışı kararı tesis edilmişse sınır dışı kararı ve iptal davası rehberimizdeki süre ve hukuki yollar dikkate alınmalıdır. Çalışma izni iptaline karşı yapılan itirazın, farklı makamca verilen sınır dışı kararına karşı başvuru yerine geçeceği varsayılmamalıdır.

Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı

İlgili kamu kurum ve kuruluşlarının yabancının Türkiye’de çalışması bakımından kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı yönünden sakınca bildirmesi iptal sebebi olabilir. Bununla birlikte “kamu güvenliği” ifadesi idareye sınırsız ve denetimsiz bir alan sağlamaz. İşlemin somut olayla bağlantılı, güncel ve hukuken denetlenebilir bir sebebe dayanması gerekir.

Türkiye dışında kesintisiz uzun süre kalmak

Süreli çalışma izinlerinde aralıksız altı aydan, bağımsız ve süresiz çalışma izinlerinde ise aralıksız bir yıldan uzun süre Türkiye dışında kalınması iptal sonucuna yol açabilir. Kanunda kabul edilen mücbir sebepler ve özel durumlar ayrıca değerlendirilmelidir. Giriş-çıkış kayıtları, kesintisiz sürenin başlangıcı ve yurt dışında kalma sebebini gösteren belgeler önemlidir.

İşten Ayrılan Yabancının Çalışma İzni Ne Olur?

Süreli çalışma izni belirli işverene bağlı düzenlenmişse iş ilişkisinin sona ermesi izin dayanağını ortadan kaldırır. Kart üzerinde daha ileri bir bitiş tarihi bulunması, işten ayrılan yabancıya bu tarihe kadar boşta kalma veya başka işverende çalışma hakkı sağlamaz. Yeni işveren, yabancı adına kendi işyeri ve görev koşullarına göre yeni çalışma izni başvurusu yapmalıdır.

Olay	Çalışma iznine etkisi	Yapılması gereken
Yabancı istifa etti	Bağlı çalışma dayanağı sona erer	İşveren ve yabancı bildirim ile iş hukuku işlemlerini yürütür.
İşveren sözleşmeyi feshetti	İptali gerektiren hâl doğabilir	15 günlük Bakanlık bildirimi ve SGK çıkışı ayrı ayrı yapılır.
Belirli süreli sözleşme sona erdi	İzin süresi devam etse bile çalışma ilişkisi bitmiştir	Fiilî ve hukuki bitiş kayıtları uyumlu hâle getirilir.
Yabancı başka işverene geçti	Eski izin yeni işvereni kapsamaz	Yeni işveren üzerinden yeni çalışma izni alınır.
İşyeri kapandı	İznin işyeri ve işveren dayanağı ortadan kalkar	Kapanış, SGK ve izin bildirimleri yapılır.

Yeni işveren başvurusunun “uzatma” değil, ilk başvuru usulüne tabi yeni bir başvuru olması önemlidir. Eski izin iptal edilmeden yeni işyerinde çalışmaya başlamak hukuka uygun hâle gelmez. Bakanlığın çalışma izinleri hakkında sık sorulan sorular sayfasında izinlerin belirli iş, işyeri ve adres için düzenlendiği açıklanmaktadır.

Mevcut çalışma izni başka bir işverene devredilemez. Yabancının yeni bir işveren yanında çalışabilmesi için yeni işveren üzerinden başvuru yapılması gerekir. Başvuru usulü ve eski iznin durumu için çalışma izninde işveren değişikliği rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Çalışma İzni İptal Bildirimi ve 15 Günlük Süre

Yabancı çalıştıran işverenler ile bir işverene bağlı olmaksızın çalışma izni düzenlenen yabancılar; çalışmanın başlamasını, sona ermesini ve iznin iptalini gerektirecek durumları 15 gün içinde Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür. Bu süre, iznin kartta yazılı bitiş tarihiyle karıştırılmamalıdır. Bildirime konu olayın gerçekleştiği tarih ve öğrenilme zamanı somut belgelerle belirlenmelidir.

İstifa veya fesih belgesi,
İş sözleşmesinin sona erme tarihi,
SGK işten ayrılış bildirgesi,
İşyeri kapanış veya devir kayıtları,
Yabancının yeni işveren veya adres bilgileri,
e-İzin üzerinden yapılan bildirimin kayıt ve takip numarası saklanmalıdır.

Bildirim yapılmış olması, çalışma izninin iptal edildiği tarihe kadar doğmuş ücret ve sosyal güvenlik yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Başlangıç ve sona erme bildirimleri ile SGK işlemleri farklı sistem ve hukuki dayanaklara sahip olabilir. Çalışma izni başvurusunda beyan edilen ücret, sözleşme ve kayıtların uyumu için yabancı çalışanlarda ücret kriterleri yazımız incelenebilir.

Çalışma İzni İptal Edilen Yabancı Çalışmaya Devam Edebilir mi?

Hayır. İptal kararı yürürlükte olduğu sürece yabancı, iptal edilen belgeye dayanarak çalışmaya devam edemez. Bakanlığa itiraz edilmesi veya iptal davası açılması da işlemin yürütmesini kendiliğinden durdurmaz. Çalışmanın devamı için ayrıca hukuken geçerli bir izin, mahkemece verilmiş yürütmenin durdurulması kararı veya uygulanabilir başka bir yasal dayanak bulunmalıdır.

Yabancının fiilen aynı işyerinde çalışmayı sürdürmesi hem yabancı hem işveren bakımından izinsiz çalışma denetimi ve idari yaptırım riski doğurabilir. Bu nedenle itiraz sürecinin devam ediyor olması çalışma hakkının devam ettiği şeklinde yorumlanmamalıdır.

İptal edilen izin belgesine dayanılarak çalışmaya devam edilmesi, yabancı ve işveren bakımından izinsiz çalışma yaptırımlarını gündeme getirebilir. İdari para cezaları, SGK sonuçları ve işverenin sorumluluğu için izinsiz yabancı çalıştırma cezası 2026 yazımızı inceleyebilirsiniz.

Çalışma İzninin İptali İkamet Hakkını Nasıl Etkiler?

Geçerli çalışma izni, 6458 sayılı Kanun’un 27. maddesi uyarınca kural olarak ikamet izni yerine geçer. Bu nedenle yabancının Türkiye’deki tek yasal kalış dayanağı çalışma izni ise, izin iptal edildiğinde bu ikamet dayanağı da sona erer. Ancak buradan her yabancının iptal anında otomatik olarak sınır dışı edileceği sonucu çıkarılamaz.

Yabancının ayrıca geçerli bir ikamet izni, vize veya vize muafiyeti süresi, uluslararası koruma statüsü, geçici koruma kaydı ya da başka bir kalış hakkı bulunabilir. Ayrıca uluslararası koruma başvuru sahibi, şartlı mülteci ve geçici koruma kapsamındaki yabancılara düzenlenen çalışma izinleri zaten ikamet izni yerine geçmez. Bu kişilerin ülkede kalışı kendi statü mevzuatına göre değerlendirilir.

Yabancının durumu	İptalin ikamet etkisi	Kontrol edilmesi gereken
Tek kalış dayanağı çalışma izni	İkamet yerine geçen dayanak sona erer	Yeni yasal kalış imkânı ve çıkış yükümlülüğü
Ayrıca geçerli ikamet izni var	İkamet izninin geçerliliği ayrıca incelenir	İzin türü, süresi ve iptal sebebi
Geçici koruma kapsamında	Çalışma izni ikamet izni yerine geçmez	Geçici koruma kaydının devamı
Uluslararası koruma başvuru sahibi veya şartlı mülteci	Çalışma izni ikamet statüsünün kaynağı değildir	Koruma dosyasının ve il yükümlülüğünün durumu
Ayrıca sınır dışı kararı var	Ayrı idari işlem ve ayrı başvuru süreci bulunur	Tebliğ tarihi ve özel dava süresi

Çalışma izni olmadan Türkiye’de kalış ve yurt içi başvuru şartları için ikamet izni olmadan çalışma izni alınır mı? yazımıza bakabilirsiniz. İkamet ve çalışma hakkı aynı belgede birleşebilse de hukuki incelemede iki sonuç ayrı ayrı kurulmalıdır.

Geçici koruma ve uluslararası koruma kapsamındaki yabancıların ülkede kalış hakkı doğrudan çalışma iznine dayanmadığından, izin iptalinin sonuçları bu statüler yönünden ayrıca değerlendirilmelidir. Ayrıntılı bilgi için geçici koruma ve uluslararası koruma sahiplerinin çalışma hakkı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Çalışma İzninin İptali Otomatik Sınır Dışı Sebebi midir?

Çalışma izninin iptali tek başına verilmiş bir sınır dışı kararı değildir. Sınır dışı etme kararı, 6458 sayılı Kanun kapsamında valilik tarafından ayrıca tesis ve tebliğ edilir. Bununla birlikte yabancının yasal kalış dayanağının sona ermesi, izinsiz çalışması veya iptal gerekçesinin aynı zamanda YUKK kapsamında sınır dışı sebebi oluşturması hâlinde ayrı bir işlem gündeme gelebilir.

Özellikle kamu düzeni veya güvenliği gerekçeli izin iptalinde yabancı hakkında giriş yasağı, tahdit kaydı ya da sınır dışı kararı bulunup bulunmadığı ayrıca araştırılmalıdır. Yalnızca çalışma izni sistemindeki “iptal” kaydına bakılarak bütün göç hukuku sonuçları hakkında kesin kanaat oluşturulmamalıdır.

Çalışma İzninin İptaline Karşı İtiraz

6735 sayılı Kanun’un 21. maddesi uyarınca çalışma izninin iptaline ilişkin Bakanlık kararına tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde itiraz edilebilir. İtirazın, iptal gerekçesini doğrudan cevaplayan açıklama ve belgelerle hazırlanması gerekir. Genel nitelikte “işlem hukuka aykırıdır” ifadesi yerine iptale esas maddi olgu ve kanuni bent ayrı ayrı tartışılmalıdır.

İş ilişkisinin devam ettiği ileri sürülüyorsa sözleşme, bordro, SGK ve fiilî çalışma belgeleri,
İzin dışı çalışma iddiası varsa görev, adres ve işyeri kayıtları,
Uzun yurt dışı kalışında giriş-çıkış kayıtları ve varsa mücbir sebep belgeleri,
Pasaport sorununda yenileme başvurusu ve yeni pasaport,
Sahte belge iddiasında belgenin düzenleyici kurumdan doğrulanması,
Kamu güvenliği gerekçesinde adli ve idari kayıtlar ile lehe kararlar sunulabilir.

Bakanlığın resmî açıklamasında ret, iptal ve sonlandırma kararlarına karşı 30 gün içinde itiraz edilebileceği ve itirazın reddedilmesi hâlinde idari yargıya başvurulabileceği belirtilmektedir. İtiraz başvurusu yapılması, iptal edilen izne dayanarak çalışmanın otomatik olarak devam edebileceği anlamına gelmez.

Çalışma İzni İptal Davası

İptal kararının hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Genel dava açma süresi, yazılı bildirimi izleyen günden itibaren 60 gündür. Bakanlığa yapılan başvurunun dava süresine etkisi ve kalan sürenin hesabı somut tebligat tarihleri üzerinden yapılmalıdır. Yanlış süre hesabı hak kaybına neden olabilir.

İptal davası idari işlemin yürütmesini kendiliğinden durdurmaz. Yürütmenin durdurulması için 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’ndaki koşulların somut olayda birlikte açıklanması gerekir. Yabancının çalışma ve ikamet durumunun etkilenmesi tek başına otomatik kabul sağlamaz; işlemin açık hukuka aykırılığı ve uygulanması hâlinde doğabilecek telafisi güç veya imkânsız zararlar delillerle ortaya konulmalıdır.

İptal davasında hangi unsurlar incelenir?

Yetki: İşlemi yetkili idari makam mı tesis etti?
Şekil: Kanuni usul, bildirim ve gerekçe koşulları gözetildi mi?
Sebep: İptale dayanak maddi olay gerçek, güncel ve kanıtlanmış mı?
Konu: Belirlenen olay kanunda öngörülen iptal sonucunu doğuruyor mu?
Maksat: Yetki kamu yararı ve kanunun amacı doğrultusunda mı kullanıldı?

İdari yargı yerindelik denetimi yapmaz; idarenin yerine geçerek çalışma izni düzenlemez. Mahkeme, iptal işleminin hukuka uygunluğunu denetler. İptal kararı verilmesi hâlinde idare, mahkeme kararının gereklerini yerine getirmek zorundadır; ancak yabancının güncel durumu ve aradan geçen sürede ortaya çıkan yeni hukuki olaylar ayrıca değerlendirilebilir.

Emsal Karar: Soyut İstihbari Bilgi Çalışma İzni İptali İçin Yeterli midir?

Danıştay 10. Dairenin E. 2017/3116, K. 2022/3433, 22.06.2022 tarihli kararı, kamu güvenliği gerekçesiyle çalışma izni iptalinde işlemin sebep unsurunun somutlaştırılması bakımından önemlidir.

İnceleme başlığı	Karardaki değerlendirme
Somut olay	Rusya Federasyonu vatandaşı yabancı, Türkiye’de yükseköğrenimini tamamladıktan sonra bir şirkette çalışmak için süreli çalışma izni aldı.
İptal gerekçesi	İzin verildikten sonra iletilen istihbari bilgi notunda yabancının çalışmasının sakıncalı olabileceği ve belirli yapılarla bağlantısının bulunduğu bildirildi.
Hukuki sorun	Somut delille desteklenmeyen istihbari değerlendirmenin tek başına çalışma izni iptaline yeterli olup olmadığı tartışıldı.
Danıştay yaklaşımı	Kamu makamlarının milli güvenlik gerekçeli işlemlerde somut olay içinde yeterli ve ciddi verileri yargı merciine sunması gerektiği; dosyadaki bilginin başka somut olgularla desteklenmediği değerlendirildi.
Заключение	İlk derece mahkemesinin davanın reddi kararı bozuldu; sonuç yabancı lehine oldu.

Karardan çıkarılabilecek hukuki sonuç

Karar, istihbari bilginin hiçbir şekilde idari işleme dayanak olamayacağı anlamına gelmez. Esas mesele, bilginin somut olayla bağlantısı, ciddiyeti, güncelliği ve yargısal denetime imkân verecek ölçüde desteklenip desteklenmediğidir. Danıştay, Anayasa Mahkemesinin 16.12.2020 tarihli ve 2018/6143 başvuru numaralı kararındaki güvencelere de atıf yaparak soyut değerlendirmenin tek başına yeterli görülmemesi gerektiğini vurgulamıştır.

Bu içtihadın her güvenlik gerekçeli iptali otomatik olarak hukuka aykırı hâle getirdiği söylenemez. İdare somut, ciddi ve denetlenebilir bilgi sunarsa uyuşmazlığın sonucu farklı olabilir. Bu nedenle emsal karar, dosyanın maddi olguları karşılaştırılmadan bir “sonuç garantisi” olarak kullanılmamalıdır.

Çalışma İzni İptal Dosyası İçin Kontrol Listesi

İptal kararı ve tebliğ belgesi eksiksiz temin edildi mi?
İşlem ret mi, iptal mi, yoksa sürenin dolması mı?
Kararda 6735 sayılı Kanun’un hangi bendi gösterildi?
İptale dayanak olay hangi tarihte gerçekleşti?
İş sözleşmesi ve fiilî çalışma hangi tarihte sona erdi?
15 günlük bildirim yükümlülüğü süresinde yerine getirildi mi?
SGK çıkışı ile Bakanlık bildirimi birbiriyle uyumlu mu?
Yabancı izin verilen işveren, işyeri, adres ve görev kapsamında mı çalıştı?
Pasaport ve giriş-çıkış kayıtları incelendi mi?
Yurt dışında kalış varsa kesintisiz süre ve mücbir sebep belirlendi mi?
Sahte veya yanıltıcı olduğu ileri sürülen belge resmî kurumdan doğrulandı mı?
Kamu düzeni veya güvenliği gerekçesinin somut dayanakları biliniyor mu?
Yabancının ayrıca geçerli ikamet veya koruma statüsü var mı?
Ayrı bir tahdit, giriş yasağı veya sınır dışı kararı bulunuyor mu?
30 günlük itiraz ve 60 günlük dava süresi doğru hesaplandı mı?

Çalışma İzni İptalinde Sık Yapılan Hatalar

Başvuru reddi ile verilmiş iznin iptalini aynı işlem sanmak.
Kartın üzerindeki tarih devam ettiği için işten ayrıldıktan sonra iznin kullanılabileceğini düşünmek.
Eski çalışma izniyle yeni işveren yanında çalışmaya başlamak.
İş ilişkisinin sona ermesini Bakanlığa 15 gün içinde bildirmemek.
SGK işten çıkış bildiriminin Bakanlık bildirimini de otomatik tamamladığını varsaymak.
İtiraz edilince yabancının çalışma hakkının kendiliğinden devam ettiğini düşünmek.
İptal kararını otomatik sınır dışı kararı olarak yorumlamak.
Yabancının ayrıca bulunan ikamet veya koruma statüsünü incelememek.
Kamu güvenliği gerekçesinde yalnızca ceza mahkemesi sonucuna odaklanmak.
İtirazı, iptal gerekçesine özgü belgeler yerine genel ifadelerle hazırlamak.
İptal davasının işlemi kendiliğinden durdurduğunu düşünmek.
Çalışma izni uyuşmazlığı ile işçilik alacaklarını birbirine karıştırmak.

Часто задаваемые вопросы

Çalışma izninin iptali ne demektir?

Daha önce düzenlenmiş geçerli çalışma izninin, kanuni bir iptal sebebinin ortaya çıkması nedeniyle süresi dolmadan Bakanlıkça geçersiz hâle getirilmesidir.

Çalışma izni reddi ile iptali aynı şey midir?

Hayır. Ret, izin verilmeden önce başvurunun olumsuz sonuçlanmasıdır. İptal ise verilmiş ve geçerli olan iznin daha sonra sona erdirilmesidir.

İşten ayrılınca çalışma izni otomatik iptal olur mu?

İş ilişkisinin sona ermesi kanuni iptal nedenidir ve Bakanlığa bildirilmelidir. Kart üzerindeki sürenin devam etmesi, işten ayrılan yabancıya aynı izinle çalışma hakkı vermez.

İşveren çalışma iznini iptal ettirebilir mi?

İşveren, yabancının çalışmasının sona ermesini ve iptali gerektiren hâlleri Bakanlığa bildirir. İzinle ilgili idari kayıt ve iptal işlemleri Bakanlığın yetkisindedir.

Çalışma izni iptal bildirimi kaç gün içinde yapılır?

İşverenler ve bağımsız çalışma izni sahipleri, çalışmanın sona ermesini veya iznin iptalini gerektiren hâlleri 15 gün içinde Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.

Çalışma izni iptal edilen yabancı başka işyerinde çalışabilir mi?

Hayır. İptal edilen izin hiçbir işyerinde çalışma hakkı sağlamaz. Yeni işveren yanında çalışmaya başlamadan önce o işveren ve görev için yeni çalışma izni alınmalıdır.

Çalışma izninin iptali ikamet hakkını sona erdirir mi?

Yabancının tek kalış dayanağı ikamet izni yerine geçen çalışma izniyse bu dayanak sona erer. Ancak ayrıca geçerli ikamet, vize, koruma statüsü veya başka bir kalış hakkı varsa durum ayrıca incelenir.

Çalışma izni iptal edilince yabancı hemen sınır dışı edilir mi?

Hayır. İzin iptali sınır dışı kararıyla aynı işlem değildir. Fakat yabancının yasal kalış hakkı kalmamışsa veya ayrıca YUKK kapsamında bir sınır dışı nedeni varsa valilikçe ayrı karar alınabilir.

Çalışma izni iptaline kaç gün içinde itiraz edilir?

İptal kararının tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına itiraz edilebilir.

İtiraz edilmesi çalışma hakkını devam ettirir mi?

Hayır. İdari itiraz, iptal işleminin yürütmesini kendiliğinden durdurmaz. Yabancının çalışabilmesi için ayrıca geçerli hukuki dayanak bulunmalıdır.

Çalışma izni iptal davası açılınca izin yeniden geçerli olur mu?

Hayır. Dava açılması işlemi otomatik olarak durdurmaz. Mahkemece yürütmenin durdurulmasına veya iptale karar verilmesi ve kararın uygulanması gerekir.

Yurt dışında uzun süre kalmak çalışma iznini iptal ettirir mi?

Süreli izinde aralıksız altı ayı; bağımsız ve süresiz izinlerde aralıksız bir yılı aşan yurt dışı kalışı iptal sebebi olabilir. İzin türü ve kanuni istisnalar ayrıca incelenmelidir.

Заключение

Çalışma izninin iptali, izin başvurusunun reddinden farklı olarak mevcut ve geçerli bir çalışma hakkını sona erdirir. İş ilişkisinin bitmesi, izin kapsamı dışında çalışma, sahte veya yanıltıcı belgenin sonradan anlaşılması, pasaport ve giriş sorunları, uzun yurt dışı kalışı ile göç veya güvenlik kayıtları iptal sebebi oluşturabilir. İptali gerektiren durumun 15 gün içinde Bakanlığa bildirilmesi gerekir.

İptal sonrasında yabancı aynı belgeyle çalışmaya devam edemez. Bununla birlikte çalışma izni iptali otomatik sınır dışı kararı değildir; ikamet, koruma ve göç statüsü ayrıca değerlendirilmelidir. Kararın hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa tebliğden itibaren 30 günlük itiraz süresi ve idari yargı yolları somut dosyaya göre takip edilmelidir. Güncel başvuru ve bildirim işlemleri için e-İzin sistemi и Bakanlığın başvuru kılavuzları .

Yabancılar hukukuna ilişkin bilgilendirme alanlarımız için yabancılar hukuku hizmet sayfamızı Вы можете изучить его.

Сведения об авторе

Адвокат Батин ЙЫЛМАЗ
Регистрационный номер в Коллегии адвокатов Стамбула: 77008

Заявление о соблюдении Профессиональных правил TBB и запрета на рекламу

Bu içerik yalnızca hukuki bilgilendirme amacı taşımaktadır. Herhangi bir kişi veya kuruma yönelik reklam, iş sağlama, müvekkil edinme, yönlendirme, mesleki üstünlük veya sonuç garantisi amacı taşımaz.

İçerik hazırlanırken Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları ve avukatlık mesleğine ilişkin reklam yasağı hükümleri gözetilmiştir. Makaledeki bilgiler somut olay bakımından hukuki danışmanlık veya kesin hukuki görüş niteliğinde değildir.

Контактная информация и правовая информация