Çalışma İzni Şerhleri Nedir? Tüm Şerh Numaraları ve Anlamları

Çalışma İzni Şerhleri Nedir? Güncel Şerh Numaraları ve Anlamları

Kısa cevap: Çalışma izni şerhleri, çalışma izni belgesine eklenen ve yabancının ya da işverenin uyması gereken özel sınırlama ve yükümlülükleri gösteren numaralı kayıtlardır. Şerh; meslek yasağı, oda kaydı, validasyon belgesi, Türk vatandaşı istihdamı, işyeri ruhsatı veya belge yenileme yükümlülüğü getirebilir. Çalışma izni kartında yazılı şerhe aykırı hareket edilmesi idari ve hukuki sonuç doğurabilir.

Çalışma izninin genel şartları, başvuru yolları, gerekli belgeler, süreler ve ret kararına itiraz hakkında ayrıntılı bilgi için yabancı çalışma izni rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Çalışma İzni Şerhi Ne Demektir?

Çalışma izni, yabancıya her mesleği ve faaliyeti sınırsız biçimde yürütme hakkı vermez. İzin; belirli bir işveren, işyeri, görev veya çalışma biçimi esas alınarak düzenlenebilir. Bakanlık gerekli gördüğünde çalışma izni belgesine numaralı bir şerh ekleyerek iznin hangi koşullarla kullanılabileceğini açıklar.

Şerhler yalnızca yabancı çalışanı değil, işvereni ve bazı durumlarda şirket ortağını da bağlar. Örneğin bir şerh yabancının belirli bir mesleği icra edemeyeceğini belirtirken başka bir şerh, işverene Türk vatandaşı istihdam etme veya ek bir belge temin etme yükümlülüğü getirebilir.

Çalışma İzni Kartındaki Şerh Nereden Kontrol Edilir?

Şerh numarası çalışma izni belgesi üzerinde veya ilgili elektronik kayıtlarda görülebilir. Numaraya karşılık gelen güncel açıklama, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı çalışma izni şerhleri listesi üzerinden kontrol edilmelidir.

Resmî listede numaralar kesintisiz ilerlememektedir. Güncel listede 12, 15, 16, 17, 18 ve 23 numaralarına karşılık gelen bir şerh açıklaması yayımlanmamıştır. Bu numaralar hakkında tahmine dayalı anlam üretilmemelidir.

Çalışma İzni Şerh Numaraları ve Kısa Anlamları

Meslek İcrasını Sınırlayan Çalışma İzni Şerhleri

1 Numaralı Çalışma İzni Şerhi

1 numaralı şerh, yabancının 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun gereğince Türkiye’de mühendislik, mimarlık ve şehir plancılığı unvanlarıyla istihdam edilemeyeceğini belirtir. Şerh kapsamındaki kişi bu unvanlara bağlı mesleki imza, görüş ve yetkileri kullanamaz.

Bu düzenleme, yabancının hiçbir işte çalışamayacağı anlamına gelmez. Ancak çalışma izni hangi görev için verilmiş olursa olsun, şerhte belirtilen mesleki unvan ve yetkilerin kullanılmaması gerekir.

2 Numaralı Çalışma İzni Şerhi

2 numaralı şerh, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 3. maddesi uyarınca yabancının Türkiye’de avukatlık mesleğini icra edemeyeceğini gösterir. Başka bir görev için çalışma izni alınmış olması; mahkemelerde avukat sıfatıyla temsil, avukatlık unvanının kullanılması veya bu mesleğe özgü yetkilerin kullanılması sonucunu doğurmaz.

5 Numaralı Çalışma İzni Şerhi

5 numaralı şerh genel niteliktedir. Yabancı, özel kanunlarla yalnızca Türk vatandaşlarına ayrılmış meslek ve görevleri icra edemez. Bu nedenle çalışma izninin bulunması, vatandaşlık şartı öngören başka bir mesleğin otomatik olarak yapılabileceği anlamına gelmez.

Başvuru öncesinde pozisyonun yabancılara açık olup olmadığı ayrıca incelenmelidir. Güncel kapsam için Bakanlığın Türk vatandaşlarına hasredilen meslekler sayfası kontrol edilebilir.

6 Numaralı Çalışma İzni Şerhi

6 numaralı şerh, yabancının 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun kapsamında Türkiye’de eczacılık mesleğini icra edemeyeceğini belirtir. Başka bir pozisyon için verilen çalışma izni, eczacı unvanıyla çalışmaya veya eczane işletmeye yetki vermez.

8 Numaralı Çalışma İzni Şerhi

8 numaralı şerh, 6343 sayılı Kanun kapsamında yabancının Türkiye’de veteriner hekimlik mesleğini icra edemeyeceğini gösterir. Yabancı başka bir iş veya görev için izinli olsa bile veteriner hekim unvan ve yetkilerini kullanamaz.

9 Numaralı Çalışma İzni Şerhi

9 numaralı şerh, yabancının 1219 sayılı Kanun uyarınca Türkiye’de diş hekimliği mesleğini icra edemeyeceğini belirtir. Çalışma izni tek başına diş hekimi olarak hasta kabul etme veya bu mesleğe özgü işlemleri yürütme hakkı sağlamaz.

10 Numaralı Çalışma İzni Şerhi

10 numaralı şerh, 815 sayılı Kabotaj Kanunu nedeniyle yabancının Türkiye karasuları içerisinde kaptanlık mesleğini icra edemeyeceğini açıklar. Denizcilik sektöründeki başka bir görev için verilen izin ile kaptanlık yetkisi birbirinden ayrılmalıdır.

25 Numaralı Çalışma İzni Şerhi

25 numaralı şerh, çalışma izni verilen yabancının tıp doktorluğu mesleğini icra edemeyeceğini belirtir. Bu şerh genellikle izin verilen iş ile hekimlik faaliyetinin birbirinden ayrılması gereken durumlarda önem taşır.

21 numaralı şerh yabancı doktora verilen çalışma izninin tabip odası üyeliği koşulunu düzenlerken 25 numaralı şerh, izin sahibinin tıp doktorluğu yapamayacağını bildirir. Bu iki kayıt aynı anlamda değildir; kişinin kartında hangi şerhin bulunduğu ve iznin hangi görev için düzenlendiği esas alınmalıdır.

Meslek Odası veya Ek Belge Şartı Getiren Şerhler

3 Numaralı Çalışma İzni Şerhi

3 numaralı şerh, çalışma izninin 2527 sayılı Türk Soylu Yabancıların Türkiye’de Meslek ve Sanatlarını Serbestçe Yapabilmelerine, Kamu, Özel Kuruluş veya İşyerlerinde Çalıştırılabilmelerine İlişkin Kanun kapsamında düzenlendiğini gösterir. İzin, ilgili meslek odasına üyelik kaydı yapılınca geçerlilik kazanır.

Dolayısıyla bu şerh genel bir “izin kapsamına uyma” kaydı değildir. Mesleğin tabi olduğu oda belirlenmeli ve üyelik işlemi tamamlanmadan faaliyete başlanmamalıdır.

4 Numaralı Çalışma İzni Şerhi

4 numaralı şerh yabancı pilot ve teknisyenleri ilgilendirir. Çalışma izni, yabancının lisansını Türkiye’de geçerli hâle getiren Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş validasyon belgesiyle birlikte geçerlidir.

Bu nedenle çalışma izni ile havacılık lisansının Türkiye’deki mesleki geçerliliği ayrı kontrollerdir. Validasyon işlemi tamamlanmadan yalnızca çalışma iznine dayanılarak görev yürütülmemelidir.

7 Numaralı Çalışma İzni Şerhi

7 numaralı şerhe göre yabancı mühendis veya mimarın en geç bir ay içinde ilgili meslek odasına geçici üyelik kaydı yaptırması ya da mevcut kaydı uzatması gerekir. Çalışma izni bu koşulun yerine getirilmesiyle geçerlilik kazanır.

20 Numaralı Çalışma İzni Şerhi

20 numaralı şerh serbest bölgelerde çalışacak yabancılara ilişkindir. Çalışma izni, 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu uyarınca ilgili Serbest Bölge Müdürlüğünden alınacak giriş izin belgesiyle birlikte geçerlidir.

21 Numaralı Çalışma İzni Şerhi

21 numaralı şerh, çalışma izni verilen yabancı doktorun en geç bir ay içinde ilgili tabip odasına üyelik kaydı yaptırmasını şart koşar. Sağlık Bakanlığına bağlı izin ve yeterlilik süreçleri saklı olmak üzere, tabip odası kaydı da çalışma izninin geçerliliği bakımından takip edilmelidir.

28 Numaralı Çalışma İzni Şerhi

28 numaralı şerh, çalışma izninin yetkili idareden alınmış işyeri açma ve çalışma ruhsatıyla birlikte geçerli olduğunu gösterir. Yabancının çalışma izni ile işyerinin faaliyet ruhsatı farklı idari işlemlerdir ve her ikisinin de geçerli olması gerekir.

29 Numaralı Çalışma İzni Şerhi

29 numaralı şerh, yabancı adına daha sonra yapılacak çalışma izni başvurularında geçerli pasaport ibraz edilmesini zorunlu tutar. Bu nedenle uzatma veya yeni başvuru planlanırken pasaportun geçerlilik süresi önceden kontrol edilmelidir.

İşveren ve Şirket Ortaklarına Yükümlülük Getiren Şerhler

11 Numaralı Çalışma İzni Şerhi

11 numaralı şerh, şirket ortağı sıfatıyla izin alan yabancının uzatma başvurusunda ulusal ekonomiye ve yerel iş gücü istihdamına katkısını kanıtlamasını öngörür. Ayrıca vergi, sosyal güvenlik ve diğer ulusal mevzuat yükümlülüklerinin yerine getirilmiş olması gerekir.

Şirket ortaklarına ilişkin başvuru şartları ve şirket türlerine göre değerlendirme için şirket kurulumu yoluyla çalışma izni yazımızı inceleyebilirsiniz.

22 Numaralı Çalışma İzni Şerhi

22 numaralı şerh, işyerindeki istihdam durumunun kontrolü amacıyla altı ay süreli çalışma izni verilen şirket ortağı veya sahibi yabancıya ilişkindir. Resmî şerh metnine göre bu izin döneminde her ay en az beş Türk vatandaşının işyerinde istihdam edilmesi gerekir. Koşulun sağlanmaması uzatma talebinin karşılanmamasına yol açabilir.

24 Numaralı Çalışma İzni Şerhi

24 numaralı şerh bağımlı çalışan yabancıyı ilgilendirir. Uzatma başvurusunda yabancının izin verilen şirkete, Türkiye ekonomisine ve istihdama katkısının belgelenmesi gerekir. Görev, uzmanlık, ücret, işyerindeki faaliyet ve istihdam kayıtları değerlendirmede önem taşıyabilir.

26 Numaralı Çalışma İzni Şerhi

26 numaralı şerh şirket ortağı veya işyeri sahibi yabancının Türk vatandaşı istihdam yükümlülüğünü düzenler. İlk izin döneminin ilk altı ayında beş Türk vatandaşı istihdam şartı aranmaz; izin süresinin yedinci ayından itibaren her ay en az beş Türk vatandaşının istihdam edilmesi gerekir. Uzatılmış izin döneminde ise yükümlülük izin süresinin tamamında devam eder.

Genel istihdam kriterleri ile 2026 yılında yürürlüğe giren belirli yurt içi başvurulara ilişkin istisnayı birbirinden ayırmak gerekir. Konunun ayrıntıları için çalışma izninde istihdam sınırı değişikliği yazımıza bakabilirsiniz.

Özel Statü ve Çalışma Koşullarına İlişkin Şerhler

13 Numaralı Çalışma İzni Şerhi

13 numaralı şerh, çocuk veya genç işçi statüsündeki yabancının 4857 sayılı İş Kanunu’nun 71. maddesi ile ilgili yönetmelik hükümlerine uygun çalıştırılmasını zorunlu tutar. Yaşa uygun iş, çalışma süresi, dinlenme, sağlık ve güvenlik sınırlamalarına uyulması gerekir.

14 Numaralı Çalışma İzni Şerhi

14 numaralı şerh Türkiye turnesinde bulunan sirk firmalarını ilgilendirir. Yabancı personel listesinin, görev yapılacak yerdeki İl Göç İdaresi Müdürlüğüne bildirilmesi zorunludur.

19 Numaralı Çalışma İzni Şerhi

19 numaralı şerh, uluslararası koruma başvuru sahibi veya şartlı mülteci statüsündeki yabancıya verilen çalışma izninin ikamet izni yerine geçmediğini belirtir. Çalışma hakkı ile Türkiye’deki kalış statüsü ayrı hukuki temellere dayanır.

27 Numaralı Çalışma İzni Şerhi

27 numaralı şerh süresiz çalışma izni sahibinin izin belgesini, izin başlangıcından itibaren her beş yılda bir yenilemesini gerektirir. Belge yenileme başvurusu beş yıllık sürenin dolmasından önceki altı ay içinde ve her durumda süre dolmadan yapılmalıdır.

Buradaki işlem süresiz çalışma hakkının yeniden baştan değerlendirilmesinden ziyade çalışma izni belgesinin yenilenmesine yöneliktir. Bununla birlikte başvuru süresi kaçırılmamalıdır.

30 Numaralı Çalışma İzni Şerhi

30 numaralı şerh, geçici koruma statüsündeki yabancıya verilen çalışma izninin ikamet izni yerine geçmediğini gösterir. Geçici koruma kaydı ve çalışma izni birbirinden farklı hukuki işlevlere sahiptir.

22 ve 26 Numaralı Çalışma İzni Şerhleri Arasındaki Fark Nedir?

Her iki şerh de şirket ortağı veya sahibi yabancının Türk vatandaşı istihdam yükümlülüğüyle ilgilidir; ancak metinleri aynı değildir:

• 22 numaralı şerh: İstihdam durumunun kontrolü için altı ay süreli izin verilen şirket ortağı veya sahibinin, bu izin döneminde her ay en az beş Türk vatandaşı istihdam etmesini öngörür.
• 26 numaralı şerh: İlk izin döneminin ilk altı ayında şartı aramaz; yedinci aydan itibaren ve uzatılan izin döneminin tamamında her ay en az beş Türk vatandaşı istihdamını öngörür.

Somut dosyada karttaki şerh, izin başlangıç tarihi, işyerinin SGK kayıtları ve başvuruya uygulanan güncel değerlendirme kriterleri birlikte incelenmelidir. Genel bilgi için Bakanlığın çalışma izni değerlendirme kriterleri esas alınmalıdır.

Şerhte yer alan istihdam ve mali yeterlilik yükümlülükleri, başvuru tarihinde geçerli Bakanlık ölçütleriyle birlikte değerlendirilmelidir. Beş Türk çalışan şartı, mali yeterlilik, ücret ve istisnalar hakkında ayrıntılı bilgi için çalışma izni değerlendirme kriterleri 2026 rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Çalışma İzni Şerhine Uyulmazsa Ne Olur?

Bakanlık, kartta numarası bulunan zorunlu şerhlere uyulmamasından doğacak kanuni ve cezai işlemlerden işverenin ve/veya yabancı personelin sorumlu olacağını belirtmektedir. Somut ihlalin sonucuna göre uzatma başvurusunun reddi, çalışma izninin iptali, idari para cezası veya ilgili meslek mevzuatından kaynaklanan başka yaptırımlar gündeme gelebilir.

Her ay sağlanması gereken istihdam şartı gibi süreklilik gösteren yükümlülüklerde yalnızca başvuru tarihindeki durum yeterli olmayabilir. SGK bildirgeleri, ücret bordroları, vergi kayıtları, oda üyeliği, validasyon veya ruhsat belgeleri düzenli biçimde saklanmalıdır.

İzin belgesinde belirtilen işveren, işyeri, görev veya meslek sınırlarının dışında fiilen çalışılması, somut olayın özelliklerine göre izinsiz çalışma olarak değerlendirilebilir. İşveren ve yabancı bakımından uygulanabilecek idari yaptırımlar için izinsiz yabancı çalıştırma cezası 2026 rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Yabancının işvereninin değişmesi hâlinde mevcut çalışma izni yeni işverene kendiliğinden geçmez. Yeni işveren yanında çalışmak için izlenecek usulü çalışma izninde işveren değişikliği yazımızda ayrıntılı olarak açıkladık.

Çalışma izni kartında yer alan işveren, işyeri, meslek, görev veya istihdam yükümlülüklerine aykırılık, somut olayın özelliklerine göre çalışma izninin iptaline yol açabilir. İptal nedenleri, bildirim yükümlülüğü ve iptal kararına karşı başvuru yolları için çalışma izninin iptali 2026 rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Çalışma İzni Şerhi Hatalıysa Ne Yapılabilir?

Kartta görev, meslek veya statüyle bağdaşmadığı düşünülen bir şerh bulunuyorsa öncelikle izin başvurusu ve karar evrakı kontrol edilmelidir. Şerhin maddi hatadan mı, başvuruda bildirilen görevden mi yoksa mevzuattaki bir sınırlamadan mı kaynaklandığı belirlenmeden hareket edilmemelidir.

Hatalı olduğu düşünülen kaydın düzeltilmesi için Bakanlığa başvuru gündeme gelebilir. Şerhle bağlantılı ret, iptal veya başka bir idari işlem varsa işlemin tebliğ tarihi ve başvuru yolları ayrıca değerlendirilmelidir. Yabancılar hukuku kapsamındaki hizmetler hakkında bilgi için yabancılar hukuku hizmet sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Çalışma İzni Şerhleri Hakkında Sık Sorulan Sorular

Her çalışma izni kartında şerh bulunur mu?

Hayır. Bakanlığın dosyanın niteliğine göre özel bir sınırlama veya yükümlülük belirtmesi gereken hâllerde çalışma izni belgesine numaralı şerh eklenebilir.

Çalışma izni şerhi yalnızca yabancıyı mı bağlar?

Hayır. Şerhin içeriğine göre yabancı çalışan, işveren veya şirket ortağı yükümlü olabilir. Bazı şerhler tarafların her ikisini de ilgilendirir.

Şerh numarasının anlamı nereden öğrenilir?

Karttaki numara, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğünün güncel çalışma izni şerhleri listesiyle karşılaştırılmalıdır.

Listede neden bazı şerh numaraları yoktur?

Bakanlığın güncel listesi kesintisiz numaralandırılmamıştır. Güncel listede 12, 15, 16, 17, 18 ve 23 numaralarının açıklaması yer almamaktadır. Bu numaralar için tahmine dayalı anlam kullanılmamalıdır.

Çalışma izni bütün meslekleri yapma hakkı verir mi?

Hayır. Çalışma izni belirli iş ve koşullar için düzenlenir. Türk vatandaşlarına ayrılmış meslekler ile özel yeterlilik veya oda kaydı gerektiren faaliyetler ayrıca değerlendirilir.

Şirkette beş Türk vatandaşı çalıştırma şartı her zaman aynı mıdır?

Hayır. İznin türü, başlangıç tarihi, karttaki şerh ve başvuruya uygulanan güncel kriter önemlidir. Özellikle 22 ve 26 numaralı şerhler farklı dönemler için farklı metinlere sahiptir.

Süresiz çalışma izni belgesi yenilenir mi?

Evet. 27 numaralı şerhe göre süresiz çalışma izni belgesi her beş yılda bir yenilenir. Başvuru, beş yıllık sürenin dolmasından önceki altı ay içinde ve süre dolmadan yapılmalıdır.

Çalışma izni şerhine aykırılık iznin iptaline yol açabilir mi?

İhlalin niteliğine göre çalışma izninin uzatılmaması veya iptali ile idari ve mesleki yaptırımlar gündeme gelebilir. Sonuç, ihlal edilen şerh ve somut olay özelinde değerlendirilir.

---

Yazar Bilgisi

Avukat Batın YILMAZ

İstanbul Barosu Sicil No: 77008

TBB Meslek Kuralları ve Reklam Yasağına Uyum İbaresi

Bu içerik yalnızca hukuki bilgilendirme amacı taşımaktadır. Herhangi bir kişi veya kuruma yönelik reklam, iş sağlama, müvekkil edinme, yönlendirme, mesleki üstünlük veya sonuç garantisi amacı taşımaz.

İçerik hazırlanırken Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları ve avukatlık mesleğine ilişkin reklam yasağı hükümleri gözetilmiştir. Makaledeki bilgiler somut olay bakımından hukuki danışmanlık veya kesin hukuki görüş niteliğinde değildir.

---

İletişim ve Hukuki Bilgilendirme

Avukat Batın YILMAZ

İstanbul Barosu Sicil No: 77008

Bu iletişim bölümü yalnızca hukuki hizmetlere ilişkin iletişim imkanının belirtilmesi amacıyla hazırlanmış olup reklam, iş sağlama, müvekkil edinme veya mesleki üstünlük iddiası amacı taşımaz.