Emsal karar incelemeleri

Uluslararası Koruma Mülakat Raporu Hizmete Özel: Dava Reddedildi, Danıştay 10. Daire

Bu yazıda 17 başlık
  1. Kısa Cevap: Uluslararası Koruma Mülakat Raporu Alınabilir mi?
  2. Danıştay 10. Daire Kararının Künyesi
  3. Uyuşmazlık Nasıl Başladı? Ret Kararından Sonra Yalnızca Rapor Verilmedi
  4. Davacı ve İdare Neyi Savundu?
  5. Mülakat Formu ile Mülakat Raporu Aynı Belge midir?
  6. Danıştay Mülakat Raporu Davasını Neden Reddetti?
  7. Mülakat Raporunu Bilgi ve Belge Saymayan Daire mi, Savcı mı?
  8. Mülakat Raporu Kararı Hangi Soruları Cevapsız Bıraktı?
  9. Mülakat Raporu ve Gizli Belgeler Mahkemeye Gelince Ne Oldu?
  10. Mülakat Raporu Verilmezse Ret Kararına Karşı Dava Nasıl Kurulur?
  11. 2022/1 Sayılı Genelge Kamuya Açık mı, Karardan Sonra Hukuk Değişti mi?
  12. Mülakat Raporu Kararının Sonuçları ve Sınırları
  13. Benzer Bir Dosyada Hangi Hususlar İncelenmelidir?
  14. Sık Sorulan Sorular
  15. Sonuç: Rapor İdareden Alınamıyor, Yargılamadaki Erişim Ayrı Bir Sorudur
  16. Hukuki Kaynaklar ve İlgili İncelemeler
  17. Yazar ve Hukuki Bilgilendirme
Av. Batın Yılmaz

Yazan ve inceleyen: Av. Batın Yılmaz (İstanbul Barosu, Sicil No: 77008)
Yayın:  ·  Son güncelleme:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.

Kısa Cevap: Uluslararası Koruma Mülakat Raporu Alınabilir mi?

uluslararası koruma mülakat raporu

Hayır, mevcut Genelge karşısında rapor idareden alınamıyor. Danıştay 10. Dairesi, uluslararası koruma mülakat raporunun “hizmete özel” sayılmasını ve başvuru sahibine veya avukatına verilmemesini hukuka uygun bulmuştur.

Daire bu sonuca 2 Şubat 2026 tarihli, E. 2022/5415, K. 2026/298 sayılı kararında ulaştı ve davayı oy birliğiyle reddetti. Tetkik hâkimi ile Danıştay savcısı da ret yönünde görüş bildirdi; kararda karşı oy yoktur. Gerekçeye göre Kanun ve Yönetmelik raporun verilip verilmeyeceğini açıkça düzenlememiş, Yönetmelik bu konuda idareye düzenleme yetkisi tanımıştır. 2022/1 sayılı Genelge de raporu, karar alma sürecinin ve hizmetin niteliğinin gereği olarak hizmete özel saymış ve verilecek evrak arasına almamıştır.

Karar dosyadaki her belgeyi kapatmaz, çünkü mülakat formu rapordan ayrı bir belgedir ve Genelgede verilebilecek evrak arasında sayılır. Olumsuz kararın maddi gerekçelerini ve hukuki dayanaklarını bildirme yükümlülüğü de Kanun’da durmaktadır. Kararda mahkemenin raporu isteyemeyeceğine ilişkin bir değerlendirme yoktur; başka bir dosyada rapor, idarenin savunma dilekçesi ekinde davacıya tebliğ edilmiştir. Temyiz yolu açık gösterildiğinden kararın kesinleşip kesinleşmediği metinden anlaşılmamaktadır.

Bu inceleme, yayımlanan karar metnine dayanır; metinde taraf bilgileri ile bazı tarih ve sayılar gizlenmiştir. Başvurunun genel işleyişi için uluslararası koruma başvurusu rehberine, görüşmenin nasıl yürüdüğü için aynı rehberin mülakat bölümüne bakılabilir.

Danıştay 10. Daire Kararının Künyesi

Başlık Bilgi
Mahkeme Danıştay 10. Daire, ilk derece
Esas ve karar numarası E. 2022/5415, K. 2026/298
Karar tarihi 02.02.2026
Dava konusu Denizli Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünün 30.06.2022 tarihli ve 33021 sayılı işlemi ile 2022/1 sayılı Genelgenin 23. maddesinin raporu saymayan kısmı ve “hizmete özel gizlilik dereceli evrak dışında kalan” ibaresi
Tetkik hâkimi düşüncesi Davanın reddi
Danıştay savcısı düşüncesi Davanın reddi
Sonuç Davanın oy birliğiyle reddi
Kanun yolu Tebliğ tarihini izleyen 30 gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz

Uyuşmazlık Nasıl Başladı? Ret Kararından Sonra Yalnızca Rapor Verilmedi

Davacının Denizli Valiliğine yaptığı uluslararası koruma başvurusunda mülakat 14 Mart 2022’de yapıldı. İdarenin görevlisi raporu düzenleyip karar makamı olan Valiliğe sundu. Valilik, davacı ile refakatindeki eşi ve oğlunun başvurusunu “uluslararası koruma kriterlerini taşımadığı” gerekçesiyle reddetti.

Davacı vekili dosyadaki evrakın örneklerini isteyip rapor dışındaki evrakı teslim aldı, aynı tarihli dilekçeyle raporu da istedi. Talep, raporun Genelge uyarınca “hizmete özel evrak sınıfına alınmış olup paylaşılamamaktadır” gerekçesiyle reddedildi. Davacı bunun üzerine hem bu işlemin hem de Genelgenin 23. maddesinin iptalini istedi.

Tarih Gelişme Hukuki önemi
14.03.2022 Mülakat yapıldı. Rapor bu görüşmenin ardından düzenlendi; raporun tarihi kararda yer almıyor.
31.05.2022 Valilik başvuruyu reddetti. Ret kararının kendisi bu davanın konusu değildir.
06.06.2022 2022/1 sayılı Genelge çıkarıldı. Tarih, ret kararından sonra ve rapor talebinden öncedir.
23.06.2022 Vekil dosya örneklerini ve raporu istedi. Rapor dışındaki evrak teslim edildiğinden uyuşmazlık rapora özgüdür.
30.06.2022 Rapor talebi reddedildi. Dava konusu bireysel işlem budur.
02.02.2026 Daire davayı reddetti. Genelge hükmü de iptal edilmedi.

Genelgenin ret kararından altı gün sonraya ait olmasına ilişkin bir değerlendirme kararda bulunmamaktadır.

Davacı ve İdare Neyi Savundu?

Davacı, Genelge hükmünün adil yargılanma, bilgi edinme ve savunma haklarına aykırı olduğunu ileri sürdü. 6458 sayılı Kanun’a göre olumsuz kararın tebliğinde maddi gerekçelerin ve hukuki dayanakların belirtilmesi gerektiğini, ret gerekçeleri öğrenilemediği için etkili itiraz hakkının elinden alındığını savundu. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca kurumların avukatın gerek duyduğu bilgi ve belgeleri incelemesine sunması gerektiğini de ekledi.

İçişleri Bakanlığı, kararın tebliğ edildiğini ve mülakat formu dâhil dosyaya erişim sağlandığını belirtti. Bakanlığa göre rapor, görevlinin kanaat ve değerlendirmelerini ve menşe ülke bilgilerini içeren, “verilen kararın gerekçesini açıklayan bir değerlendirme yazısı” idi ve dava açılırsa savunmanın temel belgesi olacaktı. Bakanlık, dava yokken raporun istenmesinin silahların eşitliğine aykırı olduğunu, dava açıldığında dosyanın mahkemeye gönderildiğini savundu. Valilik ise raporun hizmete özel evrak sınıfına girdiğini ve diğer belgelerin verildiğini bildirdi.

Mülakat Formu ile Mülakat Raporu Aynı Belge midir?

Hayır; form başvuru sahibinin söylediklerini, rapor ise idarenin görevlisinin bu anlatım hakkındaki değerlendirmesini taşır. Daireye göre Genelgede mülakat raporu “karar formu” olarak ifade edilmiştir. Tablo, kararda aktarılan hükümlere dayanır.

Belge İçerik Dayanak Erişim
Kayıt ve mülakat formu Sorular ve başvuru sahibinin beyanları; okunur, düzeltilir, imzalanır Yönetmelik m. 86; Genelge m. 4.5 ve 23/c Dilekçeyle istenirse verilebilir
Mülakat raporu (karar formu) Görevlinin kanaat ve değerlendirmeleri; savcı düşüncesine göre inanırlık, haklı korku, zulüm, dahili kaçış, ikincil koruma ve hariçte bırakma analizleri Yönetmelik m. 81/5, 89 ve 92/2; Genelge m. 7.3 Hizmete özel, idare vermez
Başvuru hakkında verilen karar Olumsuz kararda maddi gerekçeler ve hukuki dayanaklar Kanun m. 78/6; Genelge m. 23/e Tebliğ edilir, örneği verilebilir
Güvenlik içerikli belgeler Millî güvenlik, kamu düzeni ve suç önlemeye ilişkin belgeler Kanun m. 94/2 İncelenemez, verilemez

Kanun’un 75. maddesi mülakat tutanağının bir örneğinin kişiye “verilir” derken Genelge, mülakat formu için “verilebilecektir” ifadesini kullanır; kararda bu farka ve tutanak ile formun ilişkisine dair bir değerlendirme yer almamaktadır. AIDA’nın Türkiye raporu uygulamada tutanağın örneğinin verilmediğini aktarmaktadır; bu bir mahkeme tespiti değil, sivil toplum raporudur.

Danıştay Mülakat Raporu Davasını Neden Reddetti?

Daire önce normlar hiyerarşisini hatırlatarak kanundan sonra gelen yönetmelik ve genelgelerin kanunla verilen hakkı genişletemeyeceğini veya daraltamayacağını belirtti, ardından incelemeyi dört adımda tamamladı.

  1. Kanun: 6458 sayılı Kanun mülakat raporunu düzenlememiş, kişisel dosyaya erişimi kural olarak kabul etmiş, ancak istisnanın hangi belgeleri kapsadığını göstermemiştir.
  2. Yönetmelik: Raporun ilgilisine verilip verilmeyeceğine ilişkin açık düzenleme yoktur, ancak hangi bilgi ve belgelerin ilgilisine verilebileceğini düzenleme yetkisi Genel Müdürlüğe tanınmıştır.
  3. Genelge: Bu yetkiye dayanan Genelge, raporu karar formu olarak ifade etmiş, “Hizmete Özel” kaşesi öngörmüş ve verilecek evrak arasında saymamıştır.
  4. Bireysel işlem: Ret işlemi Genelge hükmüne uygun kurulduğundan hukuka, kamu yararına ve hizmet gereklerine aykırı görülmemiştir.

Daire, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun 26. maddesini de hatırlattıktan sonra sonucu şöyle bağladı:

“…6458 sayılı Kanun’un ve Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin verdiği yetkiye dayanılarak mülakat raporunun (karar formu), ‘hizmete özel’ gizlilik derecesi belirlenmesinde ve bu evrakın ilgili kişilerce talep edilmesi halinde verilecek evraklar arasında yer almamasına yönelik dava konusu Genelge hükmünde yetki ve şekil yönünden hukuka aykırılık olmayıp, mülakat raporunun idari faaliyetin yürütülmesi açısından karar alma sürecinin, hizmetinin niteliğinin bir gereği olarak düzenlenen dava konusu Genelge hükmünde üst hukuk normlarına, kamu yararına, hizmet gereklerine ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır.”

Mülakat Raporunu Bilgi ve Belge Saymayan Daire mi, Savcı mı?

Karar metninde sıkça alıntılanabilecek bazı ifadeler Daireye ait değildir. Tetkik hâkiminin düşüncesi yalnızca ret sonucunu içerir; aşağıdaki nitelendirmeler ise savcı düşüncesinde veya Bakanlık savunmasında yer almıştır.

Kim Ne dedi Daire gerekçesindeki durum
Danıştay savcısı Rapor “karar almaya esas veriler arasında” sayılmaz, 4982 sayılı Kanun anlamında bilgi ve belge özelliği yoktur. Daire bu nitelendirmeleri kullanmamıştır.
Danıştay savcısı Genelgede rapor hakkında açıklama yoktur. Daire, raporun Genelgede karar formu olarak ifade edildiğini belirtmiştir.
Bakanlık Dava yokken raporu istemek silahların eşitliğine aykırıdır. Bu savunmaya ilişkin açık bir değerlendirme yer almamaktadır.
Bakanlık Rapor, kararın gerekçesini açıklar ve savunmanın temelidir. Bu nitelendirme tartışılmamıştır.

Savcı ile Bakanlığın anlatımı arasında da gerilim vardır. Savcı raporu karar almaya esas veriler arasında saymazken Bakanlık raporu kararın gerekçesini açıklayan belge olarak nitelendirmiştir. Yönetmeliğin 92. maddesi de karar alınmadan önce mülakat raporunun gözden geçirilmesini öngörür. Kararda bu gerilime ilişkin açık bir değerlendirme yer almamakta, sonuç yetki ve hizmetin niteliği üzerinden kurulmaktadır.

Mülakat Raporu Kararı Hangi Soruları Cevapsız Bıraktı?

Gerekçe yetkiye, Genelgeye uygunluğa ve hizmetin niteliğine dayanır; davacının hak temelli iddiaları ayrı ayrı değerlendirilmemiş, sonuçta üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı belirtilmiştir. Bu nedenle aşağıdaki sorular gerekçede açıkça cevaplanmış değildir.

Hizmete Özel Derecesi Kanun’daki İstisnaya Giriyor mu?

Kanun’un 94. maddesi, incelenemeyecek ve verilemeyecek belgeler olarak millî güvenlik, kamu düzeninin korunması ve suç işlenmesinin önlenmesine ilişkin belgeleri gösterir. Kararda raporun bu alanlardan hangisine girdiği gösterilmemiş, Yönetmelikteki “incelenemez ve verilemez” belgeleri tayin yetkisi “hangi bilgi ve belgelerin ilgilisine verilebileceğine” ilişkin bir yetki olarak ifade edilmiştir. Kararda aktarılan Gizlilik Dereceli Belgelerde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, Hizmete Özel derecesini idari faaliyete zarar verme gibi ölçütlere bağlar; ancak değerlendirme bölümünde raporun o düzenlemenin hangi bendine girdiği açıklanmamıştır. Genelgenin 7.3. maddesi de kaşeyi “üçüncü kişilerle” paylaşım bağlamında anar ve başvuru sahibinin bu anlamda üçüncü kişi olup olmadığı tartışılmamıştır.

Bilgi Edinme Hakkı Raporu Kapsıyor mu?

Daire, kurum içi görüş ve tavsiye niteliğindeki belgelerin “aksi kararlaştırılmadıkça” bilgi edinme kapsamında olduğunu belirten 26. maddeyi aktarmış, ardından Genelgeyi hukuka uygun bulmuştur. Hizmete özel kaşesinin bu anlamda aksine bir karar sayıldığı açıkça söylenmemiştir. Gizli kısımların ayrılarak belgenin verilmesini öngören 9. madde ile kararlara esas olan yasal görüşlere ilişkin 26. maddenin ikinci fıkrası mevzuat bölümünde aktarılmış, değerlendirmede ayrıca ele alınmamıştır. Kararda raporun ayrılabilir bölümlerinin verilmesine yönelik bir talepten de söz edilmemektedir.

Avukatın İnceleme Yetkisi Ne Oldu?

Avukatlık Kanunu’na dayanan iddiaya ilişkin açık bir değerlendirme kararda yer almamaktadır. Danıştay 1. Dairesi, 2002 tarihli istişari görüşünde kurumların yükümlülüğünün kanunlardaki özel hükümler saklı kalmak üzere geçerli olduğunu ve “gerek duyma”nın keyfî bir istem anlamına gelmediğini belirtmiştir. Görüş, gizlilik dereceli belgelere ilişkin mevzuattaki sınırlamaları da saymaktadır. Bu metin yargı kararı değil, istişari bir görüştür; 6458 sayılı Kanun’dan önceye aittir ve ana kararda anılmamıştır. Dayandığı gizlilik mevzuatı da değişmiştir, bu nedenle bugünkü değeri “gerek duyma” ifadesinin yorumuna yardımcı olmakla sınırlıdır. Genelge düzeyindeki bir kaydın “kanunlarındaki özel hükümler” arasında sayılıp sayılamayacağı ise kararda ele alınmamıştır; bu, metinlerin karşılaştırılmasından doğan bir sorudur.

Rapor Verilmiyorsa Ret Gerekçesi Nereden Öğrenilecek?

Daire, olumsuz kararda maddi gerekçelerin ve hukuki dayanakların belirtileceğini tekrar etmiştir; tebliğ edilen ret kararının bu şartı karşılayıp karşılamadığına ilişkin bir değerlendirme ise yer almamaktadır; dava konusu da ret kararı değil, rapor talebinin reddidir. Genelgenin 7.1. maddesine göre karar, Karar Formuna uygun yazılır; 7.3. maddesine göre karar formu hizmete özeldir; 23. maddesine göre ise “başvurusu hakkında verilen karar” verilebilir. Karar ile karar formu arasındaki sınır bu nedenle belirleyicidir ve kararda bu sınır çizilmemiştir.

İdari Dava Daireleri Kurulunun E. 2024/1300 sayılı dosyasındaki davacı, başvurusunun hızlandırılmış değerlendirmeyle reddedildiğini savunma ekindeki karar formundan ilk kez öğrendiğini ileri sürmüştür. AIDA raporu da ret kararlarının uygulamada genellikle yalnızca kararın türünü veya kategorisini gösterdiğini aktarmaktadır. Tebliğ edilen ret kararı somut gerekçe içermiyorsa 78. maddeye dayanan itiraz, rapor talebinden bağımsız olarak ileri sürülebilir. Bu, Kanun metninden hareketle yapılan bir değerlendirmedir; ana kararda bu konuda hüküm kurulmamıştır.

Mülakat Raporu ve Gizli Belgeler Mahkemeye Gelince Ne Oldu?

UYAP Emsal Karar veri tabanında “mülakat raporu” ifadesi Kasım 2026’da tarandı ve 9 karar döndü. Kararların tamamı Danıştaya aittir; ikisi arazi toplulaştırmasına, yedisi uluslararası korumaya ilişkindir. Raporun verilip verilmeyeceğini esastan inceleyen tek karar ana karardır. Tarama yalnızca yayımlanan kararları kapsar ve sonuç oranı olarak okunmamalıdır. Tabloda bu kararların yanına gizli belgelere ilişkin kararlar eklenmiş, İdari Dava Daireleri Kurulu “İDDK” olarak kısaltılmıştır.

Karar Belge ve aşama Yaklaşım Sonuç
10. D., E. 2022/5415 (02.02.2026) Mülakat raporu, idari talep Hizmete özel sayılması hukuka uygundur. Ret, oy birliği
İDDK, E. 2024/1300 (05.12.2024) Rapor, ret davasında savunma eki Erişilen raporu sonradan istemek süreyi ihya etmez. Süre aşımı kararının onanması, oy çokluğu
İDDK, E. 2021/1998 (28.02.2022) Olumlu kanaat içeren rapor, ret davası Ret işlemi hukuka uygun bulundu. Israr kararının bozulması, oy çokluğu
10. D., E. 2021/279 (23.06.2025) Gizlilik dereceli belgeler, heyet incelemesi Belgeler yeterli ve somut sayılmadı. İptal, oy çokluğu
5. D., E. 2020/1328 (25.10.2023) Kamu görevinden çıkarma dosyası Taraflar dosyadaki belgeleri görebilmelidir. Bozma, oy birliği
AYM, Bülent Karataş (26.06.2014) Savunma ekinde sunulup hükme esas alınan gizlilik dereceli belgeler Belgelerin gerekçesiz incelettirilmemesi hak ihlalidir. İhlal

Bu kararlardan üç sonuç çıkar:

  • Aşama fark yaratabilir: Ana karar idari aşamadaki talebe ilişkindir. E. 2024/1300 sayılı dosyada ise idare aynı tür belgeyi ret davasında savunma ekinde sunmuş, belge davacıya tebliğ edilmiştir. Kurul kararında bunun zorunlu olduğuna ilişkin bir değerlendirme yer almamaktadır.
  • Gizlilik yargı denetimini kapatmaz: E. 2021/279 sayılı dosyada gizlilik dereceli belgeler Daire heyetinin bilgisine sunulmuş, heyet bunları yeterli saymamıştır. Yayımlanan metinde belgelerin davacıya gösterildiğine dair bilgi yoktur.
  • Olumlu kanaat reddi engellememiştir: E. 2021/1998 sayılı dosyada raporda başvuru lehine kanaat vardı; Kurul ise geç başvuruyu ve davacının beyanlarını birlikte değerlendirerek ret işlemini hukuka uygun buldu. Kurul gerekçesinde rapordaki kanaate ilişkin açık bir değerlendirme yer almadığından karar bu konuda genel bir kural koymaz. Bozma kararı davanın sonu değildir.

Dava Dosyasındaki Belgeyi Görme Hakkı Nereye Kadar Uzanır?

5. Daire, ilk derece kararının yeterli gerekçe taşımadığını saptayarak bölge idare mahkemesi kararını bozmuş, buna şu tespiti eklemiştir:

“Bununla birlikte silahların eşitliği ilkesinin tamamlayıcısı olan ‘çelişmeli yargılama’ ilkesine göre, davadaki tarafların dosyaya sunulan tüm bilgi ve belgeleri görme, inceleme hakkının olması gerekmektedir.”

Aynı kararda, 1994 tarihli 4001 sayılı Kanun ile “gizli belge ve dosyalar taraf ve vekillerine incelettirilemez” tümcesinin yürürlükten kaldırıldığı aktarılmıştır. Anayasa Mahkemesi de askerî idari yargıdaki bir atama davasına ilişkin Bülent Karataş kararında (B. No: 2013/6428) kamu güvenliği gibi nedenlerle bazı belgelerin gizli tutulabileceğini, ancak ilgiliye itiraz imkânı tanınması gerektiğini belirtmiştir. Hükme esas alınan belgelerin incelettirilmemesini haklı gösteren bir gerekçe ortaya konulmadığı için silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir. Bu iki karar yargılama aşamasına ilişkindir ve idari aşamada rapor verilmesini sağlamaz.

Mülakat Raporu Verilmezse Ret Kararına Karşı Dava Nasıl Kurulur?

İlk adım, uluslararası koruma ret kararı ile rapor talebinin reddini birbirinden ayırmaktır; bunlar ayrı işlemlerdir ve aşağıdaki kararlara göre davaları farklı yerlerde görülebilir.

  • Ret kararı: Daire, E. 2025/4185 sayılı dosyada yalnızca ret işlemine yöneltilen davayı görev yönünden reddedip dosyayı idare mahkemesine göndermiştir. İtiraz ve dava süreleri başvurunun türüne göre değiştiğinden ret sonrası yollar ayrıca kontrol edilmelidir.
  • Rapor talebinin reddi ve Genelge: Ana dosya bu ikisini birlikte konu almış ve Danıştayda ilk derece olarak görülmüştür; kararda görev ayrıca tartışılmamıştır. E. 2024/1300 sayılı dosyada aktarılan Daire yaklaşımına göre uygulama işleminin tebliğinden itibaren altmış gün içinde bireysel işleme, düzenleyici işleme veya ikisine birden dava açılabilir.
  • Tek dilekçe riski: E. 2024/6525 sayılı dosyada ret işlemi ile süreye ilişkin Yönetmelik ve Genelge hükümleri birlikte dava edilmiştir. Daire, ret işleminin o hükümlere dayanmadığını belirterek dilekçeyi 2577 sayılı Kanun’un 5. maddesi uyarınca reddetmiş ve 30 gün içinde ayrı dilekçelerle dava açma imkânı tanımıştır. Karar rapor hükmüne ilişkin değildir; ancak birlikte dava edilen işlemler arasında maddi veya hukuki bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi arandığını gösterir. E. 2025/4185 sayılı dosya da bu ret üzerine yenilenen davadır.

Mahkeme Raporu veya Dosyayı İsteyebilir mi?

Genel kurallara göre evet; ancak ana kararda rapora özgü bir değerlendirme yoktur. 5. Dairenin aktardığı 2577 sayılı Kanun’un 16. maddesine göre idare işlem dosyasının aslını veya onaylı örneğini savunmasıyla gönderir. 20. maddeye göre mahkeme lüzum gördüğü evrakı taraflardan ve ilgili yerlerden isteyebilir ve bu karara uyulması zorunludur. Belge vermeme istisnası Devletin güvenliği veya yüksek menfaatleriyle sınırlıdır, gerekçe gösterilmesini gerektirir ve “verilmeyen bilgi ve belgelere dayanılarak ileri sürülen savunmaya göre karar verilemeyeceği” kuralına bağlıdır. Hizmete özel derecesi bu istisnada ayrıca sayılmamıştır. Bu son tespit metinlerin karşılaştırılmasından doğan bir değerlendirmedir, yerleşik içtihat değildir.

Bu çerçevede ret davasında tebliğ edilen kararın 78. madde yönünden eksikliği ileri sürülebilir, işlem dosyasının tam olarak getirtilmesi ve raporun ara kararla istenmesi talep edilebilir. Rapor dosyaya gelirse içeriğine karşı beyanda bulunma imkânı istenebilir; rapordaki değerlendirmelerin menşe ülke araştırması ile uyumu da bu aşamada incelenebilir. Ret sonrasında gündeme gelebilecek sınır dışı kararı ayrı bir işlem olarak izlenmelidir.

Rapor Sonradan İstenirse Dava Süresi Yeniden Başlar mı?

Rapora daha önce erişilmişse İdari Dava Daireleri Kuruluna göre başlamaz. E. 2024/1300 sayılı dosyada rapor, ret davasındaki savunma ekiyle 18 Ekim 2023’te davacıya tebliğ edilmişti. Davacı 15 Kasım 2023’te raporu istedi; talep karşı oyda aktarıldığına göre 20 Aralık 2023’te reddedildi, davacı da 19 Ocak 2024’te Genelgeye dava açtı. 10. Daire davayı süre aşımından reddetti; Kurul, erişilen raporun istenmesinin süreyi ihya etmeyeceğini belirterek kararı oy çokluğuyla ve kesin olarak onadı, tetkik hâkimi ise bozma görüşündeydi. Karşı oyda davacının raporu olağan şartlarda elde edemediği, her tür öğrenmenin süreyi başlatmayacağı savunulmuş ve davanın mahkemeye erişim hakkı gereği süresinde sayılması istenmiştir.

2022/1 Sayılı Genelge Kamuya Açık mı, Karardan Sonra Hukuk Değişti mi?

Bu inceleme Genelgenin tam metnine değil, kararda aktarılan 4.3, 4.5, 7.1, 7.3 ve 23. maddelerine dayanır. Kasım 2026’da yapılan web taramasında tam metne ulaşılamamıştır. E. 2024/1300 sayılı dosyadaki davacı Genelgenin kendisinin de hizmete özel olduğunu ileri sürmüş, karşı oyda da dosyada ilan, yayım veya tebliğe ilişkin belge bulunmadığı belirtilmiştir. Çoğunluk gerekçesinde bu konuya ilişkin açık bir değerlendirme yer almamaktadır.

Karardan sonra Kanun’un 78 ve 94. maddelerinde değişiklik yapıldığına dair bir kayda rastlanmamıştır. Lexpera’nın konsolide metninde son değişiklik tarihi 16 Mayıs 2025 olarak görünmektedir; bu tarih karardan öncedir. Yönetmeliğin 116 ve 117. maddeleri ile Genelge bakımından da karardan sonra yapılmış bir değişiklik veya yeni bir genelge bulunamamıştır. Bu tespit web taramasına dayanır; işlem öncesinde resmî metinler kontrol edilmelidir.

Mülakat Raporu Kararının Sonuçları ve Sınırları

  • Genelge ayaktadır: 23. madde iptal edilmemiştir; idare raporu vermemeye devam edebilir.
  • Kesinleşme: Temyiz yolu açık gösterilmiştir; kararın kesinleşip kesinleşmediği metinden anlaşılmamaktadır.
  • Ret kararı: Daire, davacının uluslararası koruma talebinin esasını veya ret kararının hukuka uygunluğunu incelememiştir.
  • Giderler: Adli yardım nedeniyle alınmayan yargılama giderinin kesinleşmeden sonra davacıdan tahsiline ve davalı idareler lehine vekâlet ücretine hükmedilmiştir.
  • Başka dosyalar: Karar yargılama aşamasına veya güvenlik içerikli belgelere ilişkin değildir ve başka dosyalara otomatik uygulanmaz.

Benzer Bir Dosyada Hangi Hususlar İncelenmelidir?

  • Form talebi: Rapor verilmese de mülakat formu ve diğer evrak yazılı olarak istenmelidir; ana dosyada bu evrak teslim edilmiştir. Formdaki beyanların tercümesi ve tutarlılığı dava belgeleriyle birlikte kontrol edilmelidir.
  • Tebliğ tarihleri: Savunma ekleri ve tebliğ tarihi not edilmelidir; E. 2024/1300 sayılı dosyada süre bu tarihten hesaplanmıştır.
  • İşlem ve dayanak ilişkisi: Ret işleminin dava edilen hükme gerçekten dayanıp dayanmadığı E. 2024/6525 sayılı karar ışığında değerlendirilmelidir.
  • Raporun içeriği: Rapor dosyaya gelirse olumlu veya olumsuz kanaatin karardaki gerekçeyle uyumu incelenmelidir; E. 2021/1998 sayılı dosya olumlu kanaatin tek başına yetmeyebileceğini göstermektedir.
  • Gizlilik itirazı: İdare belge sunmaktan kaçınırsa gerekçesi sorulmalıdır; Bülent Karataş kararı gizliliğin gerekçelendirilmesini aramaktadır.

Sık Sorulan Sorular

Uluslararası Koruma Mülakat Raporu Başvuru Sahibine Verilir mi?

Danıştay 10. Dairesinin 2 Şubat 2026 tarihli kararına göre idare raporu vermek zorunda değildir. Daire, raporun 2022/1 sayılı Genelge uyarınca hizmete özel sayılmasını ve talebin reddini hukuka uygun bulmuş, davayı oy birliğiyle reddetmiştir.

Avukat Vekâletnameyle Mülakat Raporunu Alabilir mi?

Danıştay 10. Dairesinin incelediği dosyada talebi davacı vekili yapmış, ret işlemi hukuka uygun bulunmuştur. Vekile rapor dışındaki evrak teslim edilmiştir. Avukatlık Kanunu’na dayanan iddiaya ilişkin açık bir değerlendirme kararda yer almamaktadır.

Uluslararası Koruma Mülakat Formu ile Mülakat Raporu Arasındaki Fark Nedir?

Mülakat formu başvuru sahibinin beyanlarını içerir ve imzalanır; 2022/1 sayılı Genelgeye göre dilekçeyle istenirse örneği verilebilir. Mülakat raporu ise görevlinin kanaat ve değerlendirmelerini içerir ve Danıştay 10. Dairesine göre Genelgede karar formu olarak ifade edilmektedir.

Mülakat Raporu Bilgi Edinme Başvurusuyla Alınabilir mi?

Danıştay 10. Dairesi 4982 sayılı Kanun’un 26. maddesini aktardıktan sonra Genelge hükmünü hukuka uygun bulmuştur. Bu nedenle tam raporun bilgi edinme yoluyla istenmesi sonuç vermeyebilir. Gizli kısımların ayrılmasını düzenleyen 9. maddeye ilişkin ayrı bir değerlendirme kararda yer almamaktadır.

Mahkeme Uluslararası Koruma Dosyasını ve Mülakat Raporunu İsteyebilir mi?

İdare mahkemeleri 2577 sayılı Kanun’un 20. maddesi uyarınca lüzum gördükleri evrakı isteyebilir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun incelediği bir dosyada mülakat raporu, ret davasında savunma dilekçesi ekinde davacıya tebliğ edilmiştir. Ana kararda rapora özgü bir değerlendirme yoktur.

Mülakat Raporunda Olumlu Kanaat Varsa Uluslararası Koruma Başvurusu Reddedilebilir mi?

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E. 2021/1998 sayılı dosyada raporda başvuru lehine kanaat bulunmasına karşın geç başvuruyu ve davacının beyanlarını birlikte değerlendirerek ret işlemini hukuka uygun bulmuş, ısrar kararını oy çokluğuyla bozmuştur. Bozma üzerine dosya idare mahkemesine gönderilmiştir.

Danıştay 10. Dairesinin Mülakat Raporu Kararı Kesinleşmiş midir?

Metinden bu sonuç çıkarılamaz. Danıştay 10. Dairesi, tebliğ tarihini izleyen 30 gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolunun açık olduğunu belirtmiştir. Temyiz edilip edilmediğine ilişkin bilgi yayımlanan metinde yoktur.

Sonuç: Rapor İdareden Alınamıyor, Yargılamadaki Erişim Ayrı Bir Sorudur

Danıştay 10. Dairesinin 2 Şubat 2026 tarihli kararı, uluslararası koruma mülakat raporunun idareden istenerek alınamayacağını göstermektedir. Daire, Kanun ve Yönetmelikte açık düzenleme bulunmadığını, idarenin yetkisini kullandığını ve hizmete özel kaydının karar alma sürecinin ve hizmetin niteliğinin gereği olduğunu kabul etmiştir. Aleyhe sonuç nettir, ancak karar yalnızca idari aşamadaki talebe ilişkindir.

Ret kararının gerekçe yükümlülüğü, mülakat formuna erişim ve yargılama sırasında belgenin görülmesi ayrı başlıklar olarak durmaktadır. Yargılamada da erişim kendiliğinden sağlanmayabilir; süre hataları da dava hakkını ortadan kaldırabilir. Bu nedenle benzer dosyalarda ilk bakılacak nokta, elde hangi belgelerin bulunduğu ve tebliğ edilen ret kararının neyi açıkladığıdır.

Hukuki Kaynaklar ve İlgili İncelemeler

Mevzuat

Kararlar

Liste yazıda anılan kararları içerir, tarama sonuçlarının tamamı değildir. Danıştay kararları Danıştay karar arama sayfasından da aranabilir.

Diğer Kaynaklar ve İlgili Yazılar

Yazar ve Hukuki Bilgilendirme

Av. Batın YILMAZ
İstanbul Barosu – Sicil No: 77008

Bu metin, Danıştay 10. Dairesinin 02.02.2026 tarihli, E. 2022/5415, K. 2026/298 sayılı kararına dayalı hukuki karar incelemesidir. İnceleme, yayımlanan karar metniyle sınırlıdır; başka dosyalarda aynı sonucun elde edileceği anlamına gelmez.

Bu sayfadaki içerikler genel bilgilendirme amaçlıdır ve bütün meslektaşlarımızın kullanımına açıktır. Ancak 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca, yazının tamamının veya bir bölümünün kullanılması hâlinde “Batın Yılmaz Avukatlık Ofisi – batinyilmaz.av.tr” şeklinde kaynak gösterilmesi ve ilgili yazıya bağlantı verilmesi konusunda hassasiyet rica etmekteyiz.

Bu sayfadaki içerikler genel bilgilendirme amaçlıdır ve bütün meslektaşlarımızın kullanımına açıktır. Ancak 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca, yazının tamamının veya bir bölümünün kullanılması hâlinde “Batın Yılmaz Avukatlık Ofisi – batinyilmaz.av.tr” şeklinde kaynak gösterilmesi ve ilgili yazıya bağlantı verilmesi konusunda hassasiyet rica etmekteyiz.

Av. Batın Yılmaz

Yazar

Av. Batın Yılmaz

Batın Yılmaz Avukatlık Ofisi'nin kurucu avukatı. Ceza, şirketler, idare, gayrimenkul, icra ve tazminat hukukunun yanı sıra yabancılar ve vatandaşlık hukukunda dava ve danışmanlık yürütüyor.

Ofisimiz hakkında