Ceza Hukuku
Dolandırıcılık Suçu (TCK 157-158): Türleri, Cezası, Nitelikli Hâller ve Beraat
Bu yazıda 19 başlık
- Kısa Cevap: Dolandırıcılık Suçu Nedir, Cezası Ne Kadardır?
- Dolandırıcılık Suçunun Unsurları
- Dolandırıcılık ile Hukuki Uyuşmazlık Arasındaki Fark
- Dolandırıcılık Türleri: TCK 158’deki Nitelikli Hâller
- IBAN ve Hesap Kullandırma: TCK 158/4 Ne Getirdi?
- Dolandırıcılık Suçunun Cezası Nasıl Hesaplanır?
- Etkin Pişmanlık, Uzlaştırma ve Akrabalar Arasında Dolandırıcılık
- Dolandırıcılığı Benzer Suçlardan Ayıran Ölçütler
- Dolandırılan Kişi Ne Yapmalı? Hesaba Askıya Alma ve Paranın İadesi
- Dolandırıcılık Dosyasında Deliller ve Koruma Tedbirleri
- Dolandırıcılık Davasında Beraat Sebepleri
- Soruşturma ve Yargılama Usulü
- Dolandırıcılık Cezasının İnfazı
- Bir Dolandırıcılık Dosyasında Hangi Noktalar İncelenmelidir?
- Dolandırıcılık Suçunda Güncel Yargıtay Kararları
- Sık Sorulan Sorular
- Sonuç: Dolandırıcılık Dosyasında Hile, Kast ve Hesap Hareketleri Belirleyicidir
- Hukuki Kaynaklar ve İlgili İncelemeler
- Yazar ve Hukuki Bilgilendirme
Yayın: · Son güncelleme:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.
Kısa Cevap: Dolandırıcılık Suçu Nedir, Cezası Ne Kadardır?
Dolandırıcılık suçu, hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak kendisine veya başkasına bir yarar sağlamaktır. Suçun temel şekli 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 157. maddesinde düzenlenmiştir ve cezası bir yıldan beş yıla kadar hapis ile beş bin güne kadar adli para cezasıdır. Suçun bilişim sistemleri veya bankalar araç olarak kullanılarak, kendini polis ya da savcı olarak tanıtarak, dini duyguları istismar ederek veya kamu kurumları zararına işlenmesi gibi on iki hâl ise TCK 158’de nitelikli dolandırıcılık olarak cezalandırılır. Nitelikli dolandırıcılığın cezası üç yıldan on yıla kadar hapistir; bu hâllerin beşinde alt sınır dört yıldır.
Suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi cezayı yarı oranında, bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi ise bir kat artırır. 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanunla eklenen TCK 158/4 uyarınca, suça katkısı yalnızca banka hesabını, kartını veya hesap bilgilerini başkasına vermekten ibaret olan kişinin cezası yarı oranında indirilir. 25 Aralık 2025 tarihinden itibaren açılan nitelikli dolandırıcılık davaları asliye ceza mahkemelerinde görülmektedir.
Her ödenmeyen borç veya yerine getirilmeyen sözleşme dolandırıcılık değildir. Suçun oluşması için, mağdurun iradesini sakatlayan ve denetim imkânını ortadan kaldıran bir hilenin, bu hileye dayanan bir aldatmanın ve aldatmanın sonucu olarak doğan bir malvarlığı zararının birlikte bulunması gerekir. Bu rehber, dolandırıcılığın bütün türlerini, unsurlarını, cezalarını, etkin pişmanlık ve uzlaştırma imkânlarını, beraat sebeplerini, yargılama ve infaz kurallarını açıklamaktadır.

Dolandırıcılık Suçunun Unsurları
Hileli Davranış: Basit Bir Yalan Yeterli midir?
Dolandırıcılığın ilk ve belirleyici unsuru hiledir. Hile; gerçek olmayan bir durumu gerçekmiş gibi göstermek, gerçeği gizlemek veya mağdurun yanlış bir inancını sürdürmek amacıyla yapılan davranışlardır. Sahte kimlik veya unvan kullanmak, sahte belge göstermek, var olmayan bir ürünü satışa çıkarmak, kurgusal bir soruşturma senaryosu anlatmak ya da gerçeğe aykırı bir yatırım kazancı göstermek tipik hileli davranışlardır.
Yargıtay uygulamasında hilenin, mağdurun olağan bir dikkatle fark edemeyeceği ve denetim imkânını ortadan kaldıracak yoğunlukta olması aranır. Kolayca doğrulanabilecek basit bir yalan veya yalnızca ödeme vaadinde bulunmak, kural olarak dolandırıcılık için yeterli sayılmaz. Bununla birlikte hilenin yeterliliği, mağdurun yaşı, eğitim durumu, tecrübesi ve olayın koşullarına göre somut olarak değerlendirilir. Yaşlı bir kişiye yönelik telefon senaryosu ile tacirler arasındaki bir ticari ilişkide kullanılan söylem aynı ölçüyle değerlendirilmez.
Aldatma, Malvarlığı Zararı ve Yarar
Hile, mağdurun aldanmasına yol açmalı ve mağdur bu yanlış inançla malvarlığı üzerinde bir tasarrufta bulunmalıdır. Para göndermek, bir malı teslim etmek, bir borç senedi imzalamak veya bir hizmeti karşılıksız sunmak bu tasarrufa örnektir. Tasarrufun sonucunda mağdurun veya başka bir kişinin malvarlığında bir zarar, failin veya başkasının malvarlığında ise bir yarar doğmalıdır. Suç, yararın elde edildiği anda tamamlanır. Hileli davranışlara başlanmış ancak mağdur aldanmamış veya para gönderilmeden fail yakalanmışsa, eylem TCK 35 uyarınca teşebbüs aşamasında kalır.
Kast ve Hesabı Kullanılan Kişi
Dolandırıcılık ancak kasten işlenebilir. Failin, hileli davranışlarla mağduru aldattığını ve haksız bir yarar sağladığını bilmesi ve istemesi gerekir. Uygulamada en çok tartışılan konu, mağdurun parasının gönderildiği banka hesabının sahibi olan kişinin kastıdır. Hesabın bir dolandırıcılık dosyasında kullanılmış olması, hesap sahibinin suça iştirak ettiğini tek başına kanıtlamaz. Hesap sahibinin hesabını kimin kullandığı, şifre ve mobil onay bilgilerinin kimde olduğu, paranın kim tarafından ve nasıl çekildiği gibi olgular ayrıca araştırılmalıdır. Bu araştırmanın kapsamı aşağıda hesap kullandırma bölümünde anlatılmıştır.

Dolandırıcılık ile Hukuki Uyuşmazlık Arasındaki Fark
Sözleşmeden doğan bir borcun ödenmemesi, satılan malın ayıplı çıkması veya bir işin geç ya da eksik yapılması kural olarak hukuk mahkemesinde çözülmesi gereken bir uyuşmazlıktır. Dolandırıcılıkta ise fail, sözleşmenin kurulduğu anda borcunu yerine getirmeyeceğini bildiği hâlde hileli davranışlarla karşı tarafı aldatır. Belirleyici soru, hilenin sözleşme kurulmadan önce veya kurulurken var olup olmadığıdır. Sözleşmenin kurulmasından sonra ortaya çıkan ödeme güçlüğü dolandırıcılık oluşturmaz.
Bu ayrım, soruşturmanın ilk aşamasında verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlarda sık tartışılır. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, parasını işletip kazanç sağlayacaklarını söyleyen kişilere para gönderen müştekinin şikâyetinde, yalnızca hukuki ihtilaf bulunduğu gerekçesiyle verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı ve bu karara yapılan itirazın reddini kanun yararına bozmuştur. Daireye göre banka kayıtları, tanık beyanları ve yazışmalar toplanmadan uyuşmazlığın hukuki nitelikte olduğu sonucuna varılamaz (Yargıtay 11. CD, E. 2026/1095, K. 2026/8881). Sahte bir trafik kazası kurgusuyla nakliyat sigortasından tazminat alındığı iddiasına ilişkin başka bir dosyada da Daire, ekspertiz raporundaki çelişkiler araştırılmadan verilen kararı aynı gerekçeyle bozmuştur (Yargıtay 11. CD, E. 2026/1379, K. 2026/8615).
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı, CMK 173/1 uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir. İnternetten sipariş edilen bir ürünün gönderilmemesi şikâyetinde hukuki ihtilaf gerekçesiyle verilen bir takipsizlik kararı araç yedek parçası dolandırıcılığı takipsizlik kararının incelemesinde ele alınmıştır.
Dolandırıcılık Türleri: TCK 158’deki Nitelikli Hâller
TCK 158/1, dolandırıcılığın işleniş biçimine, kullanılan araca veya mağdurun durumuna göre on iki nitelikli hâl sayar. Aşağıdaki tablo, her bendi uygulamadaki tipik örnekleriyle ve öngörülen hapis cezasının alt sınırıyla birlikte göstermektedir. Bütün bentlerde üst sınır on yıl hapistir; beş bin güne kadar adli para cezası da ayrıca verilir.
Tablonun tamamı için yana kaydırın
| Bent | Nitelikli hâl | Uygulamadaki örnek | Hapis alt sınırı |
|---|---|---|---|
| 158/1-a | Dini inanç ve duyguların istismar edilmesi | Muska, büyü bozma veya dini bir yükümlülüğü yerine getirme vaadiyle para alınması | 3 yıl |
| 158/1-b | Kişinin tehlikeli durumundan veya zor şartlardan yararlanma | Deprem, kaza veya ağır hastalık sonrasında yardım vaadiyle para alınması | 3 yıl |
| 158/1-c | Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanma | Yaşlılık, hastalık veya zihinsel yetersizlik nedeniyle olayı kavrayamayan kişinin aldatılması | 3 yıl |
| 158/1-d | Kamu kurumu, meslek kuruluşu, siyasi parti, vakıf veya derneğin araç olarak kullanılması | Savcılık, emniyet veya Merkez Bankası logolu sahte belgelerin mağdura gönderilmesi | 3 yıl |
| 158/1-e | Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına | Sahte belgelerle SGK’dan yersiz ödeme veya kamu ihalesinde haksız hakediş alınması | 4 yıl |
| 158/1-f | Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması | Sahte internet ilanı, sosyal medya üzerinden sahte satış veya yatırım sitesi | 4 yıl |
| 158/1-g | Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanma | Televizyon, gazete veya geniş kitlelere ulaşan yayınlarla yapılan aldatıcı satış | 3 yıl |
| 158/1-h | Tacir, şirket yöneticisi veya kooperatif yöneticisinin ticari faaliyeti sırasında | Teslim edilmeyecek konut için kooperatif üyelerinden para toplanması | 3 yıl |
| 158/1-i | Serbest meslek sahibinin mesleğine duyulan güveni kötüye kullanması | Meslek mensubunun yapılmayacak bir iş için müvekkil veya danışandan para alması | 3 yıl |
| 158/1-j | Tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlama amacı | Sahte gelir belgesi veya teminatla bankadan kredi kullanılması | 4 yıl |
| 158/1-k | Sigorta bedelini alma amacı | Kurgusal kaza, hırsızlık veya hasar bildirimiyle sigorta tazminatı alınması | 4 yıl |
| 158/1-l | Kendini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumu çalışanı olarak tanıtma | Telefonda kendini polis, savcı, asker veya banka görevlisi olarak tanıtma | 4 yıl |
TCK 158/1’in son cümlesine göre (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı ise suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Bir eylem birden fazla bende uyabilir. Yargıtay 11. Ceza Dairesi, kendisini telefonda polis olarak tanıtan ve mağdura savcılık, Merkez Bankası ve emniyet logolu belgeler gönderen faillerin eyleminin, 158/1-l yanında 158/1-d kapsamında da değerlendirilmesi gerektiğine karar vermiştir (Yargıtay 11. CD, E. 2026/4640, K. 2026/7892).
TCK 158/2 ise ayrı bir hâli düzenler: kamu görevlileriyle ilişkisi olduğundan veya onlar nezdinde hatırı sayıldığından bahisle ve belli bir işin gördürüleceği vaadiyle başkasını aldatarak menfaat temin eden kişi de birinci fıkraya göre cezalandırılır. Davayı kazandırma, ihaleyi aldırma veya bir kamu kurumuna işe yerleştirme vaadiyle para alınması bu hükmün tipik örnekleridir.
İnternet, Sosyal Medya ve Banka Aracılığıyla Dolandırıcılık (158/1-f)
Uygulamada en sık karşılaşılan tür, bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılmasıdır. İkinci el satış sitelerinde verilen sahte ilanlar, sosyal medya hesaplarından yapılan sahte ürün satışları, kapora talep edilen sahte kiralık ev ilanları, sahte yatırım ve kripto para siteleri ile mesajlaşma uygulamaları üzerinden kurulan güven ilişkileri bu kapsama girer. Yargıtay, sosyal medyada sahte gübre satışı ilanı veren ve parayı farklı kişilere ait hesaplara aktaran sanıkların eylemini 158/1-f kapsamında değerlendirmiştir (Yargıtay 11. CD, E. 2026/4205, K. 2026/8025).
Sosyal medya üzerinden yapılan forex ve benzeri yatırım dolandırıcılıkları forex dolandırıcılığı yazısında, kripto para satışında kullanılan üçgen dolandırıcılık yöntemi ise P2P dolandırıcılığı takipsizlik kararı incelemesinde ayrıntılı olarak anlatılmıştır. Bilişim suçlarının genel çerçevesi için bilişim suçları rehberine bakılabilir.
Telefonda Kendini Polis, Savcı veya Banka Görevlisi Olarak Tanıtma (158/1-l)
Bu yöntemde fail, mağduru telefonla arayarak kendini polis, savcı, jandarma veya banka görevlisi olarak tanıtır. Mağdura, adına şirket kurulduğu, hesaplarının terör örgütlerince kullanıldığı veya bir soruşturmanın konusu olduğu söylenir ve paranın korunması bahanesiyle birikimlerini teslim etmesi ya da belirli bir hesaba göndermesi istenir. İnandırıcılığı artırmak için mağdurun kişisel bilgileri paylaşılır ve resmî kurum logolu sahte belgeler gönderilir. Paranın evde teslim alınması hâlinde parayı alan kurye de suçun faili olarak yargılanır. Kamu görevlileri hiçbir soruşturma gerekçesiyle telefonda para, altın veya hesap bilgisi istemez.
Diğer Bentlerin Uygulanma Koşulları
Dini inanç ve duyguların istismarı (a): Bu bent, failin mağdurun dini inancını aldatmanın aracı olarak kullanmasını arar. Mağdurun dindar bir kişi olması tek başına yeterli değildir; para, dini bir yükümlülüğün yerine getirileceği, bir hastalığın dua veya muskayla iyileştirileceği ya da manevi bir felaketin önleneceği vaadiyle alınmış olmalıdır.
Tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanma (b): Mağdurun içinde bulunduğu ağır hastalık, doğal afet, ekonomik çöküntü veya bir yakınının tutuklanması gibi durumlar, onun olağan dikkatini azaltır. Bu bentte fail, söz konusu durumu kendisi yaratmamış olsa bile ondan bilerek yararlanmaktadır. Tutuklu bir yakının tahliyesini sağlama vaadiyle para alınmasında, kamu görevlileriyle ilişki iddiası da varsa 158/2 ayrıca tartışılır.
Algılama yeteneğinin zayıflığı (c): İleri yaş tek başına bu bendin uygulanması için yeterli sayılmaz. Mağdurun olayı kavrama ve değerlendirme yeteneğinin yaşlılık, hastalık veya zihinsel yetersizlik nedeniyle zayıfladığı; gerektiğinde sağlık raporu, tanık beyanları ve mahkemenin doğrudan gözlemiyle somut olarak ortaya konulmalıdır.
Kamu kurumları zararına dolandırıcılık (e): Bu bentte zarar, doğrudan bir kamu kurumunun malvarlığında doğar. Sahte sigortalılık kaydıyla emekli aylığı alınması, gerçek dışı belgelerle sosyal yardım veya teşvik alınması ve kamu ihalesinde yapılmamış işin hakedişinin tahsil edilmesi tipik örneklerdir. Kamu görevlisinin görevi nedeniyle zilyetliğindeki malı kendine geçirmesi ise dolandırıcılık değil, zimmet suçudur.
Basın ve yayın araçları (g): Bu bent, televizyon, radyo, gazete veya geniş kitlelere ulaşan diğer yayın araçlarının sağladığı güven ve yaygınlıktan yararlanılmasını cezalandırır. Bir internet sitesi veya sosyal medya hesabı üzerinden yapılan aldatmalar ise uygulamada çoğunlukla bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması bendi kapsamında değerlendirilir.
Tacir, şirket ve kooperatif yöneticileri (h) ile serbest meslek sahipleri (i): Bu bentlerde failin sıfatı tek başına yeterli değildir; hilenin, ticari faaliyet veya meslek icrası sırasında ve bu faaliyete ya da mesleğe duyulan güven kullanılarak yapılması gerekir. Mali müşavirin, gerçekte bulunmayan bir vergi cezası varmış gibi göstererek müşterisinden para alması veya bir sağlık meslek mensubunun gerçekte gerekmeyen bir tedaviyi gerekliymiş gibi göstererek ücret alması bu kapsamda tartışılabilir. Hile bulunmaksızın emanet edilen paranın iade edilmemesi ise güveni kötüye kullanma suçunu oluşturabilir.
Kredi (j) ve sigorta (k) dolandırıcılığı: Kredi dolandırıcılığında aldatılan taraf banka veya kredi kurumudur; sahte gelir belgesi, sahte teminat veya başkasının kimliğiyle kredi kullanılması bu bendin tipik örnekleridir. Sigorta dolandırıcılığında ise failin amacı sigorta bedelini almaktır. Kurgusal bir hasar bildirimi yapılmış ancak tazminat ödenmeden önce hile ortaya çıkmışsa, suç teşebbüs aşamasında kalır.
Diğer Sık Görülen Dolandırıcılık Türleri
- Evlilik veya duygusal ilişki vaadiyle dolandırıcılık: Gerçek dışı bir ilişki veya evlilik vaadiyle para ya da eşya alınması, kullanılan araca göre TCK 157 veya internet üzerinden işlenmişse 158/1-f kapsamında değerlendirilir.
- Sahte çek ve senetle dolandırıcılık: Sahte bir kıymetli evrakla mal veya hizmet alınması hâlinde, TCK 212 uyarınca hem sahtecilik hem de dolandırıcılık suçundan ayrı ayrı ceza verilir. Bu konudaki bir karar senette sahtecilik suçu incelemesinde anlatılmıştır.
- Kredi ve sigorta dolandırıcılığı: Sahte gelir belgesiyle kredi kullanılması 158/1-j, kurgusal kaza veya hasarla tazminat alınması 158/1-k kapsamındadır; her iki bentte de alt sınır dört yıldır.
- İş veya kamu kurumuna yerleştirme vaadi: Bir kamu görevlisiyle ilişkisi olduğunu söyleyerek iş, ihale veya dava sonucu vaat eden kişi TCK 158/2 uyarınca cezalandırılır.
- Kooperatif ve konut dolandırıcılığı: Yöneticilerin teslim etmeyeceklerini bildikleri konutlar için üyelerden para toplaması 158/1-h kapsamında değerlendirilebilir.
IBAN ve Hesap Kullandırma: TCK 158/4 Ne Getirdi?
Dolandırıcılık örgütleri, mağdurlardan elde ettikleri paraları kendi hesaplarına değil, para karşılığında kiraladıkları veya başka yollarla temin ettikleri üçüncü kişilerin hesaplarına gönderttirmektedir. Bu hesapların sahipleri uygulamada nitelikli dolandırıcılık suçundan asıl faillerle aynı cezayla yargılanıyordu. 16 Temmuz 2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunun 13. maddesiyle TCK 158’e eklenen dördüncü fıkra, 31 Temmuz 2026 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Bu hükme göre dolandırıcılık suçlarına iştirakin, haksız menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması hâlinde, verilecek ceza yarı oranında indirilir. İndirim, hem TCK 157 hem de TCK 158 kapsamındaki suçlara uygulanır. Hüküm sanık lehine olduğundan, TCK 7/2 uyarınca yürürlükten önce işlenen ve henüz kesinleşmemiş fiillere de uygulanır.
Yargıtay 11. Ceza Dairesi bu hükmün uygulanmasına ilişkin üç önemli ölçüt ortaya koymuştur. Birincisi, suçu bizzat gerçekleştiren, yani mağduru arayan veya ilanı veren failin eylemi 158/4 kapsamına girmez (Yargıtay 11. CD, E. 2026/4723, K. 2026/8023). İkincisi, hesabı kullandırma fiiliyle sınırlı kalan kişiler, suçun üç veya daha fazla kişiyle birlikte işlenmesini düzenleyen 158/3’teki kişi sayısının hesabına dahil edilmez. Üçüncüsü, hesap sahibinin katkısının hesabını vermekle sınırlı kalıp kalmadığı, iletişim kayıtları ve para hareketleri incelenerek belirlenmelidir (Yargıtay 11. CD, E. 2026/4640, K. 2026/7892).
Daire, hesap sahiplerinin kastının belirlenmesi için bankalardan alınması gereken bilgileri de ayrıntılı olarak saymıştır. Bunlar arasında hesaba tanımlı telefon numarası ve e-posta adresinin değiştirilip değiştirilmediği, mobil bankacılık şifresinin ilk kez kim tarafından ve hangi cihazdan alındığı, paranın hangi ATM veya şubeden ve ne şekilde çekildiği, ATM kamera görüntüleri ve hesap sahibinin hesaba bloke koydurma ya da parayı iade etme başvurusu bulunup bulunmadığı yer almaktadır (Yargıtay 11. CD, E. 2026/4205, K. 2026/8025). Hesabın kullanılmasından haberi olmadığı anlaşılan kişi ise hiç sorumlu tutulamaz; 158/4 yalnızca kasten iştirak eden kişinin cezasını indirir. Düzenlemenin kanunlaşmadan önceki tartışmaları IBAN affı yazısında anlatılmıştır.
Dolandırıcılık Suçunun Cezası Nasıl Hesaplanır?
Mahkeme önce TCK 61 uyarınca kanundaki alt ve üst sınır arasında temel cezayı belirler. Ardından 158/3’teki artırım, zincirleme suç artırımı, 158/4 veya etkin pişmanlık gibi kanuni indirimler ve son olarak TCK 62 uyarınca takdiri indirim uygulanır. Yargıtay, üç veya daha fazla kişiyle birlikte işlenen suçta 158/3 uyarınca yarı oranında artırımın, mahkemeye takdir hakkı tanınmaksızın zorunlu olarak yapılacağını belirtmiştir (Yargıtay 11. CD, E. 2023/1588, K. 2026/8804).
Tablonun tamamı için yana kaydırın
| Örnek durum | Hesaplama | Sonuç hapis cezası |
|---|---|---|
| Basit dolandırıcılık (TCK 157) | 1 yıl, TCK 62 ile 1/6 indirim | 10 ay |
| Nitelikli dolandırıcılık, alt sınır 3 yıl olan bentler | 3 yıl, TCK 62 ile 1/6 indirim | 2 yıl 6 ay |
| İnternet veya telefon dolandırıcılığı (158/1-f veya l) | 4 yıl, TCK 62 ile 1/6 indirim | 3 yıl 4 ay |
| Aynı suç üç veya daha fazla kişiyle (158/3) | 4 yıl, yarı artırımla 6 yıl, TCK 62 ile 1/6 indirim | 5 yıl |
| Aynı suç örgüt faaliyeti çerçevesinde (158/3) | 4 yıl, bir kat artırımla 8 yıl, TCK 62 ile 1/6 indirim | 6 yıl 8 ay |
| Yalnızca hesabını kullandıran kişi (158/1-f ve 158/4) | 4 yıl, yarı indirimle 2 yıl, TCK 62 ile 1/6 indirim | 1 yıl 8 ay |
Hapis cezasının yanında beş bin güne kadar adli para cezası da verilir. (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde adli para cezası, suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Aynı mağdura karşı bir suç işleme kararının icrası kapsamında farklı zamanlarda birden fazla dolandırıcılık yapılmışsa TCK 43/1 uyarınca zincirleme suç hükümleri uygulanır ve ceza dörtte birden dörtte üçe kadar artırılır. Farklı mağdurlara karşı işlenen dolandırıcılıklar ise kural olarak ayrı suçlar oluşturur.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması, Erteleme ve Adli Para Cezası
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve hapis cezasının ertelenmesi, iki yıl veya daha az süreli hapis cezalarında mümkündür. Basit dolandırıcılık suçunda bu sınıra inilebilir; bir yıl veya daha az süreli hapis cezası TCK 50 uyarınca adli para cezasına veya başka bir seçenek yaptırıma da çevrilebilir. Nitelikli dolandırıcılıkta ise alt sınır üç veya dört yıl olduğundan, yetişkin bir asli fail için takdiri indirimle de iki yılın altına inilemez. Buna karşılık yalnızca hesabını kullandıran ve 158/4 indiriminden yararlanan kişi, etkin pişmanlık gösteren fail veya yardım eden sıfatıyla sorumlu tutulan kişi bakımından iki yıl ve daha az süreli bir ceza ortaya çıkabilir. CMK 231/6-c uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılması için mağdurun zararının giderilmesi de gerekir. 2026 yılında yeniden düzenlenen kurallar 12. Yargı Paketi HAGB düzenlemesi yazısında açıklanmıştır.
Etkin Pişmanlık, Uzlaştırma ve Akrabalar Arasında Dolandırıcılık
Zararın Giderilmesi: TCK 168
Dolandırıcılık suçunda etkin pişmanlık, cezayı önemli ölçüde azaltan bir kurumdur. TCK 168/1 uyarınca suç tamamlandıktan sonra, ancak kovuşturma başlamadan önce, yani iddianame kabul edilmeden önce fail, azmettiren veya yardım eden kişi bizzat pişmanlık göstererek mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen giderirse, verilecek cezanın üçte ikisine kadarı indirilir. Etkin pişmanlık kovuşturma başladıktan sonra ve hüküm verilmeden önce gösterilirse, indirim oranı yarıya kadardır.
Zararın yalnızca bir kısmı geri verilmişse, TCK 168/4 uyarınca etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için mağdurun bu kısmi iadeye rıza göstermesi gerekir. Yargıtay, sanığın soruşturma aşamasında mağdura bir miktar para iade ettiğini savunduğu bir dosyada, iadenin yapılıp yapılmadığı bankadan araştırılmadan ve mağdura kısmi iadeye rıza gösterip göstermediği sorulmadan kurulan hükmü bozmuştur (Yargıtay 11. CD, E. 2021/32733, K. 2026/3635). Bu nedenle ödeme yapılmışsa, banka dekontu ile mağdurun rızasını gösteren beyan dosyaya sunulmalıdır.
Uzlaştırma ve Şikâyetten Vazgeçme
Basit dolandırıcılık suçu (TCK 157), CMK 253 uyarınca uzlaştırma kapsamındadır. Taraflar uzlaşır ve fail edimini yerine getirirse kovuşturmaya yer olmadığına veya davanın düşmesine karar verilir. Nitelikli dolandırıcılık suçları ise uzlaştırma kapsamında değildir. Dolandırıcılık suçları şikâyete bağlı olmadığından, mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi soruşturmayı veya davayı sona erdirmez. Bununla birlikte mağdurun zararının giderildiğini bildiren beyanı, etkin pişmanlık ve takdiri indirim değerlendirmesinde önem taşır.
Dolandırıcılığın bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenmesi hâlinde ise TCK 159 uygulanır. Bu durumda suç şikâyete bağlıdır ve ceza altı aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Alacaklının, gerçekten var olan alacağını hileli yollarla tahsil etmesi bu hükmün tipik örneğidir.
Eş ve Yakın Akrabalar Arasında Dolandırıcılık: TCK 167
TCK 167/1 uyarınca dolandırıcılık; haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden birinin, üstsoy veya altsoyunun ya da bu derecedeki kayın hısımlarının, evlat edinen veya evlatlığın ya da aynı konutta yaşayan kardeşlerden birinin zararına işlenmişse, ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz. Ayrılık kararı verilmiş eşin, ayrı yaşayan kardeşin veya aynı konutta yaşayan amca, dayı, hala, teyze, yeğen ya da ikinci derece kayın hısımlarının zararına işlenen dolandırıcılıkta ise soruşturma şikâyete bağlıdır ve ceza yarı oranında indirilir.
Dolandırıcılığı Benzer Suçlardan Ayıran Ölçütler
Dolandırıcılık, malvarlığına karşı işlenen diğer suçlarla sıkça karıştırılır. Doğru nitelendirme cezayı, uzlaştırma imkânını ve görevli mahkemeyi değiştirdiği için her dosyada ayrıca incelenmelidir.
Tablonun tamamı için yana kaydırın
| Suç | Temel özellik | Dolandırıcılıktan farkı |
|---|---|---|
| Bilişim sistemleri kullanılarak hırsızlık (TCK 142/2-e) | Başkasının hesabından rızası olmadan para çekilmesi veya aktarılması | Bir kişinin aldatılması yoktur; işlem mağdurun iradesi dışında yapılır |
| Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK 245) | Başkasına ait kartın veya sahte kartın kullanılması | Konu banka veya kredi kartıdır; kartın, sahibinin rızası olmadan kullanılması bu suçu oluşturur |
| Güveni kötüye kullanma (TCK 155) | Hukuka uygun olarak teslim edilen malın sonradan iade edilmemesi | Mal, hile olmaksızın ve hukuka uygun biçimde teslim edilmiştir; kast teslimden sonra doğar |
| Hukuki uyuşmazlık | Sözleşmeden doğan borcun ödenmemesi veya eksik ifa | Sözleşme kurulurken mağdurun iradesini sakatlayan bir hile yoktur |
| Belgede sahtecilik (TCK 204, 207) | Sahte resmî veya özel belge düzenlenmesi ya da kullanılması | Sahte belge dolandırıcılıkta kullanılırsa TCK 212 uyarınca iki suçtan ayrı ayrı ceza verilir |
Yasa dışı bahis ve izinsiz sermaye piyasası faaliyeti gibi fiiller de dolandırıcılıkla birlikte yargılanabilir. Bu suçların cezaları ve unsurları ayrı kanunlarda düzenlenmiştir; yasa dışı bahse ilişkin yaptırımlar yasa dışı bahis cezası yazısında anlatılmıştır.
Dolandırılan Kişi Ne Yapmalı? Hesaba Askıya Alma ve Paranın İadesi
Dolandırıldığını fark eden kişinin ilk olarak parayı gönderdiği bankayı aramalı, işlemin dolandırıcılık nedeniyle yapıldığını bildirmeli ve gecikmeden Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa şikâyette bulunmalıdır. 24 Aralık 2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunla CMK’ya eklenen 128/A maddesi bu aşamada önem taşır. Bu hükme göre bilişim sistemleri veya banka aracılığıyla işlenen dolandırıcılık (158/1-f), kendini kamu görevlisi veya banka çalışanı olarak tanıtma yoluyla dolandırıcılık (158/1-l), bilişim yoluyla hırsızlık ve banka kartlarının kötüye kullanılması suçlarında makul şüphe bulunursa, banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı, suçta kullanılan hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilir.
Askıya alma işlemi derhal Cumhuriyet başsavcılığına ve hesap sahibine bildirilir. Hesap sahibi, askıya almanın kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir ve savcı bu başvuruyu yirmi dört saat içinde karara bağlar. Askıya alınan hesaptaki suça konu menfaate, hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle el konulabilir. El konulan paranın mağdura ait olduğu anlaşılırsa, soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir. Bu nedenle mağdurun, işlem saatini, gönderilen hesabın IBAN numarasını ve yazışmaların ekran görüntülerini hemen kayıt altına alması gerekir. Hesabına haberi olmadan bloke konulan kişinin başvuru yolları banka hesabına bloke konulması yazısında anlatılmıştır.
Mağdur, kovuşturma aşamasında davaya katılarak delil sunma, kanun yollarına başvurma ve zararının tazminini isteme haklarını kullanabilir. Zararın tamamı ceza yargılamasında karşılanmazsa, hukuk mahkemesinde tazminat davası açılabilir.
Dolandırıcılık Dosyasında Deliller ve Koruma Tedbirleri
Dolandırıcılık dosyalarında hüküm çoğunlukla dijital ve finansal delillere dayanır. Banka hesap hareketleri, para transferlerinin saat ve tutarları, ATM ve şube kamera görüntüleri, HTS ve baz istasyonu kayıtları, mesajlaşma uygulamalarındaki yazışmalar, ilan sitelerinden alınan üyelik ve IP bilgileri ile kripto varlık hizmet sağlayıcılarından gelen kayıtlar başlıca delillerdir. Telefon dolandırıcılığında mağdurla yapılan görüşmelerin ses kayıtları üzerinde ses analizi yaptırılması da istenebilir.
Nitelikli dolandırıcılık suçu, CMK 135 uyarınca iletişimin dinlenmesi ve kayda alınması ile CMK 140 uyarınca teknik araçlarla izleme tedbirlerinin uygulanabileceği katalog suçlar arasındadır. Dolandırıcılık suçlarında CMK 128 uyarınca taşınmazlara, araçlara ve banka hesaplarına da hâkim kararıyla el konulabilir. Basit ve nitelikli dolandırıcılık, CMK 100/3’te tutuklama nedeninin var sayılabileceği katalog suçlar arasında yer almaz; bu nedenle tutuklama kararında kaçma veya delilleri karartma şüphesini gösteren somut olgular açıkça belirtilmelidir. Telefon ve bilgisayarlarda yapılan incelemelerin hukuka uygunluğu ile dijital delillerin değeri dijital delil yazısında ele alınmıştır.
Dolandırıcılık Davasında Beraat Sebepleri
Dolandırıcılık davalarında beraat, çoğunlukla suçun unsurlarından birinin ispatlanamamasına veya eylemin hukuki uyuşmazlık niteliğinde kalmasına dayanır. Uygulamada öne çıkan beraat sebepleri şunlardır:
- Hilenin bulunmaması veya yetersizliği: Mağdurun kolayca doğrulayabileceği bir beyan veya yalnızca ödeme vaadi, dolandırıcılık için gerekli hile yoğunluğuna ulaşmaz.
- Uyuşmazlığın hukuki nitelikte olması: Sözleşme kurulurken hile bulunmuyorsa, sonradan ödenmeyen borç veya eksik ifa ceza davasının değil, hukuk davasının konusudur.
- Hesap sahibinin kastının ispatlanamaması: Hesabının kullanıldığından haberi olmadığı, kartının çalındığı veya bilgilerinin hileyle ele geçirildiği anlaşılan kişi sorumlu tutulamaz.
- Failin kimliğinin belirlenememesi: Mağduru arayan hattın veya ilanı veren hesabın sanığa ait olduğu HTS, IP ve ses analizi gibi delillerle gösterilemiyorsa şüpheden sanık yararlanır.
- Zararın veya aldanmanın bulunmaması: Mağdur aldanmamış veya kendi iradesiyle ve durumu bilerek tasarrufta bulunmuşsa suç oluşmaz.
- Hukuka aykırı deliller: Hâkim kararı olmadan yapılan telefon incelemesi veya kanuni şartlar oluşmadan yapılan arama sonucu elde edilen deliller hükme esas alınamaz; konu haksız arama yazısında açıklanmıştır.
Soruşturma ve Yargılama Usulü
Görevli Mahkeme: 7571 Sayılı Kanunla Gelen Değişiklik
Nitelikli dolandırıcılık davaları uzun süre ağır ceza mahkemelerinde görülüyordu. 24 Aralık 2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunun 12. maddesiyle, 5235 sayılı Kanunun 12. maddesinde ağır ceza mahkemelerinin görevine bırakılan suçlar arasından nitelikli dolandırıcılık çıkarılmıştır. Bu değişiklik 25 Aralık 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Nitelikli dolandırıcılık suçunun üst sınırı on yıl olduğundan, bu tarihten sonra açılan davalar asliye ceza mahkemelerinde görülür. Basit dolandırıcılık davaları ise zaten asliye ceza mahkemelerinin görevindedir.
5235 sayılı Kanunun geçici 7. maddesine göre, değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihte ağır ceza mahkemelerinde görülmekte olan veya istinaf ya da temyiz incelemesinde bulunan nitelikli dolandırıcılık dosyalarında görevsizlik veya bozma kararı verilemez. Bu davalara kesin hükümle sonuçlanıncaya kadar önceki görev kurallarına göre ağır ceza mahkemelerinde bakılmaya devam edilir. Anayasa Mahkemesi, bu geçiş hükmüne yönelik bir itiraz başvurusunu 12 Şubat 2026 tarihli kararıyla reddetmiştir.
Zorunlu Müdafi ve Tutuklama
CMK 150/3 uyarınca alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda şüpheli veya sanığa istemi aranmaksızın müdafi atanır. Yargıtay, 158/1-l ve 158/3 uyarınca yargılanan, yani yarı oranında artırımla alt sınırı altı yıla çıkan bir suçtan müdafi atanmadan savunması alınan sanık hakkındaki hükmü, savunma hakkının kısıtlanması nedeniyle bozmuştur (Yargıtay 11. CD, E. 2023/1588, K. 2026/8804). Tutuklama kararına karşı CMK 268/1 uyarınca iki hafta içinde itiraz edilebilir; tutuklama yerine yurt dışına çıkış yasağı veya imza yükümlülüğü gibi adli kontrol tedbirlerine de karar verilebilir.
Kanun Yolları ve Dava Zamanaşımı
İlk derece mahkemesinin hükmüne karşı istinaf, bölge adliye mahkemesinin kararına karşı da temyiz yoluna başvurulabilir. CMK 273/1 ve 291/1 uyarınca bu başvurular, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki hafta içinde yapılır. CMK 286/2-a uyarınca beş yıl veya daha az süreli hapis cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddi kararları temyiz edilemez. Basit dolandırıcılıkta olağan dava zamanaşımı TCK 66/1-e uyarınca sekiz yıl, nitelikli dolandırıcılıkta ise TCK 66/1-d uyarınca on beş yıldır. Zamanaşımını kesen işlemler bulunsa bile süre, TCK 67/4 uyarınca olağan sürenin yarısından fazla uzayamaz.
Dolandırıcılık Cezasının İnfazı
Dolandırıcılık suçu, 5275 sayılı Kanunun 107/2 maddesinde üçte iki oranının uygulandığı suçlar arasında sayılmamıştır. Bu nedenle koşullu salıverilme için kural olarak cezanın yarısının infaz kurumunda iyi hâlle geçirilmesi yeterlidir. Suç bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmişse, 107/4 uyarınca cezanın üçte ikisinin infazı gerekir. Açık ceza infaz kurumunda bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlü, 105/A uyarınca kalan sürenin denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infazını isteyebilir.
Tablonun tamamı için yana kaydırın
| Kesinleşen ceza | Koşullu salıverilme oranı | Koşullu salıverilmeye kadar infaz | Denetimli serbestlik ile kurumda kalınan en az süre |
|---|---|---|---|
| 2 yıl 6 ay | 1/2 | 1 yıl 3 ay | 3 ay |
| 3 yıl 4 ay | 1/2 | 1 yıl 8 ay | 8 ay |
| 5 yıl | 1/2 | 2 yıl 6 ay | 1 yıl 6 ay |
| 6 yıl 8 ay (örgüt faaliyeti) | 2/3 | 4 yıl 5 ay 10 gün | 3 yıl 5 ay 10 gün |
Tablodaki süreler, tutuklulukta geçen sürenin mahsubundan önceki genel hesaplamayı gösterir ve hükümlünün açık ceza infaz kurumuna ayrılma şartlarını taşıdığını varsayar. Mükerrirler, birden fazla mahkûmiyeti bulunanlar ve disiplin cezası alanlar bakımından süreler değişir. Açık ceza infaz kurumuna geçiş ve denetimli serbestlik süreci açık cezaevi infaz süreci yazısında anlatılmıştır.
Bir Dolandırıcılık Dosyasında Hangi Noktalar İncelenmelidir?
- Hile ve zaman: Hileli davranış sözleşme kurulmadan önce veya kurulurken mi gerçekleşmiş; yoksa sonradan doğan bir ödeme güçlüğü mü söz konusu?
- Nitelikli hâl: İddianamede gösterilen bent, eylemin gerçek işleniş biçimine uyuyor mu; birden fazla bent mi uygulanmalı?
- Hesap sahibi: Hesabı kimin kullandığı, şifre ve mobil onay bilgilerinin kimde olduğu, paranın nereden ve nasıl çekildiği bankadan araştırılmış mı; 158/4 indirimi tartışılmış mı?
- Kişi sayısı: 158/3 artırımı için üç fail gerçekten var mı; yalnızca hesap kullandıran kişiler bu sayıya dahil edilmiş mi?
- Kimlik tespiti: Mağduru arayan hat, ilanı veren hesap ve IP kayıtları sanıkla somut olarak ilişkilendirilmiş mi; gerekiyorsa ses analizi yapılmış mı?
- Zararın giderilmesi: Ödeme yapılmışsa dekont dosyada mı; kısmi iade varsa mağdurun rızası alınmış mı; ödeme kovuşturmadan önce mi sonra mı yapılmış?
- Uzlaştırma: Suç basit dolandırıcılıksa uzlaştırma yoluna gidilmiş mi?
- Görev ve müdafi: Dava açılış tarihine göre görevli mahkeme doğru belirlenmiş mi; alt sınırı beş yılı aşan suçta müdafi atanmış mı?
- Süreler: Takipsizlik kararına itiraz, tutuklamaya itiraz, istinaf ve temyiz için iki haftalık süreler korunmuş mu?
Dolandırıcılık Suçunda Güncel Yargıtay Kararları
Aşağıdaki tablo, bu rehberde anılan ve 2026 yılında verilmiş Yargıtay 11. Ceza Dairesi kararlarını özetlemektedir.
Tablonun tamamı için yana kaydırın
| Karar | Konu | Sonuç |
|---|---|---|
| E. 2026/4640, K. 2026/7892 | Kendini polis olarak tanıtma ve logolu sahte belgeler | 158/1-l ile birlikte 158/1-d uygulanmalı; 158/4 ve kişi sayısı tartışılmalı |
| E. 2026/4205, K. 2026/8025 | Sosyal medyada sahte ilan ve hesap sahiplerinin kastı | Hesap sahipleri bakımından ayrıntılı banka araştırması ve 158/4 değerlendirmesi gerekir |
| E. 2026/4723, K. 2026/8023 | Suçu bizzat gerçekleştiren failin durumu | Fiili bizzat işleyen fail 158/4 kapsamına girmez |
| E. 2026/1095, K. 2026/8881 | Para işletme vaadi ve hukuki ihtilaf gerekçesi | Delil toplanmadan verilen takipsizlik kararına itirazın reddi kanun yararına bozuldu |
| E. 2026/1379, K. 2026/8615 | Kurgusal kazayla sigorta tazminatı alınması iddiası | Eksik soruşturmayla verilen takipsizlik kararına itirazın reddi bozuldu |
| E. 2023/1588, K. 2026/8804 | 158/3 artırımı ve zorunlu müdafi | Artırım zorunludur; müdafi atanmadan alınan savunma bozma nedenidir |
| E. 2021/32733, K. 2026/3635 | Kısmi iade ve etkin pişmanlık | Mağdura kısmi iadeye rızası sorulmadan hüküm kurulamaz |
Sık Sorulan Sorular
Dolandırıcılık suçunun cezası kaç yıldır?
Basit dolandırıcılık suçunun cezası TCK 157 uyarınca bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır. Nitelikli dolandırıcılıkta ceza üç yıldan on yıla kadar hapistir; internet, banka, kamu zararı, kredi, sigorta ve kendini kamu görevlisi olarak tanıtma hâllerinde alt sınır dört yıldır.
Nitelikli dolandırıcılık türleri nelerdir?
TCK 158/1 on iki nitelikli hâl sayar: dini duyguların istismarı, tehlikeli durumdan yararlanma, algılama zayıflığından yararlanma, kamu kurumlarının araç olarak kullanılması, kamu zararına dolandırıcılık, bilişim veya banka aracılığıyla dolandırıcılık, basın yayın, tacir, serbest meslek, kredi, sigorta ve kendini kamu görevlisi olarak tanıtma.
İnternetten aldığım ürün gelmedi, bu dolandırıcılık mıdır?
Satıcı, ürünü göndermeyeceğini bildiği hâlde sahte bir ilanla para almışsa eylem TCK 158/1-f kapsamında nitelikli dolandırıcılıktır. Satıcı gerçekten faaliyet gösteriyor ancak ürünü geç, eksik veya ayıplı göndermişse, uyuşmazlık kural olarak hukuki niteliktedir ve tüketici hakem heyeti veya mahkeme yoluyla çözülür.
Banka hesabımı başkasına kullandırdım, ne kadar ceza alırım?
Hesabın dolandırıcılıkta kullanılacağını bilerek veren kişi suça iştirak etmiş sayılır. 31 Temmuz 2026’dan itibaren yürürlükte olan TCK 158/4 uyarınca katkısı hesabı vermekle sınırlıysa cezası yarı oranında indirilir; internet dolandırıcılığında dört yıllık alt sınır iki yıla iner. Hesabın kullanıldığından habersiz olan kişi ise sorumlu tutulamaz.
TCK 158/4 eski dosyalara uygulanır mı?
TCK 158/4 sanık lehine bir hüküm olduğundan, TCK 7/2 uyarınca yürürlük tarihinden önce işlenen ve henüz kesinleşmemiş fiillere de uygulanır. Kesinleşmiş hükümler bakımından ise lehe kanunun uygulanması için infaz aşamasında uyarlama talebinde bulunulabilir. Her dosyada sanığın katkısının yalnızca hesabını vermekle sınırlı olup olmadığı ayrıca belirlenir.
Dolandırıcılıkta parayı geri ödersem ceza alır mıyım?
Zararın tamamen giderilmesi cezayı ortadan kaldırmaz, ancak TCK 168 uyarınca önemli bir indirim sağlar. Kovuşturma başlamadan önce yapılan tam ödemede ceza üçte ikisine kadar, kovuşturma başladıktan sonra hüküm verilmeden önce yapılan ödemede yarısına kadar indirilir. Kısmi ödemede indirim için mağdurun rızası gerekir.
Dolandırıcılık suçunda şikâyetten vazgeçilirse dava düşer mi?
Düşmez. Dolandırıcılık suçları şikâyete bağlı olmadığından şikâyetten vazgeçme soruşturmayı veya davayı sona erdirmez. Basit dolandırıcılıkta ise taraflar uzlaştırma yoluyla anlaşabilir ve edimin yerine getirilmesi hâlinde dava düşer. Nitelikli dolandırıcılık uzlaştırma kapsamında değildir.
Telefonda kendini polis veya savcı olarak tanıtan kişiye para verdim, ne yapmalıyım?
Parayı gönderdiğiniz bankayı hemen arayarak işlemi bildirin ve gecikmeden savcılığa veya kolluğa şikâyette bulunun. CMK 128/A uyarınca banka, suçta kullanılan hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilir ve el konulan para size iade edilebilir. Arama kayıtlarını, mesajları ve dekontları saklayın; resmî görevliler telefonda para istemez.
Nitelikli dolandırıcılık davası hangi mahkemede görülür?
7571 sayılı Kanunla yapılan değişiklik nedeniyle 25 Aralık 2025 tarihinden sonra açılan nitelikli dolandırıcılık davaları asliye ceza mahkemelerinde görülür. Bu tarihte ağır ceza mahkemelerinde görülmekte olan veya kanun yolunda bulunan dosyalara ise kesin hükme kadar ağır ceza mahkemelerinde bakılmaya devam edilir.
Nitelikli dolandırıcılıkta tutuklama zorunlu mudur?
Zorunlu değildir. Dolandırıcılık suçları CMK 100/3’teki katalog suçlar arasında yer almaz; bu nedenle tutuklama için kuvvetli suç şüphesinin yanında kaçma veya delilleri karartma şüphesini gösteren somut olgular gerekir. Tutuklama yerine adli kontrol uygulanabilir ve tutuklama kararına iki hafta içinde itiraz edilebilir.
Nitelikli dolandırıcılıkta hükmün açıklanmasının geri bırakılması mümkün müdür?
Asli fail bakımından çoğunlukla mümkün değildir; çünkü üç veya dört yıllık alt sınırdan takdiri indirimle de iki yılın altına inilemez. Ancak yalnızca hesabını kullandıran, etkin pişmanlık gösteren veya yardım eden sıfatıyla sorumlu tutulan kişide ceza iki yılın altına düşebilir. Bu durumda zararın giderilmesi şartı da aranır.
Dolandırıcılık suçunda zamanaşımı kaç yıldır?
Basit dolandırıcılıkta olağan dava zamanaşımı sekiz yıl, nitelikli dolandırıcılıkta on beş yıldır. Zamanaşımını kesen işlemler bulunduğunda süre uzar; ancak TCK 67/4 uyarınca toplam süre, olağan sürenin yarısından fazla uzayamaz. Bu nedenle nitelikli dolandırıcılıkta en uzun süre yirmi iki yıl altı aydır.
Dolandırıcılıktan hüküm giyen kişi cezaevinde ne kadar kalır?
Koşullu salıverilme için kural olarak cezanın yarısının iyi hâlle infazı gerekir; örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarda oran üçte ikidir. Açık ceza infaz kurumunda bulunan hükümlü, koşullu salıverilmesine bir yıl kala denetimli serbestlikten yararlanabilir. Örneğin üç yıl dört aylık bir cezada kurumda kalınacak en az süre sekiz aydır.
Sonuç: Dolandırıcılık Dosyasında Hile, Kast ve Hesap Hareketleri Belirleyicidir
Dolandırıcılık suçu; basit hâlinde bir yıldan beş yıla, nitelikli hâllerinde üç veya dört yıldan on yıla kadar hapis cezası gerektiren ve 2025 ile 2026 yıllarında görevli mahkeme, hesaplara askıya alma ve hesap kullandırma bakımından önemli değişikliklere uğrayan bir suçtur. Bir dosyanın sonucunu genellikle üç soru belirler: mağdurun iradesini sakatlayan bir hile sözleşmeden önce var mıydı, sanık bu hileye kasten katıldı mı ve katkısı hangi düzeyde kaldı? Yargıtay, özellikle hesap sahiplerinin sorumluluğunda banka kayıtlarının ayrıntılı biçimde araştırılmasını ve TCK 158/4’ün her dosyada tartışılmasını istemektedir.
Mağdur bakımından ise ilk saatler belirleyicidir; bankaya ve savcılığa gecikmeden yapılan başvuru, hesabın askıya alınmasını ve paranın iadesini mümkün kılabilir. Zararın giderilmesi, şüpheli veya sanık bakımından da etkin pişmanlık ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması ihtimallerini doğrudan etkiler.
Hukuki Kaynaklar ve İlgili İncelemeler
Mevzuat
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, m. 7, 35, 43, 50, 61, 62, 66, 67, 142, 155, 157, 158, 159, 167, 168, 169, 204, 207, 212, 245.
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, m. 100, 128, 128/A, 135, 140, 150, 173, 231, 253, 268, 273, 286, 291.
- 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun, m. 12, 14, geçici m. 7.
- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, m. 105/A, 107.
Yargıtay Kararları
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2026/1095, K. 2026/8881, T. 12.10.2026
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2023/1588, K. 2026/8804, T. 08.10.2026
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2026/1379, K. 2026/8615, T. 05.10.2026
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2026/4205, K. 2026/8025, T. 17.09.2026
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2026/4723, K. 2026/8023, T. 17.09.2026
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2026/4640, K. 2026/7892, T. 15.09.2026
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi, E. 2021/32733, K. 2026/3635, T. 01.04.2026
İlgili İncelemeler
Yazar ve Hukuki Bilgilendirme
Av. Batın YILMAZ
İstanbul Barosu – Sicil No: 77008
Bu rehber, dolandırıcılık suçuna ilişkin yürürlükteki mevzuat ile yayımlanmış Yargıtay kararlarına dayanılarak hazırlanmıştır. Mevzuat bilgileri 10 Kasım 2026 tarihi itibarıyla kontrol edilmiştir. Her dosyanın sonucu kendi delil durumuna bağlıdır; bu rehberdeki açıklamalar belirli bir dosyada aynı sonucun elde edileceği anlamına gelmez.
Bu sayfadaki içerikler genel bilgilendirme amaçlıdır ve bütün meslektaşlarımızın kullanımına açıktır. Ancak 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca, yazının tamamının veya bir bölümünün kullanılması hâlinde Batın Yılmaz Avukatlık Ofisi – batinyilmaz.av.tr şeklinde kaynak gösterilmesi ve ilgili yazıya bağlantı verilmesi konusunda hassasiyet rica etmekteyiz.