Türk Vatandaşlığının Geri Alınması Kararı İptal Edildi: Danıştay 10. Daire

Kısa Cevap: Vatandaşlıktan Sonraki Bir Fiil Nedeniyle Türk Vatandaşlığı Geri Alınabilir mi?

Kural olarak hayır. Danıştay 10. Dairesine göre Türk vatandaşlığının geri alınması “hukuki şartlar oluşmadan” gerekçesine dayanıyorsa, engel hâlin vatandaşlık kararının verildiği tarihte veya öncesinde mevcut bir olguya dayanması gerekir. İdare bu olguyu sonradan öğrenmiş olabilir; ancak vatandaşlık kazanıldıktan sonra gerçekleşen yeni bir olgu, önceki dönemle bağlantılı değilse 5901 sayılı Kanun’un 40. maddesindeki bu ifade kapsamında değerlendirilemez.

Daire bu ölçütü 4 Şubat 2026 tarihli, E. 2024/3835, K. 2026/324 sayılı kararında uyguladı ve istisnai yolla Türk vatandaşlığı kazanan Suriye vatandaşı davacı hakkındaki geri alma işlemini oy birliğiyle iptal etti. Daireye göre idarelerin cevaplarında davacıyı sakıncalı saymaya gerekçe olabilecek bir veri yoktu; sunulan istihbari belgelerde isnat edilen fiiller ise vatandaşlığın kazanıldığı 9 Aralık 2021 tarihinden sonraya aitti.

Karar, her geri alma işleminin hukuka aykırı olduğu anlamına gelmez. Aynı Daire ertesi gün, yatırıma ilişkin sorunun vatandaşlıktan önce mevcut olduğunu kabul ederek başka bir dosyada davayı reddetti. Bu nedenle benzer uyuşmazlıklarda ilk soru, sakıncalı görülen olgunun ne zaman gerçekleştiğidir.

Bu inceleme, yayımlanan karar metnine dayanır; metinde taraf bilgileri ile bazı tarih ve sayılar gizlenmiştir. Konunun genel çerçevesi için Türk vatandaşlığının iptali ve geri alınması rehberine, karar kendisine tebliğ edilen kişilerin izleyebileceği adımlar için vatandaşlığı iptal edilen kişiler ne yapmalı yazısına .

Danıştay 10. Daire Kararının Künyesi

اسحب نحو الجانب لعرض الجدول بالكامل

Uyuşmazlık Nasıl Başladı? 2021’de Kazanılan Vatandaşlık 2024’te Geri Alındı

Suriye vatandaşı davacı, eşiyle birlikte تنص المادة 12. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, yani “vatandaşlığa alınması zaruri görülen kişiler” yolundan, 25 Mart 2019’da Hatay Valiliği İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğüne başvurdu. İstisnai yolla vatandaşlık başvurusu, 9 Aralık 2021 tarihli ve 4914 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile sonuçlandı.

Ancak Emniyet Genel Müdürlüğü, davacının millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından sakıncalı olabileceğinin istihbar olunduğunu bildirdi. İdare bu bildirime dayanarak davacının 12. maddenin birinci fıkrasındaki şartları taşımadığını, dolayısıyla vatandaşlığı hukuki şartlar oluşmadan kazandığını kabul etti. Türk vatandaşlığı, 27 Mayıs 2024 tarihli ve 8555 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 40. madde uyarınca geri alındı; davacı da bu kararın kendisine yönelik kısmının iptalini istedi.

اسحب نحو الجانب لعرض الجدول بالكامل

Emniyet Genel Müdürlüğü yazısının tarihi ve sayısı yayımlanan metinde gizlendiği için kronolojide bu yazıya tarih verilmemiştir.

Davacı ve İdare Neyi Savundu?

Davacı, vatandaşlık şartlarını taşıdığını, başvuruda yalan beyanda bulunmadığını ve vatandaşlığın kazanılmasına esas önemli hiçbir hususu gizlemediğini ileri sürdü. Yalan beyan ve gizleme esasen 31. maddedeki iptal sebepleriyle ilgilidir; dava konusu işlem ise 40. maddeye dayandığından uyuşmazlığın merkezinde “hukuki şartlar” kavramı vardı.

Davalı idareler ise Emniyet Genel Müdürlüğünün bildirimine dayandı. Anayasa’nın 66. maddesini ve 5901 sayılı Kanun’un kazanmaya ilişkin hükümlerini hatırlatarak vatandaşlıkla ilgili düzenlemelerin Devletin egemenlik hakkının sonucu olduğunu, bu alanda Devletin mutlak yetkisi bulunduğunu ve davanın reddi gerektiğini savundu. Dosyadaki görüşler de ayrıştı; tetkik hâkimi iptal, Danıştay savcısı ret yönünde düşünce bildirdi.

Daire Hangi Bilgi ve Belgeleri İstedi?

Uyuşmazlığın belirleyici aşaması, eşin açtığı E. 2024/3836 sayılı dosyada verilen 12 Mart 2025 tarihli ara kararlardır. Daire bu kararlarla istihbaratın dayanağı olan somut bilgi ve belgeleri istedi, ayrıca davacı ile eşinin sakıncalı olabileceğini gösteren başka bir bilgi veya belge bulunup bulunmadığını sordu. İki dosya birlikte incelendiğinde İçişleri Bakanlığı, Adalet Bakanlığı, Millî İstihbarat Teşkilâtı Başkanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğünün sunduğu bilgi ve belgelerden şu tablo çıktı:

• Davacı ve eşinin Interpol’ün uluslararası aranan şahıslar veri tabanında kaydı bulunmadı.
• 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ile 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında ve kaçakçılık ile organize suçlar konusunda kayıt bulunmadı.
• Türkiye’de haklarında adli soruşturma veya kovuşturma olmadığı, adli istinabe veya iade talebine de rastlanmadığı anlaşıldı.
• Millî İstihbarat Teşkilâtı Başkanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğünün görüşlerinin esas alınması gerektiğini bildirdi.
• Daire, bu cevaplarda işlemin tesisine esas alınabilecek veya davacı ile eşinin sakıncalı sayılmasına gerekçe olabilecek bir veri bulunmadığını belirtti.
• Emniyet Genel Müdürlüğünün sunduğu istihbari belgelerde, davacıya isnat edilen fiillerin tarihi 9 Aralık 2021’den sonraya aitti.

Son iki tespit davanın sonucunu belirledi. Daire bu tespitlerden hareketle, davacının hukuki şartlar oluşmadan vatandaşlığa alındığını ispatlayacak bir bilgi bulunmadığı sonucuna vardı. Kararda istihbaratın doğruluğuna ilişkin açık bir değerlendirme yer almamaktadır.

Danıştay Geri Alma İşlemini Neden İptal Etti?

Daire önce idarenin yetkisini teyit etti, ardından bu yetkinin sınırını çizdi. Gerekçe üç adımda ilerlemektedir:

1. Geri alma yetkisi vardır. Devletin vatandaşlık alanında egemenlik hakkına dayanan geniş takdir yetkisi bulunur. Hukuki şartlar oluşmadan verildiği sonradan anlaşılan karar, kararı veren makam tarafından geçmişe etkili olarak geri alınabilir.
2. Sebep somut olmalıdır. Geri almayı gerektiren sebepler “somut, yeterli ve ciddi bilgiler” ile ortaya konulmalı, işlem gerçek ve hukuka uygun bir sebebe dayanmalıdır.
3. Esas tarih vatandaşlığa alınma tarihidir. Hukuki şartların oluşup oluşmadığı, kural olarak kişinin Türk vatandaşlığına alındığı tarih itibarıyla belirlenir.

Kararın ölçütü en açık şu cümlede görülmektedir:

“…Türk vatandaşlığının kazanılmasından sonra gerçekleşen yeni hukuki ve/veya maddi olguların, geçmiş (Türk vatandaşlığının kazanılmasından önceki) dönemle bağlantılı olmadığı sürece, vatandaşlığa alınmaya esas ‘hukuki şartların oluşmadığı’ şeklinde yorumlanması mümkün bulunmamaktadır.”

Daire, bu ölçüt ve dosyadaki tespitler karşısında idarenin savunmasının somut olarak ortaya konulamadığını kabul etti ve dava konusu kararda sebep unsuru yönünden hukuka uyarlık görmedi. Sebep unsuru, idareyi işlem yapmaya yönelten hukuki veya maddi olguyu ifade eder; bu olgu gerçek değilse ya da kanunun öngördüğü kapsama girmiyorsa işlem ayakta kalamaz.

Sonradan Öğrenmek ile Sonradan Gerçekleşmek Aynı Şey midir?

Hayır. 40. maddede iki ayrı zaman unsuru bulunur. “Sonradan anlaşıldığı” ifadesi idarenin öğrenme anını, “hukuki şartlar oluşmadan” ifadesi ise olgunun gerçekleştiği zamanı ilgilendirir. Daire bu iki tarihi birbirinden ayırmaktadır.

İdare, vatandaşlık tarihinde mevcut bir engeli yıllar sonra öğrenirse 40. madde gündeme gelebilir. Buna karşılık engel vatandaşlıktan sonra doğmuşsa ve önceki dönemle bağlantısı yoksa aynı madde işleme dayanak olamaz. Kararda geçen “kural olarak” ve “bağlantılı olmadığı sürece” ifadeleri ölçütün mutlak olmadığını gösterir. Bu nedenle sonraki bir olay, vatandaşlık öncesine uzanan bir engelin parçası olarak gösterilebiliyorsa farklı bir sonuç doğabilir.

Geri Alma Yetkisi Süreye Bağlı mıdır?

Kanun’un 40. maddesinde geri alma için açık bir süre gösterilmemiştir. Bu dosyada vatandaşlığın kazanılması ile geri alma arasında yaklaşık iki buçuk yıl bulunmasına rağmen yayımlanan gerekçede süre konusu tartışılmamıştır. Öğretide ise Aslı Bayata Canyaş, ilgilinin kusuru bulunmadığı hâllerde geri almanın 60 günlük süreye tabi olması gerektiğini savunmaktadır. Bu görüş, incelenen kararın dayanağı değildir; ancak ilgilinin kusuru bulunmayan dosyalarda ayrıca değerlendirilebilecek bir tartışmadır.

Aynı Ölçüt Farklı Dosyalarda Nasıl Sonuç Verdi?

UYAP Emsal Karar veri tabanında 40. maddenin başlığını aktaran 13 Danıştay kararı Kasım 2026’da tarandı. Kararların tamamı 10. Daireye aittir. Bunların 10’unda yukarıdaki ölçüt yer almaktadır; bu 10 karardan 7’si iptal, 3’ü ret ile sonuçlanmıştır. İptal kararlarından dördü aynı Cumhurbaşkanı Kararı’na ilişkin olduğundan ve tarama yalnızca yayımlanan kararları kapsadığından bu sayılar genel bir kazanma oranı olarak okunmamalıdır. Aşağıdaki tablo, seçilmiş sekiz kararı özetlemektedir. E. 2021/279 sayılı kararın gerekçesinde bu ölçüt yer almamakta, karar idarenin önceden sahip olduğu bilgi bakımından karşılaştırma amacıyla tabloya alınmaktadır.

اسحب نحو الجانب لعرض الجدول بالكامل

Bu kararlardan üç sonuç çıkmaktadır:

• Olgu vatandaşlıktan sonra doğmuşsa: Önceki dönemle bağlantı gösterilmedikçe 40. madde uygulanmamaktadır. E. 2022/4452 sayılı dosyada 22 Nisan 2022 tarihli suç isnadı ve vatandaşlık sonrasına yönelik istihbari çalışmalar işlemin sebebi sayılmamıştır.
• Olgu önceden var, idare sonradan öğrenmişse: Geri alma mümkün hâle gelmektedir. Daire yatırım belgesi dosyasında olgunun önceden varlığını saptamış, mahkûmiyet ve iade dosyalarında ise delillerin yeterliliğini de inceleyerek davaları reddetmiştir.
• İdare bilgiye vatandaşlıktan önce sahipse: E. 2022/7637 ve E. 2021/279 sayılı dosyalarda Daire, bilginin idarede bulunmasını dosyaya somut veri sunulamamasıyla birlikte değerlendirerek işlemleri iptal etmiştir.

İstihbarat Belgeleri Gizli Olsa da Danıştay İnceleyebilir mi?

İncelenen dosyalar bunun mümkün olduğunu göstermektedir. E. 2021/279 sayılı dosyada Millî İstihbarat Teşkilâtı Başkanlığı, belgelerin gizlilik derecesi taşıdığını belirterek bunları yazı ekinde göndermemiş, incelenebilmeleri için memur eliyle Daire heyetinin bilgisine sunmuştur. Heyet belgeleri inceleyip durumu tutanağa bağlamış, ancak bu bilgileri davacının sakıncalı olduğunu ortaya koymaya yeterli ve somut veri olarak değerlendirmemiştir. Ana kararda da istihbari belgelerin Daire heyetinin bilgisine sunulduğu belirtilmiştir.

Karşı Oylar Neyi Tartışıyor?

Ana karar oy birliğiyle verilmiş olsa da, bilginin vatandaşlıktan önce idarede bulunduğu dosyalarda görüş ayrılığı vardır. E. 2022/7637 sayılı karardaki bir karşı oy, vatandaşlık vermenin hükümranlık yetkisi olduğunu ve Anayasa ile Kanun’da geri alma bakımından bu yetkiyi sınırlayan bir düzenleme bulunmadığını savunmuştur. Aynı karardaki diğer karşı oy ise istihbari bilginin, idarenin geniş takdir yetkisi karşısında engel hâl sayılması için yeterli olduğunu kabul etmiştir. E. 2021/279 sayılı karardaki karşı oyda da vatandaşlığın kazanıldığı tarihte mevcut bir maddi olgu bulunduğu belirtilmiştir. Daire çoğunluğunun yaklaşımının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunda nasıl değerlendirileceği ayrıca izlenmelidir.

Kırmızı Bültende Hangi Tarihe Bakılır?

E. 2023/5553 sayılı kararda vatandaşlık 15 Ağustos 2019’da kazanılmış, kırmızı bülten ise 7 Kasım 2019’da yayımlanmıştır. Daire, Adalet Bakanlığına iletilmiş bir iade evrakı da bulunmadığını belirterek bu yeni durumu “hukuki şartlar oluşmadan” kapsamında saymamış; davacıların üç yılı aşkın süredir Türkiye’de yaşadıklarını ve bu süreçte haklarında olumsuz bir bilgi bulunmadığını da kaydetmiştir. Yayımlanan gerekçede bültene konu fiilin tarihi ayrıca tartışılmamaktadır.

E. 2023/4836 sayılı kararda ise Daire, kırmızı bültenle aranan davacı yönünden iade talepnamesindeki fiil tarihlerini esas almıştır. E. 2021/3827 sayılı dosyada kırmızı bültenin işlemin sebebi olamayacağı kabul edilmiş, ret kararı yargılama sırasında sunulan ve kesinleşmiş mahkûmiyete dayanan ayrı bir iade talebine dayandırılmıştır. Bu nedenle kırmızı bülten dosyalarında yalnızca bültenin tarihine bakılmamalı, fiilin tarihi ve iade evrakının içeriği de incelenmelidir. Bültene karşı izlenecek yol için kırmızı bültenin kaldırılması yazısına .

Vatandaşlığın İptali ile Geri Alınması Arasındaki Fark Nedir?

İptal ve geri alma farklı sebeplere dayanır; işlemin hangi maddeye dayandığı savunmanın çerçevesini belirler. Ayrıntılı karşılaştırma rehber yazımızda yer almaktadır. Bu karar bakımından öne çıkan farklar şunlardır:

اسحب نحو الجانب لعرض الجدول بالكامل

DHA’nın 4 Ağustos 2026’da aktardığı İçişleri Bakanlığı açıklamasında da iki grup ayrı gösterilmiştir. Açıklamaya göre uygunluk belgesi iptal edilen 1.150 yatırımcı ile aile fertleri olmak üzere toplam 5.391 kişinin vatandaşlık kararı iptal edilmiştir. Vatandaşlık kazanımı sonrasında sakıncalı olduğu tespit edilen 263 yatırımcı ile aile fertleri olmak üzere toplam 743 kişinin kararı ise hukuki şartların oluşmadığı gerekçesiyle geri alınmıştır. Açıklamadaki “sonrasında” ifadesinin tespit anını mı, olgunun zamanını mı gösterdiği anlaşılmamaktadır. 10. Dairenin ölçütüne göre asıl soru, sakıncalı görülen olgunun ne zaman gerçekleştiğidir. Uygunluk belgesinin iptali de her dosyada 31. maddeye dayanmamaktadır; E. 2024/405 sayılı dosyada vatandaşlık 40. madde uyarınca geri alınmıştır.

Geri Alma Kararına Karşı Dava Nerede ve Ne Kadar Sürede Açılır?

Görevli yargı yerini işlemi yapan makam belirler. Geri alma Cumhurbaşkanı Kararı ile yapılmışsa dava, المادة 24 من قانون مجلس الدولة رقم 2575 uyarınca ilk derece olarak Danıştayda görülür. İçişleri Bakanlığı işleminde ise idare mahkemesi görevlidir; Daire, evlenme yoluyla kazanılan vatandaşlığın Bakanlıkça geri alınmasına ilişkin E. 2025/3954 sayılı dosyada davayı görev yönünden reddetmiştir.

Özel bir süre öngörülmeyen hâllerde أحكام قانون إجراءات القضاء الإداري رقم 2577 7. maddesi uyarınca dava açma süresi 60 gündür. E. 2025/6295 sayılı kararda süre vekile yapılan tebliğden hesaplanmış, 10 Nisan 2025’te tebliğ edilen işlem için son gün 10 Haziran 2025 olarak belirlenmiş ve 20 Aralık 2025’te açılan dava süre aşımından reddedilmiştir. Sürenin hesabı için dava süresi ve görevli mahkeme bölümüne .

Aynı işleme karşı ikinci dava açmak da sonuç vermeyebilir. E. 2024/6145 sayılı dosyada davacılar Danıştayda dava açtıktan sonra aynı istemle idare mahkemesine başvurmuş, mahkeme görev yönünden ret kararı vermiş ve dosya Danıştaya gelmiştir. Daire bu ikinci davayı derdestlik nedeniyle incelenmeksizin reddetmiştir.

Aile üyeleri bakımından dilekçe ayrıca önem taşır. E. 2025/279 sayılı dosyada dilekçede “ve diğerleri” ifadesi kullanılmış, aile üyelerinin adları yazılmamış ve yalnızca bir kişiye ait vekâletname sunulmuştur. Daire, diğer aile üyeleri adına dava açılıp açılmadığında tereddüt oluştuğu gerekçesiyle dilekçeyi reddetmiş ve eksikliklerin giderilerek davanın 30 gün içinde yenilenmesine imkân tanımıştır.

هل يمكن طلب وقف التنفيذ؟

Evet, ancak dava açılması işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 27. maddesi uyarınca yürütmenin durdurulması için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması şartları birlikte aranır. Geri alma dosyasında ilk şart bakımından vatandaşlık tarihi, olgunun tarihi ve sebebin somut dayanağı; ikinci şart bakımından ise ikamet, aile, eğitim, çalışma ve sağlık durumuna ilişkin belgeler öne çıkar. Talebin nasıl gerekçelendirileceği yürütmenin durdurulması bölümünde ele alınmıştır.

Yürütmenin durdurulması kararı davanın sonucunu kesinleştirmez. E. 2021/3827 sayılı dosyada Daire 16 Mart 2022’de yürütmenin durdurulmasına karar vermiş, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu da 2 Kasım 2022’de idarenin itirazını reddetmiştir. Ancak idare yargılama sırasında yeni bir iade talebini dosyaya sunmuş, Daire bunu sebep ikamesi kapsamında değerlendirerek 30 Eylül 2025’te davayı reddetmiştir.

İptal Kararı Ne Sonuç Doğurur?

Daire, 8555 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın yalnızca davacıya yönelik kısmını iptal etmiştir. Kararın etkisi ve sınırları şöyle özetlenebilir:

• İdarenin yükümlülüğü: İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28. maddesi uyarınca idare, kararın gereğini gecikmeksizin yerine getirmek zorundadır ve bu süre kararın idareye tebliğinden itibaren 30 günü geçemez. Kaydın fiilen hangi tarihte düzeltildiği karar metninden anlaşılamaz.
• Temyiz: Kararda Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık gösterilmiştir; kararın kesinleşip kesinleşmediği metinden anlaşılmamaktadır. Aynı Kanun’un 52. maddesi uyarınca temyiz başvurusu kararın yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz.
• Çocuklar: E. 2023/5553 ve E. 2022/4584 sayılı dosyalarda, ebeveyn yönünden geri alma işlemi iptal edilince buna bağlı nüfus kaydı silme işlemleri de iptal edilmiştir. Kayıtları silinen çocuklar o dosyalarda davacı olarak yer almaktadır.
• Eşin dosyası: E. 2024/3836 sayılı dosya bu kararda yalnızca birlikte incelenen dosya olarak geçmektedir; o dosyanın sonucu karardan anlaşılmamaktadır.
• Başka dosyalar: Karar başka kişiler için otomatik sonuç doğurmaz. Her dosya kendi tarihleri, olguları ve dayanak belgeleriyle incelenir.

Benzer Bir Dosyada Hangi Hususlar İncelenmelidir?

İlk adım üç tarihi ayırmaktır: vatandaşlık kararının tarihi, isnat edilen olgunun tarihi ve idarenin bu olguyu öğrendiği tarih. Bunun yanında aşağıdaki hususlar sonucu doğrudan etkileyebilir:

• Dayanak belgeler: Gerekçe soyutsa, hangi bilgi ve belgeye dayanıldığının ara kararla sorulması istenebilir. Hazırlanacak belgeler dosyanın niteliğine göre değişir.
• Önceki dönemle bağlantı: İdare vatandaşlık sonrası bir olguyu önceki döneme bağlıyorsa, bu bağlantının hangi somut bilgiyle kurulduğu incelenmelidir.
• Ceza soruşturmasının sonucu: E. 2022/4452 sayılı dosyada suç isnadı kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla sonuçlanmış, Daire de bu kararı değerlendirmesine dâhil etmiştir.
• Sebep ikamesi: İdarenin yargılama sırasında ileri sürdüğü yeni sebep, E. 2021/3827 sayılı dosyada görüldüğü gibi sonucu değiştirebilir.
• Uygunluk belgesi: E. 2024/405 sayılı dosyada davacının belgenin iptaline dava açmadığı anlaşılmıştır. الجنسية عن طريق الاستثمار dosyalarında uygunluk belgesine ilişkin işlem ve tapudan gelen kontrol raporu yazısı يجب تقييمها بشكل منفصل.
• İade yargılaması: E. 2023/4836 sayılı kararda Daire, idarenin yeterli maddi ve hukuki delilleri ortaya koyması kaydıyla, iade yargılamasındaki yetersizliğin vatandaşlık alanındaki takdir yetkisini ortadan kaldırmayacağını belirtmiştir.

الأسئلة الشائعة

Danıştay 10. Dairesi Türk Vatandaşlığının Geri Alınmasına İlişkin Hangi İşlemi İptal Etti?

Danıştay 10. Dairesi, 4 Şubat 2026 tarihli, E. 2024/3835, K. 2026/324 sayılı kararıyla 27 Mayıs 2024 tarihli ve 8555 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın davacıya yönelik kısmını oy birliğiyle iptal etmiştir. Geri alma işlemi 5901 sayılı Kanun’un 40. maddesine dayanıyordu.

Vatandaşlık Kazanıldıktan Sonra Gerçekleşen Bir Fiil Nedeniyle Türk Vatandaşlığı Geri Alınabilir mi?

Danıştay 10. Dairesine göre kural olarak geri alınamaz. Vatandaşlıktan sonra gerçekleşen yeni bir olgu, önceki dönemle bağlantılı değilse 5901 sayılı Kanun’un 40. maddesindeki “hukuki şartlar oluşmadan” ifadesi kapsamında değerlendirilemez.

İdare Engeli Vatandaşlıktan Sonra Öğrenirse Geri Alma Yapılabilir mi?

Engel, vatandaşlık tarihinde veya öncesinde mevcut bir olguya dayanıyorsa sonradan öğrenilmesi geri almaya engel değildir. Danıştay 10. Dairesi, E. 2024/405 ve E. 2021/3827 sayılı dosyalarda bu yaklaşımla davaları reddetmiştir.

İstihbarat Bilgisi Türk Vatandaşlığının Geri Alınması İçin Tek Başına Yeterli midir?

Bu sorunun her dosya için geçerli tek bir cevabı yoktur. Danıştay 10. Dairesi, geri alma sebebinin somut, yeterli ve ciddi bilgilerle ortaya konulmasını aramaktadır. Oy çokluğuyla verilen E. 2022/7637 sayılı kararda, o dosyadaki istihbaratın tek başına yeterli olmadığı kabul edilmiştir.

Türk Vatandaşlığının Geri Alınmasına Karşı Dava Nerede ve Kaç Gün İçinde Açılır?

İşlem Cumhurbaşkanı Kararı ise dava ilk derece olarak Danıştayda, Bakanlık işlemi ise idare mahkemesinde görülür. Danıştay 10. Dairesi, E. 2025/6295 sayılı kararda 60 günlük dava süresini vekile yapılan tebliğ tarihinden hesaplamıştır.

Vatandaşlığın Geri Alınması Eş ve Çocukları da Etkiler mi?

Etkileyebilir. E. 2023/5553 sayılı dosyada çocukların nüfus kayıtları ebeveynlerine bağlı olarak silinmiş, ebeveynler yönünden işlem iptal edilince kayıt silme işlemi de iptal edilmiştir. E. 2021/3827 sayılı dosyada ise bir davacı hakkındaki sakınca nedeniyle iki ebeveynin vatandaşlığı geri alınmış ve çocukların nüfus kaydı silinmiş, Daire bu işlemleri hukuka uygun bulmuştur. Her aile üyesinin kazanım yolu, dava dilekçesindeki yeri ve vekâletnamesi ayrıca kontrol edilmelidir.

Kırmızı Bülten Vatandaşlıktan Sonra Yayımlanmışsa Geri Alma Hukuka Aykırı mıdır?

E. 2023/5553 sayılı kararda vatandaşlıktan sonra yayımlanan kırmızı bülten, iade evrakı da bulunmadığından geçerli sebep sayılmamıştır. E. 2023/4836 sayılı kararda ise Daire iade talepnamesindeki fiil tarihlerini esas aldığından, yalnızca bülten tarihine bakmak yeterli olmayabilir.

Danıştay 10. Dairesinin Bu Kararı Kesinleşmiş midir?

Karar metninden bu sonuç çıkarılamaz. Kararda, tebliğ tarihini izleyen 30 gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolunun açık olduğu belirtilmiştir.

Sonuç: Geri Alma Davasında İlk Bakılacak Tarih Olgunun Tarihidir

Danıştay 10. Dairesinin 4 Şubat 2026 tarihli kararı, idarenin Türk vatandaşlığını geri alma yetkisini ortadan kaldırmamakta; “hukuki şartlar oluşmadan” gerekçesiyle yapılan geri almanın, kural olarak vatandaşlığın kazanıldığı tarihte veya öncesinde mevcut bir olguya dayanması gerektiğini göstermektedir.

Bu dosyada idarelerin cevaplarında sakıncalı sayılmaya gerekçe olacak bir veri bulunmadığı ve isnat edilen fiillerin vatandaşlıktan sonraya ait olduğu anlaşıldığından işlem iptal edilmiştir. Aynı Dairenin ertesi günkü kararında ise yatırıma ilişkin sorun vatandaşlıktan önce mevcut sayılmış ve dava reddedilmiştir. Bu nedenle benzer dosyalarda ilk bakılacak nokta olgunun tarihi, ikincisi ise bu olgunun somut bilgi ve belgelerle kanıtlanıp kanıtlanamadığıdır.

المصادر القانونية والدراسات ذات الصلة

Mevzuat

• قانون الجنسية التركية رقم 5901, özellikle m. 12, 20, 31, 32 ve 40.
• قانون الإجراءات القضائية الإدارية رقم 2577, özellikle m. 3, 7, 14, 15, 27, 28 ve 52.
• 2575 sayılı Danıştay Kanunu, m. 24.
• Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik, m. 66.

Danıştay Kararları

Liste yazıda anılan kararları içerir, tarama sonuçlarının tamamı değildir. Kararların tamamı 10. Daireye aittir. Benzer kararlar Danıştay karar arama sayfasından da aranabilir.

• E. 2024/3835, K. 2026/324, T. 04.02.2026
• E. 2024/405, K. 2026/361, T. 05.02.2026
• E. 2023/5553, K. 2025/6175, T. 15.12.2025
• E. 2022/4452, K. 2025/5774, T. 04.12.2025
• E. 2022/4584, K. 2025/5776, T. 04.12.2025
• E. 2022/4453, K. 2025/5775, T. 04.12.2025
• E. 2022/7067, K. 2025/5777, T. 04.12.2025
• E. 2021/3827, K. 2025/4243, T. 30.09.2025
• E. 2022/7637, K. 2025/3313, T. 26.06.2025
• E. 2021/279, K. 2025/3174, T. 23.06.2025
• أساس: 2023/4836، قرار: 2024/6781، تاريخ: 24.12.2024
• E. 2025/6295, K. 2025/7133, T. 30.12.2025
• E. 2024/6145, K. 2025/6440, T. 24.12.2025
• E. 2025/279, K. 2025/3597, T. 09.09.2025
• E. 2025/3954, K. 2025/3746, T. 11.09.2025

Diğer Kaynaklar ve İlgili Yazılar

• İçişleri Bakanlığı açıklamasına ilişkin DHA haberi, 04.08.2026.
• Aslı Bayata Canyaş, Hukukî Şartlar Oluşmadan Verilmiş Olan Türk Vatandaşlığını Kazanma Kararının Geri Alınmasında Süre Sorunu, TBB Dergisi, 2014, S. 114.
• Yatırım yoluyla kazanılan Türk vatandaşlığının iptali ve geri alınması
• Türk vatandaşlığı iptal edilen kişiler ne yapmalı?
• Vatandaşlık başvurusunun reddi ve iptal davası

المؤلف والمعلومات القانونية

المحامي Batın YILMAZ
نقابة محامي إسطنبول – رقم القيد: 77008

Bu metin, Danıştay 10. Dairesinin 04.02.2026 tarihli, E. 2024/3835, K. 2026/324 sayılı kararına dayalı hukuki karar incelemesidir. İnceleme, yayımlanan karar metniyle sınırlıdır; başka dosyalarda aynı sonucun elde edileceği anlamına gelmez.

المحتويات الموجودة في هذه الصفحة مخصصة لأغراض المعلومات العامة ومتاحة للاستخدام من قبل جميع الزملاء. ومع ذلك، وفقاً لقانون الأعمال الفكرية والفنية رقم 5846، نرجو مراعاة الإشارة إلى المصدر بصيغة “مكتب Batın Yılmaz للمحاماة – batinyilmaz.av.tr” ووضع رابط للمقال المعني في حال استخدام المقال بأكمله أو جزء منه.