Gayrimenkul Hukuku

Noterde Satış Vaadi Sözleşmesi: Tapu Verilmezse Tescil Davası ve Zamanaşımı

Bu yazıda 17 başlık
  1. Kısa Cevap: Satış vaadi
  2. Satış Vaadi Sözleşmesi Nedir?
  3. Geçerlilik Şartı: Noterde Düzenleme
  4. Adi Yazılı (Harici) Satış: Ne Olur?
  5. Tapuya Şerh ve Beş Yıl Kuralı
  6. Tapu Verilmezse: Tescil Davası
  7. Taşınmaz Başkasına Devredildiyse
  8. Bedel, Bakiye ve Depo
  9. Zamanaşımı: 10 Yıl ve İstisnası
  10. Satıcının Savunmaları
  11. Vekâletle Yapılan Satış Vaadi ve İptali
  12. Yabancı Alıcılar ve Yurt Dışındaki Satıcılar
  13. İmzadan Önce Kontrol Listesi
  14. 2026 Yargıtay Kararları
  15. Sık Sorulan Sorular
  16. Sonuç
  17. Kaynaklar
Av. Batın Yılmaz

Yazan ve inceleyen: Av. Batın Yılmaz (İstanbul Barosu, Sicil No: 77008)
Yayın:  ·  Son güncelleme:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.

Yazan ve inceleyen: Av. Batın Yılmaz, İstanbul Barosu · Mevzuat ve içtihat durumu: Kasım 2026

Kısa Cevap: Satış vaadi

satış vaadi sözleşmesi tescil davası

Noterde düzenleme şeklinde yapılmış bir taşınmaz satış vaadi sözleşmesinde satıcı tapuyu devretmezse alıcı, tapu iptali ve tescil davası açar. Bedeli ödemişse ya da kalanını mahkemenin belirleyeceği yere depo ederse, mahkeme kararıyla taşınmazı adına tescil ettirebilir (TMK m. 716, TBK m. 237).

Satıcı taşınmazı başkasına devretmişse ve devralan kötü niyetliyse ona karşı da tescil istenebilir. Devralan iyi niyetliyse alıcı, taşınmazın değeri kadar tazminat ister.

Sözleşme tapuya şerh edilmişse, şerh tarihinden itibaren beş yıl boyunca sonraki maliklere karşı da ileri sürülebilir (Tapu Kanunu m. 26).

Dava kural olarak 10 yıllık zamanaşımına tabidir. Ancak taşınmazın zilyetliği alıcıya teslim edilmişse zamanaşımı savunması dürüstlük kuralı gereği dinlenmez.

Öne çıkan 5 nokta

  1. Adi yazılı ve “harici” satış kural olarak geçersizdir. İstisnalar yükleniciden ve kooperatiften yapılan alımlardır (alacağın temliki).
  2. “Bedeli almadım” savunması, noter senedindeki ikrar karşısında kolay ispatlanamaz (7. HD, 15.06.2026, E. 2025/4913, K. 2026/3226).
  3. Taşınmazı muvazaalı devralan da tescilden kurtulamaz (aynı karar).
  4. Pay elden çıktıysa tazminat gerçek pay oranında hesaplanır (7. HD, 23.06.2026, E. 2026/2403, K. 2026/3418).
  5. Vekâlet kötüye kullanılarak yapılan satış vaadi iptal edilebilir (3. HD, 21.04.2026, E. 2025/3802, K. 2026/2382).

Satış Vaadi Sözleşmesi Nedir?

Taşınmaz satış vaadi, tarafların ileride bir taşınmazın satış sözleşmesini yapma ve tapuda devir işlemini gerçekleştirme borcu altına girdiği bir ön sözleşmedir (TBK m. 29). Uygulamada şu durumlarda kullanılır:

  • taşınmaz henüz inşa hâlindeyken,
  • kat irtifakı veya ifraz beklenirken,
  • bedel taksitle ödenirken,
  • alıcı tapu devri için bir şartın gerçekleşmesini beklerken (kredi, uygunluk belgesi, iskân gibi).

Satış vaadi tek başına mülkiyeti geçirmez. Alıcıya yalnızca satıcıdan devri isteme hakkı verir. Bu hak, tapuya şerh verilmedikçe kişisel bir haktır ve yalnızca satıcıya karşı ileri sürülebilir.

Geçerlilik Şartı: Noterde Düzenleme

TBK m. 237’ye göre taşınmaz satış sözleşmesinin geçerliliği resmî şekilde yapılmasına bağlıdır. Satış vaadi sözleşmeleri Noterlik Kanunu m. 60 ve 89 uyarınca noterde düzenleme şeklinde yapılmalıdır.

  • Onaylama değil, düzenleme: Hazır bir metne yalnızca noter imza onayı alınması yeterli değildir. Noterin metni bizzat düzenlemesi gerekir.
  • Esaslı unsurlar: Taşınmaz (il, ilçe, ada, parsel, bağımsız bölüm), bedel ve tarafların devir borcu açıkça belirtilmelidir. İnşaat hâlindeki bağımsız bölümlerde blok, kat, daire numarası ve arsa payı yazılmalıdır.
  • Eşin rızası: Taşınmaz aile konutuysa satış vaadi için diğer eşin açık rızası gerekir (TMK m. 194).

Adi Yazılı (Harici) Satış: Ne Olur?

Noter dışında yapılan “harici satış” veya adi yazılı “satış sözleşmesi” kural olarak geçersizdir ve tescil davasına dayanak olmaz. Bu durumda:

  • Bedel iadesi: Alıcı ödediği bedeli sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri ister. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca iade edilecek bedel, enflasyon karşısında denkleştirici adalet ilkesine göre güncellenerek belirlenir.
  • Zilyetlik: Alıcıya taşınmaz teslim edilmişse, bedel iadesi ile taşınmazın iadesi karşılıklı olarak değerlendirilir. Alıcının yaptığı faydalı masraflar da istenebilir.
  • Dürüstlük kuralı: Edimler büyük ölçüde ifa edilmiş ve uzun süre geçmişse, geçersizliği ileri sürmek hakkın kötüye kullanılması sayılabilir (TMK m. 2).

Önemli istisnalar: Kat karşılığı projede yükleniciden ya da kooperatiften yapılan alımlarda adi yazılı sözleşme, alacağın temliki olarak geçerli sayılabilir. Yargıtay, tüketici ile yüklenici arasındaki adi yazılı satış sözleşmesini bu nitelikte geçerli kabul etmiştir (3. HD, 29.04.2026, E. 2025/5816, K. 2026/2578). Ayrıntılar için: Müteahhit Daireyi Teslim Etmezse Ne Olur?

Tapuya Şerh ve Beş Yıl Kuralı

Noterde düzenlenmiş satış vaadi sözleşmesi, taraflardan birinin talebiyle tapu kütüğüne şerh edilebilir (Tapu Kanunu m. 26, TMK m. 1009).

  • Etkisi: Şerh, kişisel hakka eşyaya bağlı bir etki kazandırır. Satıcı taşınmazı sonradan başkasına satsa veya üzerine ipotek ya da haciz konsa bile alıcı hakkını sonraki maliklere ve hak sahiplerine karşı ileri sürebilir.
  • Süre: Şerh tarihinden itibaren beş yıl içinde satış yapılmaz veya tescil sağlanmazsa şerh tapu müdürlüğünce resen terkin edilir. Şerhin düşmesi sözleşmeyi geçersiz kılmaz. Yalnızca üçüncü kişilere karşı ileri sürme etkisi sona erer. Gerekirse yeniden şerh istenebilir.
  • Tavsiye: Bedelin önemli bir kısmının peşin ödendiği her satış vaadinde şerh, alıcının en güçlü güvencesidir. Sözleşme imzalandıktan sonra gecikmeden tapuya başvurun.

Tapu Verilmezse: Tescil Davası

  1. İhtar: Satıcıya noter aracılığıyla tapu devri için gün ve saat bildirilir. Satıcı gelmezse tapu müdürlüğünden “gelmedi” tutanağı alınması delil olarak faydalıdır.
  2. Dava: Tapu iptali ve tescil davası, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır (HMK m. 12, kesin yetki). Görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.
  3. Davalı: Dava, tapu kaydında malik görünen kişiye (kayıt malikine) karşı açılır. Satıcı ölmüşse mirasçılarına karşı açılır. 2026 tarihli bir kararda Bölge Adliye Mahkemesi, dava sırasında yargılamaya dahil edilen kayıt maliklerine karşı dava tarihi itibarıyla açılmış bir dava bulunmadığını vurgulamıştır (7. HD, 23.06.2026, E. 2026/2403, K. 2026/3418).
  4. Terditli talep: Dava dilekçesinde “tescil, olmazsa tazminat” şeklinde kademeli talepte bulunun. Taşınmaz dava sırasında el değiştirirse yeni bir dava açmanız gerekmez.
  5. İhtiyati tedbir: Dava açılırken tapu kaydına devir yasağı (ihtiyati tedbir) konulmasını isteyin.
  6. Karar ve tescil: Mahkeme bedelin ödendiğini veya depo edildiğini tespit ederek taşınmazın alıcı adına tesciline karar verir. Karar kesinleşince tapu müdürlüğü tescili yapar.

Taşınmaz Başkasına Devredildiyse

Durum Sonuç
Satış vaadi tapuya şerh edilmiş, şerh süresi devam ediyor Yeni malike karşı tescil istenebilir.
Şerh yok, devralan kötü niyetli (vaadi biliyor, muvazaalı devir, yakın akraba) Devralana karşı tapu iptali ve tescil istenebilir.
Şerh yok, devralan iyi niyetli Tescil istenemez. Satıcıdan taşınmazın değeri kadar tazminat istenir.

Muvazaalı devir örneği: İki kardeş murislerinden kalan 1/4’er paylarını noterde davacıya satış vaadinde bulunmuş ve bedeli aldıklarını sözleşmeye yazdırmıştı. Kardeşlerden biri sonradan payını muvazaalı olarak diğerine devretti. Mahkeme, aynı satış vaadini imzalayan kardeşin payı iyi niyetle devraldığından söz edilemeyeceğini kabul etmiş ve tapu iptali ile tescile karar vermiştir. Yargıtay bu kararı onamıştır (7. HD, 15.06.2026, E. 2025/4913, K. 2026/3226).

Tazminat ve pay hesabı: Taşınmazdaki payın elden çıkması nedeniyle tazminata hükmedilirken, satış vaadine konu gerçek pay esas alınmalıdır. 2026 tarihli bir kararda ilk hükümde tazminatın 1/7 pay üzerinden hesaplandığı, oysa gerçek payın 1/28 olduğu tespit edilmiştir. Bozmadan sonra bir davalı yönünden tescile, diğer davalı yönünden gerçek pay üzerinden tazminata hükmedilmiş ve karar onanmıştır (7. HD, 23.06.2026, E. 2026/2403, K. 2026/3418).

Tazminatın değeri: Yargıtay 6. HD, tescilin mümkün olmadığı durumda alıcının zararını taşınmazın nihai karar tarihindeki rayiç değeri olarak kabul etmektedir. Bedelin bir kısmı ödenmişse oranlama yapılır (6. HD, 18.05.2026, E. 2026/32, K. 2026/2151).

Bedel, Bakiye ve Depo

  • Bedel ödendiyse: Noter senedinde “bedelin tamamı nakden ve peşin alınmıştır” ibaresi varsa bu bir ikrardır. Satıcının “bedeli almadım” savunması bu ikrara karşı ancak aynı güçte delille ispat edilebilir. Yukarıdaki 2026/3226 sayılı kararda, satıcı bedelin sembolik ve çok düşük olduğunu, gerçek bir satış olmadığını ileri sürmüş, bu savunma kabul görmemiştir.
  • Bakiye bedel varsa: Alıcı karşı edimini ifa etmeden satıcıyı ifaya zorlayamaz (TBK m. 97). Mahkeme, kalan bedelin belirlenen sürede depo edilmesine karar verir. Depo edilmezse tescil talebi reddedilir.
  • Bedelin güncellenmesi: Uzun yıllar önce yapılan ve bakiyesi kalan sözleşmelerde satıcı, bakiyenin güncellenmesini ya da sözleşmenin uyarlanmasını isteyebilir. Bu talep, aşırı ifa güçlüğü koşullarının bulunmasına bağlıdır (TBK m. 138).

Zamanaşımı: 10 Yıl ve İstisnası

  • Kural: Satış vaadinden doğan tescil isteme hakkı, genel zamanaşımı olan 10 yıla tabidir (TBK m. 146). Süre, sözleşmede kararlaştırılan ifa tarihinden ya da ifa imkânının doğduğu tarihten (kat irtifakı kurulması, ifraz, iskân gibi) işler.
  • Zilyetlik istisnası: Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca, taşınmazın zilyetliği satış vaadi gereği alıcıya devredilmişse satıcının zamanaşımı savunması dürüstlük kuralına aykırı sayılır ve dinlenmez. Alıcının taşınmazı fiilen kullanıyor olması, uzun süre sonra açılan davalarda belirleyici olur.
  • Şerhin etkisi: Şerhin beş yıllık süresi ile 10 yıllık zamanaşımı farklı kavramlardır. Şerh düşse bile, zamanaşımı dolmadıysa satıcıya karşı tescil davası açılabilir.

Satıcının Savunmaları

Savunma Değerlendirme
“Sözleşme muvazaalı, gerçek satış değil” Noter senedine karşı ispat yükü satıcıdadır. Akraba tanık beyanı tek başına yetmeyebilir (7. HD 2026/3226).
“Bedel ödenmedi” Senette ödeme ikrarı varsa güçlü delil gerekir. Bakiye varsa depo kararı verilir.
“Zamanaşımı doldu” 10 yıl. Zilyetlik devredilmişse savunma dinlenmez.
“Hile veya hata ile imzaladım” İrade sakatlığı, öğrenmeden itibaren bir yıl içinde bildirilmelidir (TBK m. 39).
“Aile konutu, eşimin rızası yok” Haklıysa sözleşme geçersiz olabilir (TMK m. 194).
“Vekil yetkisini kötüye kullandı” Alıcı vekille işbirliği içindeyse iptal mümkündür (3. HD 2026/2382).

Vekâletle Yapılan Satış Vaadi ve İptali

Satış vaadi sözleşmeleri sıklıkla vekâletnameyle yapılır. Vekil, müvekkilin yararını gözetmek ve özenle iş görmekle yükümlüdür. Vekilin müvekkilin taşınmazını değerinin çok altında satış vaadine bağlaması veya kendisine yakın kişilere devretmesi, vekâletin kötüye kullanılması sayılır.

Yargıtay 3. HD, vekâletin kötüye kullanılması iddiasıyla açılan satış vaadi sözleşmelerinin iptali davasını reddeden kararı bozmuştur. Davacılar, vekâletnamenin satış vaadi lehtarıyla birlikte bir vekile verildiğini ve lehtarın bu nedenle kötü niyetli olduğunu ileri sürmüştü. Daire, vekilin özen, sadakat ve hesap verme borçlarını ayrıntılı biçimde değerlendirerek bozma kararı vermiştir (3. HD, 21.04.2026, E. 2025/3802, K. 2026/2382).

Ders: Vekâletname verirken satış vaadi yetkisini belirli bir taşınmaz ve asgari bedelle sınırlayın. Vekâletnameyi işlem tamamlanınca azilname ile sona erdirin.

Yabancı Alıcılar ve Yurt Dışındaki Satıcılar

  • Yabancı alıcı: Yabancıların taşınmaz edinmesi Tapu Kanunu m. 35’teki şartlara tabidir. Satış vaadinin tapuda devre dönüşebilmesi için alıcının edinme şartlarını taşıması gerekir.
  • Vatandaşlık ve ikamet: Yatırım yoluyla vatandaşlıkta, satış vaadi sözleşmesine ve tapu bedeline ilişkin uygunluk belgesi süreçleri ayrıca önem taşır. Danıştay 10. Dairesi’nin bu konudaki kararı için: Uygunluk Belgesi Reddi İptal Edildi: Resmî Senet ve Satış Vaadi. Genel çerçeve için: Türkiye’de Yatırım Yoluyla Vatandaşlık.
  • Yurt dışındaki satıcı veya alıcı: Satış vaadi, Türk konsolosluğunda düzenlenen ya da apostilli vekâletnameyle verilen yetkiyle Türkiye’deki notere yaptırılabilir. Tebligatlarda yurt dışı tebligat süreleri hesaba katılmalıdır.

İmzadan Önce Kontrol Listesi

  1. Sözleşme noterde düzenleme şeklinde mi?
  2. Tapu kaydında haciz, ipotek, tedbir veya başka bir satış vaadi şerhi var mı?
  3. Satıcı tek malik mi? Paylıysa tüm paydaşlar imzalıyor mu? Aile konutuysa eşin rızası alındı mı?
  4. Bedel ve ödeme planı açık mı? Ödemeler banka üzerinden ve açıklamalı mı?
  5. Devir tarihi ve devrin şartları (kat irtifakı, iskân, kredi) yazılı mı?
  6. Sözleşme imzalanır imzalanmaz tapuya şerh ettirildi mi?
  7. Cayma veya gecikme hâlinde cezai şart kararlaştırıldı mı?

2026 Yargıtay Kararları

Daire, tarih, esas ve karar no Konu İlke ve sonuç
3. HD, 21.04.2026, E. 2025/3802, K. 2026/2382 Vekâletin kötüye kullanılması Vekâletle yapılan satış vaadlerinin iptali talebinde vekilin özen ve sadakat borcu incelenmeli; davacılar yararına bozma.
3. HD, 29.04.2026, E. 2025/5816, K. 2026/2578 Yükleniciden adi yazılı alım Alacağın temliki olarak geçerli; oranlı tazminat; onama.
6. HD, 18.05.2026, E. 2026/32, K. 2026/2151 Tescil olmazsa tazminat Nihai karar tarihindeki rayiç değer; davacı yararına bozma.
7. HD, 15.06.2026, E. 2025/4913, K. 2026/3226 Muvazaalı devir ve “bedel alınmadı” savunması Noter senedindeki ödeme ikrarı ve tarafsız tanıklar; muvazaalı devralana karşı tescil; onama.
7. HD, 23.06.2026, E. 2026/2403, K. 2026/3418 Elden çıkan pay ve tazminat Tazminat gerçek pay (1/28) üzerinden; bir davalı yönünden tescil; onama.

Seçim yöntemi: Kararlar Kasım 2026’da UYAP Emsal Karar Arama’da “satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali” ve “gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin feshi” ifadeleriyle yapılan taramalardan, metinleri okunarak seçilmiştir.

Sık Sorulan Sorular

Satış vaadi sözleşmesi yaptım ama satıcı tapuyu vermiyor; ne yapmalıyım?

Noter ihtarıyla tapu devri için süre verin. Devir yapılmazsa taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde tapu iptali ve tescil davası açın. Dava açarken tapuya ihtiyati tedbir konulmasını isteyin.

Noter onaylı satış sözleşmesi geçerli mi?

Yalnızca imza onayı yeterli değildir. Satış vaadi noterde düzenleme şeklinde yapılmalıdır. Aksi hâlde geçersizdir. İstisna olarak yükleniciden veya kooperatiften yapılan alımlar alacağın temliki niteliğinde geçerli sayılabilir.

Satış vaadi tapuya şerh edilirse ne olur?

Şerh, beş yıl boyunca satıcının taşınmazı başkasına devretmesi veya üzerine haciz konulması hâlinde bile hakkınızı yeni maliklere karşı ileri sürmenizi sağlar. Beş yıl içinde devir yapılmazsa şerh resen terkin edilir.

Satış vaadine dayalı tescil davası kaç yılda zamanaşımına uğrar?

Kural olarak 10 yıl. Ancak taşınmazın zilyetliği size teslim edilmişse satıcının zamanaşımı savunması dürüstlük kuralı gereği dinlenmez.

Satıcı taşınmazı başkasına sattıysa ne olur?

Sözleşme şerh edilmişse ya da devralan kötü niyetliyse ona karşı da tescil istenebilir. Devralan iyi niyetliyse satıcıdan taşınmazın güncel değeri kadar tazminat istenir.

Harici satışla aldığım evin tapusunu alabilir miyim?

Kural olarak hayır, harici satış geçersizdir. Ödediğiniz bedelin denkleştirici adalet ilkesine göre güncellenmiş hâlini ve faydalı masraflarınızı geri isteyebilirsiniz. Kat karşılığı yükleniciden yapılan alımlar ayrıca değerlendirilir.

Sonuç

Satış vaadi sözleşmesinde güvencenin üç halkası vardır: noterde düzenleme, tapuya şerh ve bedelin belgeli ödenmesi. Bu üçü sağlandığında satıcının tapu vermekten kaçınması, tescil davasıyla aşılabilir. Taşınmaz başkasına devredilmişse kötü niyetli devralana karşı tescil, iyi niyetli devralan varsa güncel değer üzerinden tazminat yolu açıktır.

İlgili yazılar

Kaynaklar

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.

Av. Batın Yılmaz

Yazar

Av. Batın Yılmaz

Batın Yılmaz Avukatlık Ofisi'nin kurucu avukatı. Ceza, şirketler, idare, gayrimenkul, icra ve tazminat hukukunun yanı sıra yabancılar ve vatandaşlık hukukunda dava ve danışmanlık yürütüyor.

Ofisimiz hakkında