Gayrimenkul Hukuku
Kapora (Cayma Akçesi) Geri Alınır mı? Ev Alım Satımında Kaporanın Hukuki Durumu
Bu yazıda 15 başlık
- Kısa Cevap: Kapora
- Kapora, Bağlanma Parası, Cayma Akçesi: Fark Nedir?
- Ev Satışında Neden Kapora Geri Alınır?
- Kim Vazgeçerse Ne Olur?
- İade Edilecek Tutar: Denkleştirici Adalet
- Ek Zararlar: Kredi, Ekspertiz, Döviz Kaybı
- Geçerli Sözleşmede Kapora: Noter Satış Vaadi
- Emlakçıya Verilen Kapora ve Hizmet Bedeli
- Kiralık Ev Kaporası
- Kapora Nasıl Geri Alınır? Adım Adım
- Kapora Vermeden Önce Kontrol Listesi
- 2025–2026 Yargıtay Kararları
- Sık Sorulan Sorular
- Sonuç
- Kaynaklar
Yayın: · Son güncelleme:
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.
Yazan ve inceleyen: Av. Batın Yılmaz, İstanbul Barosu · Mevzuat ve içtihat durumu: Kasım 2026
Kısa Cevap: Kapora

Ev veya arsa satışında noter ya da tapu dışında verilen kapora, satış gerçekleşmezse kural olarak geri alınır. Alıcı vazgeçmiş olsa bile bu sonuç değişmez.
Bunun sebebi, tapulu bir taşınmazın satışına ilişkin sözleşmenin resmî şekilde yapılmadıkça geçersiz olmasıdır. Geçersiz bir sözleşmeye bağlanan “kapora”, “cayma akçesi” veya “cezai şart” hükümleri de geçersizdir. Taraflar ancak birbirlerine verdiklerini geri isteyebilir.
Yargıtay 2026’da iade edilecek tutarın, ödendiği tarihten bugüne denkleştirici adalet ilkesiyle güncellenmiş değer olduğunu kabul etmiştir (3. HD, 08.04.2026, E. 2025/4553, K. 2026/1965). Ayrıca kanuna göre verilen para cayma akçesi değil, bağlanma parası sayılır. Aksini iddia eden ispatlamalıdır (TBK m. 177; 3. HD, 05.03.2026, E. 2025/4083, K. 2026/1227).
Kiralık ev kaporası farklıdır. Kira sözleşmesi şekle bağlı olmadığından burada cayma akçesi kuralları uygulanabilir.
Öne çıkan 5 nokta
- Karine bağlanma parasıdır. Paranın cayma akçesi olduğunu satıcı ispatlamalıdır.
- Geçersiz sözleşmede cayma akçesi de cezai şart da istenemez (3. HD, 05.11.2025, E. 2025/1719, K. 2025/5251).
- İade güncel değerle yapılır. Yalnızca yasal faiz değil, denkleştirici adalet uygulanır.
- Ek zararlar istenemeyebilir. Geçersiz sözleşmede kredi, ekspertiz ve döviz bozdurma zararı kural olarak talep edilemez (3. HD, 24.12.2025, E. 2025/2877, K. 2025/6359).
- Noterde düzenlenmiş satış vaadinde durum farklıdır. Kararlaştırılan cayma akçesi ve cezai şart geçerlidir.
Kapora, Bağlanma Parası, Cayma Akçesi: Fark Nedir?
“Kapora” ya da “kaparo” günlük dilde kullanılan bir ifadedir. Hukuken iki farklı kavrama karşılık gelebilir:
Tablonun tamamı için yana kaydırın
| Bağlanma parası (TBK m. 177) | Cayma akçesi (TBK m. 178) | |
|---|---|---|
| Amaç | Sözleşmenin kurulduğunu göstermek | Taraflara bedel karşılığı sözleşmeden vazgeçme imkânı tanımak |
| Sonuç | Esas alacaktan (satış bedelinden) düşülür | Veren cayarsa parayı kaybeder; alan cayarsa iki katını iade eder |
| Karine | Aksine sözleşme veya yerel âdet yoksa verilen para bağlanma parasıdır | Açıkça kararlaştırılmış olmalıdır; ispat yükü bunu iddia edendedir |
Yargıtay 3. HD, 2026 tarihli kararında bu karineyi açıkça uygulamıştır. TBK m. 177’ye göre sözleşme yapılırken verilen para, cayma parası olarak değil, sözleşmenin yapıldığına kanıt olarak verilmiş sayılır. Paranın cayma parası olduğunu iddia eden satıcı bunu ispat edemediği için iade kararı düzeltilerek onanmıştır (3. HD, 05.03.2026, E. 2025/4083, K. 2026/1227).
Ev Satışında Neden Kapora Geri Alınır?
Tapulu taşınmazlarda mülkiyetin devrini öngören her türlü sözleşme resmî şekilde yapılmalıdır. Bu, tapu müdürlüğünde satış ya da noterde düzenleme şeklinde satış vaadidir (TMK m. 706, TBK m. 237, Noterlik K. m. 60/3, Tapu K. m. 26). Bu bir geçerlilik şartıdır. Sonuçları şöyledir:
- Emlakçıda, evde veya kafede imzalanan “kapora senedi”, “ön satış protokolü” ya da “gayrimenkul satış sözleşmesi” geçersizdir.
- Geçersiz sözleşme taraflara hak ve borç doğurmaz. Satıcı tapu vermeye, alıcı bedeli ödemeye zorlanamaz.
- Sözleşmeye eklenen cayma akçesi, kaporanın yanması, iki katı iade, cezai şart gibi fer’i hükümler de asıl sözleşmeyle birlikte geçersizdir.
- Taraflar yalnızca birbirlerine verdiklerini sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri isteyebilir.
Yargıtay bu ilkeyi defalarca tekrarlamıştır. Bir dosyada satıcı, ödemenin satış bedeline mahsuben değil, taşınmazın başkasına satılmaması için yapıldığını ve cayma parası olduğunu savunmuştu. Daire, resmî şekilde yapılmayan sözleşmenin geçersiz olduğunu, fer’i şartın da geçersiz kalacağını ve tarafların aldıklarını iade etmekle yükümlü olduğunu belirterek iade kararını onamıştır (3. HD, 10.09.2025, E. 2025/499, K. 2025/3966).
Kim Vazgeçerse Ne Olur?
Tablonun tamamı için yana kaydırın
| Durum | Sözleşme resmî şekilde değil (noter dışı, emlakçı protokolü) | Noterde düzenlenmiş satış vaadi var |
|---|---|---|
| Alıcı vazgeçti | Kapora iade edilir (güncel değerle) | Cayma akçesi kararlaştırılmışsa alıcı kaybeder; cezai şart da istenebilir |
| Satıcı vazgeçti | Kapora iade edilir; “iki katı” istenemez | Cayma akçesi kararlaştırılmışsa iki katı iade edilir; alıcı tescil davası açabilir |
| Kredi çıkmadı veya şart gerçekleşmedi | Kapora iade edilir | Sözleşmedeki şarta göre değerlendirilir |
| Malikin ehliyetsizliği veya vasinin izin vermemesi | Kapora iade edilir; cayma tazminatı istenemez | İmkânsızlık hükümleri uygulanır |
Örnek (2026): Taraflar, yaşlı malikin sağlık raporu alması şartıyla arsa satışı konusunda anlaşmıştı. Malike bunama teşhisi konuldu, vasi atandı ve mahkeme satışa izin vermedi. Alıcılar, sözleşmede yazan 100.000 TL cayma tazminatını, döviz bozdurma ve düşük bedelle tarla satma zararlarını istedi. Mahkeme, harici sözleşmenin resmî şekilde yapılmadığı için geçersiz olduğunu ve tarafların yalnızca verdiklerini geri alabileceğini kabul ederek bu talepleri reddetti. Yargıtay kararı onadı (3. HD, 30.03.2026, E. 2025/4705, K. 2026/1729).
İade Edilecek Tutar: Denkleştirici Adalet
Yüksek enflasyon döneminde yıllar önce ödenen paranın aynı tutarla iadesi adil değildir. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararıyla benimsenen denkleştirici adalet ilkesi uyarınca, geçersiz taşınmaz satışında ödenen bedel; altın, döviz, asgari ücret ve TÜFE gibi ekonomik göstergelerdeki değişim dikkate alınarak bilirkişi tarafından güncellenir.
Örnek (2026): 2011’de bir köy tüzel kişiliğinin hesabına “bağlanma parası” açıklamasıyla 20.000 TL gönderilmiş, arsa devri yapılmamıştı. Köy tüzel kişiliği sonradan belediyeye bağlanmıştı. Mahkeme, ödenen bedelin denkleştirici adalet ilkesiyle ulaştığı değeri denetime elverişli bilirkişi raporuyla tespit ederek belediyenin iade borcuna hükmetti. Yargıtay kararı onadı (3. HD, 08.04.2026, E. 2025/4553, K. 2026/1965).
Temerrüt ve faiz: Güncellenen tutara, iade için yapılan ihtarın tebliğinden ya da dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilir. 2026/1227 sayılı kararda Yargıtay, temerrüt tarihinin ihtarın tebliğine göre düzeltilmesi gerektiğini belirtmiştir.
Ek Zararlar: Kredi, Ekspertiz, Döviz Kaybı
Geçersiz sözleşmede taraflar kural olarak yalnızca verdiklerini geri alır. Yargıtay, sözlü yapılan bir ev satışında alıcının cayma akçesi, kredi başvurusu, ekspertiz ücreti ve döviz veya altın bozdurmasından kaynaklanan zararlarını isteyemeyeceğine dair kararı onamıştır. Aynı dosyada alıcının satıcı adına ödediği tapu harcı ise satıcının “verdiği” kapsamında iade edilmiştir (3. HD, 24.12.2025, E. 2025/2877, K. 2025/6359).
İstisna: Satıcı, sözleşmenin geçersizliğini bildiği hâlde alıcıyı oyalamış ya da kasten yanıltmışsa, sözleşme öncesi sorumluluk (culpa in contrahendo) ve haksız fiil kurallarına göre ayrıca tazminat gündeme gelebilir. Bu talep somut kusur ispatına bağlıdır.
Geçerli Sözleşmede Kapora: Noter Satış Vaadi
Taraflar noterde düzenleme şeklinde satış vaadi yapmış ve içine kapora ya da cayma akçesi hükmü koymuşsa sözleşme geçerlidir ve TBK m. 177–178 tam olarak uygulanır:
- Bağlanma parası satış bedelinden düşülür.
- Cayma akçesi kararlaştırılmışsa, vazgeçen alıcı akçeyi kaybeder. Vazgeçen satıcı iki katını iade eder.
- Cezai şart kararlaştırılmışsa, aşırı ise hâkim tarafından indirilebilir (TBK m. 182).
- Satıcı vazgeçse bile alıcı, cayma akçesini almak yerine tescil davası açmayı tercih edebilir. Ancak sözleşmede cayma hakkı açıkça tanınmışsa bu seçim sınırlanabilir.
Satış vaadi ve tescil davası için: Noterde Satış Vaadi Sözleşmesi: Tapu Verilmezse Tescil Davası.
Emlakçıya Verilen Kapora ve Hizmet Bedeli
- Emlakçının elindeki kapora: Kapora emlakçıya verilmişse emlakçı bunu satıcı adına emanet olarak tutar. Satış gerçekleşmezse kapora, aynı kurallara göre iade edilmelidir. Emlakçının “kapora yandı” diyerek parayı kendine ya da satıcıya mal etmesi hukuka aykırıdır.
- Yetki ve hizmet sözleşmesi: Taşınmaz simsarlığı (aracılık) sözleşmesi yazılı şekle tabidir (TBK m. 520). Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik uyarınca yetki belgeli emlak işletmeleri, alıcı ve satıcıyla yazılı sözleşme yapmak zorundadır.
- Hizmet bedeli ne zaman hak edilir? Aracı, kural olarak aracılığı sonucunda asıl sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır. Taşınmaz satışında asıl sözleşme tapuda yapılan satıştır. Tapuda satış gerçekleşmediyse emlakçının ücret ve cezai şart talepleri, sözleşmesindeki hükümlere ve satışın kimin kusuruyla gerçekleşmediğine göre ayrıca incelenir.
Kiralık Ev Kaporası
Kira sözleşmesi şekle bağlı değildir. Sözlü kira dahi geçerlidir. Bu nedenle kiralık ev için verilen kaporada satıştan farklı kurallar uygulanır:
- Karine: Verilen para bağlanma parasıdır ve ilk kiradan ya da depozitodan düşülür.
- Kiracı vazgeçerse: Para açıkça cayma akçesi olarak verilmişse kiracı kaybeder. Bağlanma parasıysa ev sahibi, kiracının vazgeçmesi nedeniyle uğradığı somut zararı (boş kalan süre gibi) ispatlayarak mahsup edebilir. Kalanı iade eder.
- Ev sahibi vazgeçerse: Cayma akçesi kararlaştırılmışsa iki katını öder. Değilse kaporayı iade eder ve kiracının zararından sorumlu olabilir.
- Uygulama önerisi: Kira kaporası verirken mesaj veya makbuzla paranın niteliğini, hangi tarihte sözleşme imzalanacağını ve vazgeçme hâlinde ne olacağını yazılı hâle getirin.
Kapora Nasıl Geri Alınır? Adım Adım
- Ödeme belgesini hazırlayın: Banka dekontu ve açıklaması, makbuz, emlakçı protokolü, mesajlaşmalar.
- Noter ihtarı gönderin: Satış sözleşmesinin resmî şekilde yapılmadığını, geçersiz olduğunu ve kaporanın belirli bir sürede iadesini isteyin. İhtar, temerrüt ve faiz başlangıcı için önemlidir.
- Arabuluculuk: Konusu para alacağı olan uyuşmazlıklarda, tüketici veya ticari dava niteliğine göre dava şartı arabuluculuk gündeme gelebilir. Taraflar tacir değilse ve tüketici ilişkisi yoksa genel mahkemede doğrudan dava açılabilir. Arabuluculuk her durumda hızlı bir çözüm yoludur.
- Dava veya icra: Kapora için ilamsız icra takibi başlatılabilir. Ancak satıcı itiraz ederse itirazın iptali davası gerekir. Uygulamada denkleştirici adalet hesabı bilirkişi gerektirdiğinden genellikle doğrudan alacak davası açılır. Dava belirsiz alacak olarak açılıp bilirkişi raporundan sonra artırılabilir.
- Görevli mahkeme: Kural olarak asliye hukuk mahkemesi. Satıcı profesyonel bir şirket ve alıcı tüketiciyse tüketici mahkemesi.
Kapora Vermeden Önce Kontrol Listesi
- Tapu kaydını görün. Satıcı gerçekten malik mi, paylı mı, aile konutu mu, haciz veya ipotek var mı?
- Kaporayı mümkünse noterde düzenlenen satış vaadiyle verin. Aksi hâlde verilen paranın “bağlanma parası” olduğunu ödeme açıklamasına yazın.
- Ödemeyi elden değil, banka hesabından yapın.
- Kredi kullanacaksanız “kredi onaylanmazsa kapora iade edilir” hükmünü yazılı alın.
- Tapu randevusunu kısa süreye bağlayın. Uzun süreli kapora dönemleri uyuşmazlık riskini artırır.
- Yabancı alıcıysanız ekspertiz, uygunluk belgesi ve vatandaşlık veya ikamet şartlarını kaporadan önce doğrulayın.
2025–2026 Yargıtay Kararları
Tablonun tamamı için yana kaydırın
| Daire, tarih, esas ve karar no | Olay | İlke ve sonuç |
|---|---|---|
| 3. HD, 10.09.2025, E. 2025/499, K. 2025/3966 | “Cayma parası” savunması | Geçersiz sözleşmede fer’i şart da geçersiz; iade; onama. |
| 3. HD, 05.11.2025, E. 2025/1719, K. 2025/5251 | 600.000 TL cezai şart takibi | Geçersiz sözleşmede fer’i cezai şart istenemez; onama. |
| 3. HD, 24.12.2025, E. 2025/2877, K. 2025/6359 | Sözlü satış; tapu harcı ve menfi zarar | Yalnızca verilenler iade edilir; kredi, ekspertiz, döviz zararı istenemez; onama. |
| 3. HD, 05.03.2026, E. 2025/4083, K. 2026/1227 | Sözlü satış, kaparo | TBK m. 177 karinesi; cayma parası iddiasını satıcı ispatlamalı; denkleştirici adaletle iade; düzeltilerek onama. |
| 3. HD, 30.03.2026, E. 2025/4705, K. 2026/1729 | Malikin bunaması, vasinin izin vermemesi | Harici sözleşme geçersiz; cayma tazminatı ve zararlar istenemez; onama. |
| 3. HD, 08.04.2026, E. 2025/4553, K. 2026/1965 | 2011’de ödenen “bağlanma parası” | Denkleştirici adaletle güncellenen değer iade edilir; onama. |
Seçim yöntemi: Kararlar Kasım 2026’da UYAP Emsal Karar Arama’da “cayma akçesi”, “bağlanma parası” ve “kapora” ifadeleriyle yapılan taramalardan, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 2025–2026 tarihli kararlarının metinleri okunarak seçilmiştir.
Sık Sorulan Sorular
Evden vazgeçtim; verdiğim kaporayı geri alabilir miyim?
Sözleşme noterde düzenleme şeklinde yapılmadıysa evet. Resmî şekilde yapılmayan taşınmaz satış sözleşmesi geçersizdir ve kaporanın yanacağına dair hüküm de geçersizdir. Kapora, denkleştirici adalet ilkesiyle güncellenerek iade edilir.
Satıcı vazgeçti; kaporanın iki katını isteyebilir miyim?
Noter dışı yapılan sözleşmede hayır. Geçersiz sözleşmedeki “iki katı iade” hükmü uygulanmaz. Yalnızca kaporanın güncellenmiş değerini isteyebilirsiniz. Noterde düzenlenmiş ve cayma akçesi kararlaştırılmış satış vaadinde iki katı istenebilir.
Kapora ile cayma akçesi arasındaki fark nedir?
Kanuna göre verilen para kural olarak bağlanma parasıdır ve bedelden düşülür. Cayma akçesi ise vazgeçme bedelidir. Veren vazgeçerse kaybeder, alan vazgeçerse iki katını öder. Paranın cayma akçesi olduğunu iddia eden ispatlamalıdır (TBK m. 177–178).
Kapora ne kadar güncellenerek iade edilir?
Bilirkişi, ödeme tarihinden iade tarihine kadar altın, döviz, TÜFE ve asgari ücret gibi göstergelerdeki değişimi dikkate alarak denkleştirici adalet ilkesine göre güncel değeri belirler.
Emlakçıya verdiğim kaporayı geri alabilir miyim?
Satış gerçekleşmediyse emlakçının elindeki kapora da iade edilmelidir. Emlakçının hizmet bedeli talebi, aracılık sözleşmesine ve satışın neden gerçekleşmediğine göre ayrıca değerlendirilir.
Kiralık ev için verdiğim kapora geri alınır mı?
Kira sözleşmesi şekle bağlı olmadığından durum farklıdır. Para cayma akçesi olarak verildiyse ve siz vazgeçtiyseniz kaybedebilirsiniz. Bağlanma parasıysa ev sahibi ancak ispatladığı zararı mahsup edebilir ve kalanı iade eder.
Sonuç
Ev ve arsa satışlarında noter veya tapu dışında verilen kapora, satış gerçekleşmezse kim vazgeçerse vazgeçsin kural olarak geri alınır. Üstelik ödeme tarihinden bugüne güncellenmiş değeriyle iade edilir. “Kapora yandı” ya da “iki katını öde” hükümleri geçersiz sözleşmede uygulanmaz. Buna karşılık noterde düzenlenmiş satış vaadinde ve kira kaporasında cayma akçesi kuralları işler. Para vermeden önce sözleşmenin şekli ve paranın niteliği yazılı olarak netleştirilmelidir.
İlgili yazılar
- Noterde Satış Vaadi Sözleşmesi: Tapu Verilmezse Tescil Davası
- Müteahhit Daireyi Teslim Etmezse Ne Olur?
- Fiil Ehliyeti Yokluğu Nedeniyle Tapu İptali
- Yabancı Türkiye’de Ev Kiralarken Nelere Dikkat Etmeli?
Kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, m. 77 vd. (sebepsiz zenginleşme), 177, 178, 182, 237, 520
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 706
- 1512 sayılı Noterlik Kanunu, m. 60; 2644 sayılı Tapu Kanunu, m. 26
- Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik
- Yukarıdaki tabloda yer alan Yargıtay kararları (Yargıtay Karar Arama)
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.