Giriş
Uluslararası Koruma Başvurusu Nasıl Yapılır? Uluslararası Koruma Kartı Nasıl Alınır? İstanbul Uluslararası Koruma Başvurusu kabul ediliyor mu? İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğü nasıl bir uygulama izliyor?
Bu sorular, Türkiye’de bulunan yabancılar açısından hayati öneme sahiptir. Özellikle son yıllarda uluslararası koruma başvurularında mevzuat ile uygulama arasındaki farklar daha da belirgin hâle gelmiştir.
Her ne kadar uluslararası koruma başvurusuna ilişkin şartlar 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ve ilgili yönetmeliklerde ayrıntılı biçimde düzenlenmiş olsa da;
Uygulamada başvuruların kabul veya reddi, büyük ölçüde İl Göç İdaresi Müdürlüklerinin fiilî uygulamaları doğrultusunda şekillenmektedir.
Bu durumun en net örneği ise İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğü’nün uygulamalarıdır.
Uluslararası Koruma Nedir?
Uluslararası koruma;
- Irkı,
- Dini,
- Milliyeti,
- Belirli bir sosyal gruba mensubiyeti,
- Siyasi görüşleri
sebebiylezulüm görme riski bulunan ve ülkesine geri dönemeyen yabancılara sağlanan hukuki koruma statüsüdür.
Türkiye’de uluslararası koruma;
- Mülteci
- Şartlı mülteci
- İkincil koruma
şeklinde üç ana statü altında değerlendirilir.
Uluslararası Koruma Başvurusu Nasıl Yapılır?
Uluslararası koruma başvurusu, bizzat yabancının kendisi tarafından yapılmalıdır. Başvuru süreci genel hatlarıyla şu şekildedir:
H3 – Başvuru Yeri
Başvurular, İl Göç İdaresi Müdürlüklerine yapılır.
H3 – İlk Kayıt ve Ön Görüşme
- Kimlik bilgileri alınır
- Parmak izi kaydı yapılır
- Başvuru gerekçesi kısaca dinlenir
H3 – Mülakat Süreci
Başvurucunun beyanları detaylı şekilde değerlendirilir.
📌Bu aşamada verilecek beyanlar, başvurunun kaderini doğrudan belirler.
Çok Önemli Uyarı: Mevzuat Başka, Uygulama Başkadır
Uluslararası koruma başvurularında en sık yapılan hata, yalnızca kanun hükümlerine güvenilmesidir.
Yabancılar ve uluslararası koruma hukukunda, idarenin uygulamaları çoğu zaman mevzuattan daha belirleyici hâle gelmektedir.
Bu durum özellikle İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğü bakımından açıkça görülmektedir.
İstanbul Uluslararası Koruma Başvurusu Kabul Ediliyor mu?
Bu noktada son derece net olunmalıdır:
📌İstanbul ili, fiilen uluslararası koruma başvurularına kapalıdır.
İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğü’nün Uygulaması
- İstanbul içinden ilk defa yapılan uluslararası koruma başvuruları kabul edilmemektedir
- Başvurucular çoğunlukla yakın illere yönlendirilmektedir
- Bu yönlendirme, idarenin takdir yetkisi kapsamında yapılmaktadır
Dolayısıyla İstanbul Uluslararası Koruma Başvurusu pratikte mümkün değildir.
İstanbul’da Başvuru Yapmak İsteyenler Ne Yapıyor?
İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğü;
- Kocaeli
- Sakarya
- Tekirdağ
- Edirne
- Bursa
gibi yakın illere yönlendirme yapabilmektedir.
📌 Ancak her ildeki uygulama farklıdır ve başvuru öncesinde ilgili İl Göç İdaresi Müdürlüğü ile mutlaka görüşülmelidir.
Diğer İllerde Uluslararası Koruma Başvurusu Yapılabilir mi?
Evet, ancak burada da tek tip bir uygulama yoktur.
Her ilin:
- Kapasitesi
- Yabancı yoğunluğu
- Güncel idari politikası
farklıdır.
Bu nedenle başvuru yapılacak il özelinde değerlendirme yapılması şarttır.
Uluslararası Koruma Kartı Nasıl Alınır?
Uluslararası koruma başvurusu kayıt altına alındıktan sonra, başvurucuya Uluslararası Koruma Başvuru Sahibi Kimlik Belgesi (halk arasında “uluslararası koruma kartı”) verilir.
Bu Kart Ne Sağlar?
- Türkiye’de yasal kalış hakkı
- Sağlık hizmetlerinden yararlanma
- İdari işlemlerde kimlik belgesi olarak kullanım
⚠️Bu kart, ikamet izni değildir ve çalışma hakkı kendiliğinden vermez.
Uluslararası Koruma Başvurularında İdarenin Değerlendirme Kriterleri
| Değerlendirme Unsuru | Uygulamadaki Önemi |
| Başvurucunun ülkesindeki risk durumu | Temel kriter |
| Beyanların tutarlılığı | Kritik öneme sahiptir |
| İstanbul içi başvuru olup olmaması | Çoğunlukla ret/yönlendirme |
| Başvurunun yapıldığı il | Sonucu doğrudan etkiler |
| Önceki ikamet/koruma durumu | Güvenilirlik açısından incelenir |
| Kamu düzeni ve güvenliği | Red gerekçesi olabilir |
Uluslararası Koruma Başvurularında Sık Yapılan Hatalar
- Yanlış ilde başvuru yapmak
- İstanbul’dan sonuç alınabileceğini düşünmek
- Çelişkili veya eksik beyan vermek
- Profesyonel destek almadan mülakata girmek
📌 Bu hatalar, başvurunun reddiyle sonuçlanabileceği gibi, ileride yapılacak başvuruları da olumsuz etkileyebilir.
Avukat Desteği Neden Önemlidir?
Uluslararası koruma başvuruları;
- Teknik
- Uygulamaya dayalı
- Yüksek risk içeren
işlemlerdir.
Yanlış bir başvuru:
- Geri gönderme riskini
- Hak kayıplarını
- Uzun süreli belirsizliği
beraberinde getirebilir.
Sonuç
Özetle;
- Uluslararası koruma başvurusu mevzuatta düzenlenmiştir
- Ancak uygulamada İl Göç İdaresi Müdürlüklerinin fiilî tutumu belirleyicidir
- İstanbul ili, ilk defa yapılan uluslararası koruma başvurularına kapalıdır
- Başvurucular genellikle yakın illere yönlendirilmektedir
- Her il için ayrı değerlendirme yapılması zorunludur
Bu nedenle uluslararası koruma başvuruları mutlaka uzman eşliğinde planlanmalıdır.
Hukuki Destek
Uluslararası koruma başvurusu, mülakat süreci veya il seçimi konusunda yanlış adım atmamak, telafisi güç sonuçların önüne geçer.
Dosyanıza özel değerlendirme ve hukuki yol haritası için 0532 669 34 90 numaralı telefondan ve https://batinyilmaz.av.tr/iletisim/ adresimizden bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Avukat Batın YILMAZ
Yabancılar ve Uluslararası Koruma Hukuku Uzmanı