Adli Tatil Ne Zaman? 2026 Başlangıç ve Bitiş Tarihleri
Yaz aylarının yaklaşmasıyla birlikte hem hukukçuların hem de devam eden bir durumu, icra takibi veya yasal bir süresi bulunan faaliyetlerin en çok merak edilen konuların başında adli tatil ne zaman sorusu geliyor. Adli tatil, mahkemelerin belirli bir dönem boyunca rutin faaliyetlerine devam ettiği, buna karşılık bazı dava ve işlerin sürekli olarak sürdürüldüğü özel bir dönemdir. Bu yazıda adli tatilin başlangıç ve bitiş tarihlerini, adli tatilde yürütülen işleri, sürelerin nasıl etkilendiğini ve sık görülen konularda diğer hukuki dayanaklarıyla birlikte ele alarak.
Adli Tatil Nedir?
Adlı tatil; Mahkemelerin, hakim ve savcıların yıllık olarak dinlenmesi ve adliyelerin işlerinin belirli bir dönem hafifletilmesi amacıyla öngörülmüş bir uygulamadır. Bu döneme kadar “adlı ara verme” denir. Adli tatilin temel hukuki dayanağı, hukuki davaları bakımından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 102 ila 104. maddeleri, ceza davaları bakımından ise 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 331. maddesidir.
Adlı tatil, yargının tamamen kapsanması anlamına gelmez. Kanun koyucu, hak kayıplarının önlenmesi ve acil işlerin aksamaması için bu dönemde bazı dava ve işlerin izlenmesi, nöbetçi mahkemelerin görevlendirilmesi ve birçok yasal sürenin durdurulması öngörülmüştür. dolayısıyla adli tatili, “adliyelerin tamamen kapandığı bir tatil” değil, “yargı gereksinimlerinin sınırlandığı ve sürelerin büyük ölçüde karşılandığı bir dönem” olarak daha iyi bilinmektedir.
Adli Tatil Ne Zaman Başlıyor?
Adlı tatilin ne zaman başlayacağının beslenmesi kanunda açıkça düzenlenir. HMK’nın 102. maddesine göre adli tatil her yıl 20 Temmuz’da başlıyor. Bu tarihi sabittir ve özel bir karara gerek olmaksızın, onun yılın aynı gün kişlerine girer.
2026 yılı için somutlaştırmak gerekirse, adli tatil 20 Temmuz 2026 Pazartesi günü başlayacak. Bu gecikme mahkemelerden, kanunda istisna olarak sayılan dava ve işler dışında yeni duruşma yapılmaz ve adli tatile tabi süreler işlemez. Avukatların, müvekkillerin ve hukuki ayrıntıların devamını sağlayan herkesin bu başlangıç tarihlerinin takvimlerinde işlenmesinde fayda vardır; çünkü süre hesabı bu tarihe göre değişebilmektedir.
Adli Tatil Ne Zaman Bitiyor?
Adlı tatil ne zaman bitiyor sorusu da yine HMK’nın 102. maddesinde cevaplanmıştır. Adlı tatil her yıl 31 Ağustos’ta sona erer ve yeni adli yıl 1 Eylül’de başlıyor.
2026 yılında adli tatil 31 Ağustos 2026 Pazartesi günü bitecek, 1 Eylül 2026 Salı günü ise yeni adli yıl başlayacak. Buna göre adli tatil yaklaşık altı haftalık (43 günlük) bir dönemi kapsar. Adlı tatilin sona ermesiyle birlikte mahkemeler normal çalışma düzenine döner, duruşmalar kaldığı yerden başlar ve adli tatil nedeniyle süreler yeniden işlemeye başlar.
Özetle adli tatil izni her yıl aynıdır: 20 Temmuz – 31 Ağustos arası adli tatil, 1 Eylül ise yeni adli yılın başlangıcıdır.
Adli Tatilde Mahkemeler Kapalı mı?
Sık sık yanlış bir algı, adli tatil boyunca tüm adliyelerin kapalı olduğu yönündedir. Oysa adli tatilde mahkemeler kapalı mı düzenliyorlar net bir “hayır”dır. Adliyeler fiziken kapanmaz; bina açık kalır, kalem işlemleri yürütülür ve nöbetçi mahkemeler görev yapmaya devam eder.
Adli tatil döneminde her adliyede nöbetçi mahkemeler belirlendi. Bu görevli mahkemeler, kanunen acil sayılan ve adli tatilde görülmesi gereken dava ve işlere bakar. Örnek olarak dosyalama, ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil gecikmesi gibi gecikmede kusur bulunan işler bu dönemde de karara bağlanabilir. Dolayısıyla “mahkemeler kapalı” demek yerine, “mahkemeler yalnızca kanunda sayılan sınırlı işlere bakacak şekilde çalışır” merkezli sistemler daha uygundur.
Cumhuriyet savcılıkları ise adli tatile tabi değildir. Savcılık soruşturmaları bütün yıl boyunca olduğu gibi yaz döneminde de sürekli olarak sürdürülmüştür.
Adli Tatilde Bakılacak Davalar (Adli Tatilde Görülecek İşler)
Adli tatilde bakılacak davalar ve adli tatilde çalışma durumları , HMK’nın 103. maddesinde tek sayılmıştır. Bu listede göreceğimiz; yani bu maddede yer alan dava ve işler kural olarak adli tatilde görülmez ve yeni adli durdurulur. HMK m.103 saklanan adli tatilde görülebilecek kapsamlı dava ve ürünler şunlardır:
- İhtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve delillerin belirlenmesi gibi geçici hukuki korumanın bozulması; deniz raporlarının toplanması, dispeçci atanması ile bunlara karşı yapılacak itiraz ve başvurular hakkında karar hakkında.
- Her çeşit nafaka davaları ile soybağı, velayet ve vesayete ilişkin dava ve işler.
- Nüfus kayıtlarının saklanacağı iş ve davalar.
- Hizmet akdi veya iş sözleşmesinin nedenlerini açan davalar.
- Ticari defterlerin kaybından dolayı kayıp belgesinin bozulması ile değerli evrakın kaybından doğan iptal işleri.
- İflas, konkordato ve sermaye şirketleri ile işbirliğinin uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırılmasına ilişkin iş ve davalar.
- Adlı tatilde yapılmasına karar verilen süreler.
- Tahkim yargılamasına göre mahkemenin görev alanına giren dava ve işler.
- Çekişmesiz işleri.
- Kanunlarda geçerli olduğu belirtilen veya taraflardan birinin talebi üzerine mahkemece ivedi görülene karar verilen dava ve işler.
Bu davalarda dahi ayrılık anlaşmazsa ya da dava bir tarafın yokluğunda görülüyorsa hazır olan tarafın talebiyle işin adli tatilden sonra yapılması mümkündür. Şebeke temel mantığı şeması: gecikmenin patlaması veya başka zararlara yol açabilecek, aile ve parçalanmanın korunmasını sağlayan ya da olması gerektiği şekilde hızlı bir şekilde görülmesi gereken işler durdurulmaz; Geri kalan ayrışmalar ise yeni adli sürecin ertelenmesidir.
Adli Tatilde Dava Açılır mı?
Uygulamada en çok yazılan sorulardan biri de adli tatilde davayı açmak mı sorusudur. Bunun olayı olaydır: adli tatil döneminde davayı açmak hukuken mümkündür. Dava dilekçesinin mahkemeye girişinin önünde bir engel yoktur; para miktarı, ücretler ve masraflar yatırılır ve dosya açılır.
Ancak burada önemli bir ayrım vardır. Açılan dava, HMK m.103’te sayılan acil ve istisnai işlerden biri değilse, dilekçe kabul edilmekle birlikte esasa ilişkin inceleme ve duruşma genellikle adli tatilin bitiminden sonra bırakılır. Buna karşılık dava, ihtiyati tedbir gibi acil bir koruma talebini içeriyorsa, nöbetçi mahkeme bu talebi adli tatil içinde de değerlendirebilir.
Bir uyarı olarak: dava açma aralığı (zamanaşımı veya hak düşürücü sürenin) adli tatil içinde dolacağı Pratik, sürenin son gününde beklemeden davayı açma en güvenli yoldur. Süreyle ilgili istisnai uzama kuralları bulunsa da, hak kaybı riskini ortadan kaldırmak için erken hareket etmek her zaman daha iyidir.
Adli Tatilde İcra Dairesi Çalışır mı?
Adli tatilde icra daireleri çalışır mı sorusu, alacaklı ve borçluları yakından ilgilendirir. İcra ve iflas daireleri, mahkemelerden farklı olarak adli tatile tabi değildir ve yaz döneminde de çalışmaya devam eder. Yani icra takibi başlatılabilir, ödeme emri gönderilebilir, haciz işlemleri yapılabilir ve satış işlemleri yürütülebilir.
İcra takiplerine ilişkin süreler de adli tatilden kural olarak etkilenmez; bu süreler işlemeye devam eder. Bu nedenle “adliye yaz tatiline girdi, icra işlerim de durdu” genel kullanıma açık değil. İcra dosyanızla ilgili itiraz süresi, ödeme süresi veya şikayet süresi gibi kritik kullanımların adli tatilde de bakımlarını unutmamak, ciddi hak kayıplarının önüne geçilir.
Bununla birlikte, icra hukukundan doğan uyuşmazlıklara bakan icra mahkemeleri (örneğin icra takibine itirazın incelendiği, ihalelerin feshinin onaylanmış davaları) mahkeme niteliğindeydi, acil olmayan işler bakımından adli tatil kararına tabidir. Yani icra dairelerinin işlemleri devam ederken, icra mahkemesindeki bazı davaların duruşmaları adli tatilden sonra da gerçekleşebilir. Bu ince ayrım, somut dosyada mutlaka bir avukatla değerlendirilmeli.
Adli Tatilde Süreler Ne Olur?
Adlı tatilin en kritik etkilerinden biri sürelere ilişkindir. HMK’nın 104. maddesine göre, adli tatile tabi dava ve işlerde kanunun işlemleri sürelerin bitimi tatil zamanına denk gelir, bu süreler ayrıca bir karara gerek olmaksızın adli tatilin bittiği günden itibaren bir haftadan uzamış sayılır.
Bunun bir örnekle durumu gerekirse: sıcaklık, istinaf veya itiraz gibi bir kanun yolu değişir son günü 20 Temmuz – 31 Ağustos’tan itibaren, yani adli tatil gününden denk geliyorsa, bu süre boyunca kendiliğinden değişir. 2026 yılı için somut olarak, son günü adli tatile rastlayan bir süre, tatilin bittiği 31 Ağustos 2026’dan bir haftadan itibaren, yani 7 Eylül 2026’ya kadar uzamış kabul edilir. Bu uzama için ayrı bir dilekçe uygulaması veya mahkemeden talepte bulunmanıza gerek yoktur; uzama kanununun otomatik olarak gerçekleşmesi.
Dikkat edilmesi gereken nokta şudur: Eğer sürenin son günü adli tatilden sonraya (örneğin 5 Eylül’e) denk geliyorsa, ek bir hafta uzama uygulanmaz. Uzama yalnızca son günü tatile rastlayan süreler için söz mevcuttur. Süre hesaplarının dosya tipi, yargı koluna (hukuk, ceza, idari yargı) ve uygulanan usul kanununa göre değişebileceğinden, kritik tarihlerde bir uzmana dayalı ve doğru bir yaklaşımdır.
Ceza Davalarında Adli Tatil
Ceza yargılamasında adli izin, CMK’nın 331. maddesinde düzenlendi. Buna göre ceza görenlerin makamı ve mahkemeler de 20 Temmuz – 31 Ağustos arasında çalışmaya ara verir. Ancak soruşturma işlemleri, tutukluluk işlerine ilişkin kovuşturmalar ve ivedi sayılan diğer hususlar bu dönemde yürütülür. Tutuklu sanığın içerdiği dosyalar, gözaltı ve çeşitlilik işlemleri gibi kişinin özgürlüğü doğrudan ilgili konulara adli tatilden etkileniriz. Bu işlerin tatil edilemeyeceği şekilde yerine getirileceği Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlendi.
İdari Yargıda Adli Tatil
Adli tatil yalnızca hukuk ve ceza yargılamasını değil, idari yargılamayı da içermektedir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun (İYUK) 61. maddesine göre bölge idare müdürlükleri ile idare ve vergi mahkemeleri de her yıl 20 Temmuz’dan 31 Ağustos’a kadar çalışma ara verir. Bu durumda iptal davası, tam yargılama davası veya vergi davası gibi idari anlaşmazlıklarda da adli tatil kararı devreye girer.
İdari yargıda dikkat edilmesi gereken önemli bir istisna vardır: bağlı kapsam bölge idare mahkemesinin kapsamı ile merkezi dışında kalan ve o yerde yalnızca tek bir idare veya tek bir vergi mahkemesi bulunan mahkemeler, adli tatilde de ara vermeden çalışmaya devam eder. Ayrıca İYUK devam ediyor, dava açma veya kanun yoluna başvuruda bulunulmadığı son günü adli tatile denk gelir, bu süre tatilin sona erdiği günü takip eden miktarı yedi günden itibaren sayılır. İdari denemede süreler boyunca çoğu zaman hak düşürücü nitelikte olması, bu uzama kuralının doğru gösterilmesi özellikle önemlidir.
Adli Tatilde Avukatların ve Tarafların Dikkat Etmesi Gerekenler
Adlı tatil dönemi, hukuki parametreler olan herkes için planlı hareket etmeyi gerektirir. Öncelikle dosyanızın hangi yargılama koluna ait olduğunu ve uygulanan usul kanununu belirlemek gerekir; Çünkü hukuk, ceza ve idari yargıda sürelerin uzaması ve işlemler açısından farklı kurallar geçerlidir. İkinci olarak, dosyanın “ivedi” sayılıp sayılmayacağını baştan tespit etmek, sürelerin tatili boyunca durmayacağını bakış açısından kritiktir. Son olarak, hak düşürücü bir sürenin tam da tatil döneminde dolacağı, otomatik uzama kuralına güvenmek yerine işlemin erkenden sağlanması ve güvenli bir yöntemdir. Bu nedenle, yaz aylarındaki olaylardan önce devam eden dosyalardaki tüm kritik dosyaların gözden geçirilmesi, olası hak kayıplarını büyük ölçüde önler.
Adli Tatil Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Adlı tatilde durma olur mu? Kural olarak hayır; Ancak HMK m.103’te sayılan acil dava ve işlerde nöbetçi mahkemeler duruşma yapabiliyor.
Adlı tatilde tebligat yapılır mı? Tebligat yapılabilir; Ancak tebligata bağlı sürelerin son günü adli tatile rastlarsa, süre yukarıda açıklandığı gibi uzar.
Adlı tatilde boşanma durumu görülür mü? Anlaşmalı boşanma davaları onay talebiyle görülebilir; nafaka, velayet ve vesayete ilişkin işler ise kanunen adli tatilde işlemler arasındadır.
Adli tatilde icra takibini başlatabilir miyim? Evet. İcra daireleri işlemlerine devam edildiğinde yeni takiplerin yapılması mümkündür.
Sonuç
Adli tatilin ne zaman yapılacağı kısa bir cevaptır: her yıl 20 Temmuz’da başlar, 31 Ağustos’ta biter ve 1 Eylül’de yeni adli yıl başlar. Ancak bu basit takvimin arka planında, işlerin kapsamından sürelerin uzamasına, dava açma imkanından icra işlemlerinin devamına kadar pek çok ince detay mevcut. Bu ayrıntıların yanlış anlaşılması, anlıksi güç kaybına hak kaybına yol açabilir.
Devam eden bir davanız, icra dosyanız ya da gelecek bir yasal süreniz varsa, adli tatilin bu parçaları nasıl depolayacağınızı somut dosyanız üzerinden bir avukatla değerlendirmenizde fayda vardır. Bu yazının genel bilgilendirme amacının yapısı ve hukuki gelişimi niteliğinde değildir; kendi kişisel doğru adımları belirlemek için profesyonel destek sağlar. Adli tatil sürelerinin düzenlendiği kanun maddelerine Mevzuat Bilgi Sistemi‘nden göz atabilirsiniz. Daha fazla bilgi için ofisimizle iletişime geçebilirsiniz.
Av. Batın Yılmaz tarafından hazırlanmıştır