Zorla getirme kararı, Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında, ifadesi alınmak, duruşmaya katılımı sağlanmak veya savunması alınmak istenen kişilerin, kendi iradeleriyle gelmemeleri halinde başvurulan bir tedbirdir.
Zorla Getirme Kararının Temel Özellikleri
- Kişi şüpheli, sanık, tanık veya mağdur olabilir
- Amaç ifade veya beyan alınmasıdır
- Gözaltı uygulanmaz
- Kişi hakkında kaçma şüphesi varsayılmaz
Uygulamada çoğu zaman:
- Kolluk kuvvetleri tarafından telefonla aranarak
- SMS gönderilerek
- Tebligat hatırlatması yapılarak
kişininilgili savcılık veya mahkemeye başvurması istenir.
Yakalama Kararı Nedir?
Yakalama kararı, kişinin zorla özgürlüğünün kısıtlanması sonucunu doğuran, daha ağır bir adli tedbirdir.
Hakkında yakalama kararı verilen bir kişi;
- Kolluk tarafından tespit edildiği anda yakalanabilir
- Kararın içeriğine göre:
- İfade verebilir
- Yakalama kararı veren makama götürülebilir
- SEGBİS aracılığıyla ifade verebilir
- Kolluk tarafından doğrudan ifadesi alınabilir
Burada belirleyici olan, yakalama kararının muhteviyatı ve gerekçesidir. Her dosya bakımından uygulama farklılık gösterebilir.
Yakalama Kararı ile Zorla Getirme Kararı Arasındaki Fark Nedir?
Bu iki kavram arasındaki farkı bilmek, kişinin özgürlük hakkı açısından son derece önemlidir.
🔴 KRİTİK AYRIM:
- Zorla getirme kararında gözaltı yoktur
- Yakalama kararında özgürlük kısıtlaması mümkündür
Zorla Getirme Kararı – Yakalama Kararı Karşılaştırma Tablosu
| Kriter | Zorla Getirme Kararı | Yakalama Kararı |
| Özgürlük Kısıtlaması | ❌ Yok | ✅ Var |
| Gözaltı Uygulaması | ❌ Yok | Dosyaya göre olabilir |
| Kolluk Müdahalesi | Hatırlatma / Davet | Fiili yakalama |
| Amaç | İfade / Duruşma | Adli sürecin zorla işletilmesi |
| Kaçma Şüphesi | Aranmaz | Çoğu zaman vardır |
| SEGBİS Uygulaması | Genellikle yok | Sıkça uygulanır |
| Uygulama Şekli | Telefon / SMS / Tebligat | Kolluk tarafından yakalama |
Yakalama Kararı Nasıl Öğrenilir?
Vatandaşlar hakkında yakalama kararı olup olmadığını şu yollarla öğrenebilir:
- UYAP Vatandaş Portalı( Mahkeme Tarafından Verilmişse)
- E-Devlet
- Avukat aracılığıyla dosya incelemesi
- Savcılık veya mahkeme kalemi
📌Önemli Not:
Önemle belirtmek gerekir ki; yakalama kararı bir savcılık dosyası sebebiyle verilmişse e – devletten görülmesi mümkün değildir. Kararın verildiği savcılık dosyasının incelenmesi neticesinde yakalama kararı tespit edilebilecektir.
Yakalama Kararı Nasıl Kaldırılır?
Yakalama kararının kaldırılması için;
- İlgili mahkemeye veya savcılığa başvuru
- Kişinin kendiliğinden başvurması
- Gerekirse ifade verilmesi
gerekir.
Her yakalama kararı otomatik olarak kalkmaz. Dosyanın niteliği, suç vasfı ve yargı makamının değerlendirmesi belirleyicidir.
Zorla Getirme Kararında Uygulamada Karşılaşılan Durumlar
Uygulamada zorla getirme kararları:
- Polis merkezine götürme olmadan
- Kısa süreli yönlendirme ile
- Kişinin beyanının alınmasıyla
sona erer.
Bu kişilere gözaltı işlemi uygulanmaz ve bu husus özellikle altı çizilmesi gereken bir noktadır.
Hangi Karar Daha Ağırdır?
Açık şekilde belirtmek gerekir ki:
Yakalama kararı, zorla getirme kararına göre çok daha ağır bir adli tedbirdir.
Bu nedenle kişiler, dosyalarında hangi kararın bulunduğunu mutlaka netleştirmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Zorla getirme kararı olan kişi gözaltına alınır mı?
Hayır. Zorla getirme kararında gözaltı uygulanmaz.
2. Yakalama kararı olan kişi karakola çağrılır mı?
Genellikle doğrudan yakalama işlemi uygulanır.
3. Zorla getirme kararı sicile işler mi?
Hayır, adli sicil kaydı oluşturmaz.
4. Yakalama kararı havaalanında çıkar mı?
Evet. Yakalama kararı olan kişiler havaalanında tespit edildiğinde yakalanabilir.
5. Avukat olmadan bu işlemler yürütülebilir mi?
Yürütülebilir ancak hak kaybı riski çok yüksektir.
Uygulamada Yapılan En Büyük Hata
❌ Zorla getirme kararını yakalama kararı sanmak
❌ Yakalama kararını hafife almak
❌ Dosya içeriği öğrenilmeden kollukla iletişime geçmek
Bu hatalar özgürlük kısıtlamasına kadar varan sonuçlar doğurabilir.
Sonuç ve Değerlendirme
Zorla Getirme Kararı Nedir? Yakalama Kararı ile Zorla Getirme Kararı Farkı Nedir? sorusunun cevabı, yalnızca teorik değil, uygulamada hayati öneme sahiptir.
✔️ Zorla getirme = hatırlatma ve ifade
✔️ Yakalama = fiili özgürlük kısıtlaması
✔️ Her dosya kendi özelinde değerlendirilmelidir
Bu nedenle adli süreci olan kişilerin mutlaka dosya bazlı hukuki destek alması gerekir.
Hukuki Destek Alın
Hakkınızda zorla getirme kararı veya yakalama kararı olup olmadığını öğrenmek, kararın kaldırılması ve sürecin güvenli şekilde yürütülmesi için uzman desteği önemlidir.
📌 Dosya incelemesi
📌 Yakalama kararının kaldırılması
📌 Savcılık ve mahkeme işlemlerinin takibi
için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Avukat Batın YILMAZ