Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi nedir?
Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi, bir kişinin yapması gereken bir davranışı bilerek yapmaması (ihmal) nedeniyle başka bir kişinin yaralanmasına sebep olmasıdır.
Buradaki kritik nokta şudur:Her ihmal, ceza hukukunda suç oluşturmaz. Ceza sorumluluğu doğması için genellikle kişinin:
- Hukuken bir “hareket etme” yükümlülüğü altında olması,- Bu yükümlülüğü yerine getirmemesi nedeniyle yaralanma sonucunun meydana gelmesi,- İhmali davranışın, somut olayda “icrai davranışa eşdeğer” ağırlıkta değerlendirilmesi,gibi şartların tartışılması gerekir.
TCK m.88, bu tür durumlarda kasten yaralama suçunun ihmalle işlenmesi ihtimalini düzenler ve cezada indirim imkânı tanır.
Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi (TCK 88) cezası
TCK m.88’e göre:
- Kasten yaralama, ihmali davranışla işlenmişse,
- Verilecek ceza üçte ikisine kadar indirilebilir.
İndirim “otomatik” mi?
Hayır. Kanun metninde “indirilebilir” denildiği için bu bir hakim takdiridir. Mahkeme, olayın özelliklerine göre indirimi:
- Hiç uygulamayabilir,
- Kısmen uygulayabilir,
- Üst sınıra kadar (üçte ikisine kadar) uygulayabilir.
TCK 88 uygulamasında mahkemeler neye bakar?
Uygulamada mahkemeler genellikle şu sorulara cevap arar:
- Failin hareket etme yükümlülüğü var mıydı?
- Bu yükümlülük hangi kaynaktan doğuyordu (kanun/sözleşme/ön davranış)?
- İhmal ile yaralanma arasında uygun nedensellik var mı?
- Failin psikolojik durumu: kast var mı, varsa hangi tür?
- Yaralanmanın ağırlığı ve olayın özellikleri nedeniyle indirim oranı ne olmalı?
Bu çerçevede, TCK m.88’deki indirim “matematiksel otomatik” değil; dosya gerçekliğine göre gerekçelendirilmesi gereken bir takdirdir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- Kasten yaralamanın ihmali davranışla işlenmesi ne demek?
Bir kişiye karşı yaralama sonucu doğuracak bir durumu bilerek önlememek/engellememek; yani yapılması gereken hareketi yapmayarak yaralanmaya sebep olmaktır.
2. TCK 88’de ceza ne kadar indirilebilir?
Kanuna göre ceza üçte ikisine kadar indirilebilir. İndirimin uygulanıp uygulanmayacağı ve oranı mahkemenin takdirindedir.
3. Her müdahale etmeme hali TCK 88 kapsamına girer mi?
Genellikle hayır. Ceza sorumluluğu için kişinin somut olayda hukuki bir yükümlülüğü olması gerekir. Bu nedenle TCK 88, sıradan “duyarsızlık” veya “yardım etmemek” hallerinden farklı değerlendirilebilir.
4. TCK 88 ile TCK 83 arasında nasıl bir bağ var?
TCK 88, uygulanırken TCK 83’teki ihmali davranışın icrai davranışa eşdeğerliği koşullarının dikkate alınacağını açıkça söyler. Bu yüzden m.83’teki “yükümlülük kaynağı” mantığı, m.88 yorumunda da önemlidir.
5. Bu madde “kurtarmama” (yardım etmeme) ile aynı şey mi?
Her zaman aynı değildir. “Yardım etmeme” başka hukuki nitelendirmelere konu olabilir. TCK 88 ise kasten yaralama başlığı altında, belirli şartlarda “ihmal yoluyla yaralama”yı hedefler. Somut olayın unsurları belirleyicidir.
Sonuç / Özet
- TCK m. 88, kasten yaralama suçunun ihmali davranışla işlenmesi halinde cezanın üçte ikisine kadar indirilebilmesine imkan verir.- İndirim zorunlu değil, hakim takdirine bağlıdır.- Madde, uygulamada değerlendirme yapılırken TCK m.83’teki (ihmali davranışın icrai davranışa eşdeğerliği, yükümlülük kaynakları vb.) koşulların dikkate alınacağını belirtir.- Bu nedenle TCK 88 dosyalarında en kritik tartışmalar: yükümlülük var mı, nedensellik bağı, kast/taksir ayrımı ve indirim oranının gerekçesi etrafında şekillenir.
Daha fazla bilgi için https://batinyilmaz.av.tr/iletisim/ adresimizden bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Av. Batın YILMAZ