Kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu, bir kimseye karşı ısrarla telefon edilmesi, gürültü yapılması veya benzer şekilde hukuka aykırı başka davranışlarla kişinin huzurunun hedef alınmasıdır.
Bu suçun özünde “rahatsızlık verme” vardır; ancak kanun, her rahatsız edici davranışı değil, ısrarlı ve özel amaçla (sırf huzuru bozma maksadıyla) yapılan eylemleri cezalandırır.
Hangi hakkı korur?
Yargıtay’a göre korunan hukuki yarar; kişinin psikolojik ve ruhsal bakımdan rahatsız edilmemesi, huzur içinde yaşama hakkıdır.
TCK 123’ün Unsurları
1) Mağdurun belirli bir kişi olması
TCK 123’te eylemin belli bir kişiye yönelmesi aranır.
Örneğin genel bir gürültü (herkesi etkileyen) durumunda olayın niteliğine göre başka düzenlemeler (ör. gürültüye neden olma) gündeme gelebilir.
2) “Israr” şartı: Tek sefer yetmez
Yargıtay uygulamasında en kritik koşullardan biri ısrarla tekrarlamadır.
- Bir kez aramak/mesaj atmak çoğu olayda tek başına yeterli görülmez.
- Davranışın tekrarlı, süreklilik arz eder biçimde olması beklenir.
3) Özel kast: “Sırf huzur ve sükûnu bozma amacı”
Kanun metninde geçen “sırf huzur ve sükûnunu bozmak maksadıyla” ifadesi sebebiyle bu suçta özel kast aranır.
Yani failin amacı:
- alacağını istemek,
- hakkını aramak,
- bir hukuki ilişkiyi yürütmek
gibi meşru bir amaca dayanıyorsa, somut olaya göre TCK 123 yerine farklı değerlendirmeler gündeme gelebilir
4) Hareketler: Telefon, gürültü veya “başkaca hukuka aykırı davranış”
TCK 123’te üç grup davranış sayılır:
Israrla telefon etme
- Sürekli arama,
- Israrla cevapsız çağrı,
- Engellendiği halde farklı numaralardan arama vb.
Israrla gürültü yapma
- Mağduru hedef alarak gürültü ile rahatsız etme,
- Komşuluk ilişkilerinde kasıtlı rahatsızlık verme iddiaları vb.
Aynı maksatla “hukuka aykırı başka davranış”
Bu ifade, örneğin:
- ısrarlı şekilde kapıya dayanma,
- sürekli zil çalma,
- sürekli mesaj/DM atma,
- üçüncü kişiler aracılığıyla sürekli rahatsız etme gibi eylemlerle tartışılabilir.
Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma Cezası
TCK 123’e göre ceza:
- 3 aydan 1 yıla kadar hapis
Ayrıca suçun şikâyete bağlı olduğunu unutmamak gerekir: Şikâyet yoksa (ve başka bir suç da yoksa) çoğu durumda soruşturma ilerlemez.
Şikâyet Süreci ve Delil Toplama
Şikâyet nereye yapılır?
- Cumhuriyet Başsavcılığı (suç duyurusu/şikâyet)
- Kolluk (polis/jandarma) aracılığıyla
“Israr” nasıl ispatlanır?
Israr, genellikle:
- aramaların sayısı ve sıklığı,
- farklı günlere yayılması,
- mağdurun “rahatsız oluyorum, arama” uyarısına rağmen sürmesi,
- engelleme sonrası devam etmesi
gibi olgularla desteklenir.
SIKÇA SORULAN SORULAR (SSS)
1)Kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu nedir?
TCK 123’e göre; bir kişiyi sırf huzurunu bozmak amacıyla ve ısrarla aramak, gürültü yapmak veya benzeri hukuka aykırı davranışlarla rahatsız etmektir.
2) TCK 123’te “ısrar” kaç kez aramak demek?
Kanunda net bir sayı yoktur. Somut olaya göre; süreklilik, uyarıya rağmen devam, farklı günlere yayılma gibi olgularla değerlendirilir.
3) Bir kez aramak suç olur mu?
Genellikle tek sefer TCK 123 için yeterli görülmez. Ancak tek eylem başka bir suçu oluşturabilir (ör. tehdit).
4) Kişilerin huzur ve sükununu bozma cezası nedir?
3 aydan 1 yıla kadar hapis cezasıdır (TCK 123).
5) Bu suç şikâyete bağlı mı?
Evet, TCK 123 açıkça mağdurun şikâyeti üzerine soruşturulacağını düzenler.
5) Mesajla rahatsız etmek TCK 123’e girer mi?
Kanun lafzı “telefon” dese de Yargıtay’ın yaklaşımı “hukuka aykırı başka davranış” kapsamında ısrarlı mesaj/iletişim eylemlerinin de olayın şartlarına göre değerlendirilebileceği yönündedir.
Sonuç / Özet
- TCK 123, kişinin huzurunu hedef alan ısrarlı davranışları cezalandırır.
- Suçun oluşması için ısrar ve özel kast (sırf huzuru bozma amacı) kritik önemdedir.
- Ceza 3 ay–1 yıl hapis olup şikâyete bağlıdır.
- Eylem aynı zamanda hakaret/tehdit/taciz gibi başka bir suçu oluşturuyorsa, çoğu durumda asıl suç üzerinden değerlendirme yapılır.
Daha fazla bilgi için 0532 669 34 90 ve https://batinyilmaz.av.tr/iletisim/ adreslerimizden bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Av. Batın YILMAZ