Açık Cezaevi Süreci Nedir?
Açık cezaevi süreci, hükümlünün cezasını kapalı ceza infaz kurumuna göre daha serbest koşullarda infaz etmesine imkân tanıyan bir infaz aşamasıdır. Ceza infaz hukukunda açık cezaevleri; hükümlünün topluma yeniden kazandırılması, sosyal hayata uyumunun sağlanması ve denetimli serbestlik sürecine hazırlanması amacıyla düzenlenmiştir.
Açık cezaevinde kalan hükümlüler, kapalı cezaevine kıyasla çalışma, izin, ziyaret ve dış dünya ile iletişim bakımından daha geniş haklara sahiptir. Ancak bu haklar kendiliğinden doğmaz; her biri mevzuatta öngörülen şartların sağlanmasına ve idarenin değerlendirmesine bağlıdır.
Açık Cezaevine Kimler Ayrılabilir?
Açık cezaevine geçiş şartları, hükümlünün suç türüne ve ceza süresine göre değişiklik göstermektedir. Genel olarak açık cezaevine ayrılabilmek için:
- Kasıtlı suçlarda, cezanın belirli bir kısmının kapalı cezaevinde iyi hâlli olarak infaz edilmiş olması,
- Taksirli suçlarda, mevzuatın elverdiği hâllerde doğrudan açık cezaevine ayrılma imkânı,
- Disiplin cezası almamış olmak veya alınmış disiplin cezalarının kaldırılmış olması,
- Cezaevi İdaresi ile İdare ve Gözlem Kurulu tarafından olumlu değerlendirme yapılması
şartları aranmaktadır.
İlk defa suç işleyen, cezaevi kurallarına uyumlu ve ceza süresi görece kısa olan hükümlüler bakımından açık cezaevi süreci daha hızlı ilerleyebilmektedir.
Açık Cezaevinde Eve Gitme Hakkı Var mı?
Uygulamada en sık sorulan sorulardan biri “Açık cezaevinde eve gitme hakkı var mı?” sorusudur. Açık cezaevinde bulunan hükümlülerin sürekli olarak evde kalması mümkün değildir. Ancak kanun ve yönetmeliklerde öngörülen hâllerde, izinli olarak cezaevi dışına çıkma ve eve gitme hakkı bulunmaktadır.
1. Mazeret İzni (Geçici İzin)
Açık cezaevinde bulunan hükümlülere;
- Anne, baba, eş, çocuk gibi birinci derece yakınlarının vefatı,
- Kendisi veya yakınları açısından ağır hastalık hâlleri,
- Deprem, yangın gibi zorunlu ve olağanüstü durumlar
sebebiyle mazeret izni verilebilmektedir. Bu izinler genellikle kısa süreli olup, süresi ve koşulları cezaevi idaresinin takdirindedir.
2. Açık Cezaevi Yıllık İzin Hakkı
Açık cezaevinde bulunan ve iyi hâlli olduğu tespit edilen hükümlülere, mevzuat kapsamında yılda belirli sürelerle izin verilebilmektedir. Bu izin süresince hükümlü, cezaevi dışında kalarak ailesinin yanında bulunabilir.
Yıllık izin süresi;
- Hükümlünün toplam ceza süresine,
- Açık cezaevinde geçirdiği süreye,
- Disiplin siciline ve iyi hâl durumuna
bağlı olarak değişiklik gösterebilir.
3. Açık Cezaevinde Çalışma ve Dışarı Çıkma
Açık cezaevinde bulunan hükümlüler, cezaevi dışında bir işte çalıştırılabilir. Bu durumda hükümlü gündüz işine gidip akşam cezaevine döner. Bu uygulama, çoğu zaman eve gitme hakkı ile karıştırılmaktadır. Çalışma izni, geceyi evde geçirme hakkı sağlamaz.
Açık Cezaevi ile Denetimli Serbestlik Arasındaki Fark
Açık cezaevi süreci ile denetimli serbestlik birbirinden farklı infaz rejimleridir. Denetimli serbestlikte hükümlü, cezasının kalan kısmını tamamen dışarıda, belirli yükümlülükler altında infaz eder.
Açık cezaevinde ise infaz devam etmekte olup, hükümlü cezaevinde kalmaya devam eder. Açık cezaevi uygulaması, çoğu dosyada denetimli serbestlik öncesi son aşama olarak karşımıza çıkmaktadır.
Açık Cezaevinde Kurallara Uymamanın Sonuçları
Açık cezaevinde bulunan hükümlülerin;
- İzinsiz olarak cezaevi dışına çıkması,
- İzin süresini geçirmesi,
- Disiplin kurallarına aykırı davranışlarda bulunması
hâllerinde kapalı cezaevine iade edilmesi mümkündür. Bu nedenle açık cezaevi sürecinde, izin ve yükümlülüklere titizlikle uyulması büyük önem taşır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Açık cezaevinde kalan hükümlü her hafta eve gidebilir mi?
Hayır. Açık cezaevinde düzenli olarak her hafta eve gitme hakkı bulunmamaktadır. Eve gitme yalnızca izin kapsamında mümkündür.
Açık cezaevinde telefon ve ziyaret hakları var mı?
Evet. Açık cezaevinde telefon ve ziyaret hakları kapalı cezaevine göre daha geniştir.
Açık cezaevine geçiş otomatik midir?
Hayır. Açık cezaevine geçiş, iyi hâl değerlendirmesi ve idari karara bağlıdır.
Açık cezaevinde izin kullanırken denetim yapılır mı?
Evet. İzin süresince kolluk birimleri tarafından denetim yapılması mümkündür.
Hukuki Değerlendirme ve Müvekkil Bilgilendirme
Açık cezaevi süreci, ceza infazının en hassas aşamalarından biridir. Açık cezaevine ayrılma, izin hakları ve denetimli serbestliğe geçiş; suç türü, ceza süresi ve infaz hesabına göre farklılık göstermektedir. Bu nedenle her somut olayın kendi koşulları içinde değerlendirilmesi gerekir.
Ceza infaz süreciyle ilgili hak ve yükümlülükler hakkında doğru bilgiye ulaşmak, telafisi güç hak kayıplarının önlenmesi açısından önemlidir. Açık cezaevi süreci, izin hakları ve denetimli serbestlik uygulamaları hakkında hukuki bilgilendirme talep edilmesi, sürecin sağlıklı yürütülmesine katkı sağlayacaktır.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır.
Daha fazla bilgi için https://batinyilmaz.av.tr/iletisim/ adresimizden ve 0532 669 34 90 ve 0532 732 34 90 telefonlarımızdan bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Av. Batın YILMAZ