Содержание

Geçici Koruma ve Uluslararası Koruma Sahiplerinin Çalışma Hakkı 2026

Geçici koruma ve uluslararası koruma kapsamındaki bütün yabancılar aynı çalışma rejimine tabi değildir. Geçici koruma kimlik belgesi, kural olarak tek başına çalışma izni yerine geçmez. Buna karşılık mülteci ve ikincil koruma statüsü sahiplerinin kimlik belgeleri çalışma izni yerine geçmektedir. Şartlı mülteciler ile uluslararası koruma başvuru sahipleri ise başvuru tarihinden altı ay sonra çalışma iznine başvurabilir.

Haziran 2026’da geçici koruma kapsamındaki Suriyeliler bakımından çalışma izni yerine çalışma izni muafiyeti uygulanmasına yönelik yeni dönem kamuoyuna açıklanmıştır. Ancak çalışma izni muafiyeti, yabancının hiçbir kayıt, bildirim veya belge olmadan çalışabileceği anlamına gelmez. Muafiyet kapsamının, çalışma alanının, süresinin ve yapılması gereken idari işlemlerin güncel düzenlemeler üzerinden ayrıca kontrol edilmesi gerekir.

Bu rehberde; geçici koruma sağlanan yabancılar, uluslararası koruma başvuru sahipleri, şartlı mülteciler, mülteciler ve ikincil koruma statüsü sahiplerinin çalışma hakları ayrı ayrı incelenmiştir. Altı aylık süre, kayıtlı olunan il, istihdam kotası, çalışma izni muafiyeti, başvuru süreci, SGK, ücret, işveren değişikliği ve izinsiz çalışmanın sonuçları açıklanmıştır.

Geçici Koruma ile Uluslararası Koruma Arasındaki Fark Nedir?

Geçici koruma ile uluslararası koruma, hukuken aynı statü değildir. Geçici koruma, kitlesel akın hâlinde Türkiye’ye gelen ve haklarında bireysel statü belirleme işlemi yapılamayan yabancılar için uygulanan toplu koruma rejimidir. Türkiye’deki Suriyelilerin önemli bir bölümü bu kapsamdadır.

Uluslararası koruma ise yabancının kişisel durumu ve menşe ülkesine geri dönmesi hâlinde karşılaşacağı riskler incelenerek yürütülen bireysel bir statü belirleme sürecidir. Uluslararası koruma sistemi içerisinde başvuru sahibi, mülteci, şartlı mülteci ve ikincil koruma statüleri birbirinden ayrılır.

Hukuki statü	Çalışmaya ilişkin temel kural	Altı aylık süre	Kimlik çalışma izni yerine geçer mi?
Geçici koruma	Çalışma izni veya 2026 uygulaması kapsamında çalışma izni muafiyeti gerekir	Kural olarak kimlik belgesi tarihinden itibaren altı ay	Hayır
Uluslararası koruma başvuru sahibi	Çalışma izni başvurusu yapabilir	Başvuru tarihinden itibaren altı ay	Hayır
Şartlı mülteci	Çalışma izni başvurusu yapabilir	Uluslararası koruma başvuru tarihinden itibaren altı ay	Hayır
Mülteci	Bağımlı veya bağımsız çalışabilir	Bekleme süresi bulunmaz	Evet
İkincil koruma	Bağımlı veya bağımsız çalışabilir	Bekleme süresi bulunmaz	Evet

Bu ayrım, başvurunun hangi sistemden ve kim tarafından yapılacağını belirlediği gibi; çalışma izni kotası, il sınırlaması ve işveren yükümlülükleri bakımından da önem taşır.

Çalışma Hakkının Hukuki Dayanakları

Geçici ve uluslararası koruma kapsamındaki yabancıların çalışma hakları başlıca Закон № 6458 «Об иностранцах и международной защите» и 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu kapsamında düzenlenmektedir.

Geçici koruma sahipleri yönünden Geçici Koruma Yönetmeliği ile Geçici Koruma Sağlanan Yabancıların Çalışma İzinlerine Dair Yönetmelik; uluslararası koruma kapsamındakiler yönünden ise Uluslararası Koruma Başvuru Sahibi ve Uluslararası Koruma Statüsü Sahibi Kişilerin Çalışmasına Dair Yönetmelik uygulanmaktadır.

Çalışma hakkının kapsamı belirlenirken yalnızca yabancının uyruğuna değil, sahip olduğu güncel kimlik belgesine ve hukuki statüye bakılmalıdır. Örneğin Suriye vatandaşı olan her yabancı geçici koruma kapsamında değildir. Aynı şekilde “mülteci”, “sığınmacı” ve “uluslararası koruma başvuru sahibi” ifadeleri hukuken birbirinin yerine kullanılamaz.

Geçici Koruma Sahiplerinin Çalışma Hakkı

Geçici koruma, ülkesinden ayrılmaya zorlanan, geri dönemeyen ve kitlesel akın nedeniyle haklarında bireysel uluslararası koruma statüsü belirleme işlemi yapılamayan yabancılara uygulanan bir koruma biçimidir. Statünün genel çerçevesi Göç İdaresi Başkanlığının geçici koruma bilgilendirme sayfasında açıklanmaktadır.

Geçici koruma kimlik belgesi, yabancıya Türkiye’de yasal kalış imkânı sağlar. Ancak bu kimlik belgesi, tek başına çalışma izni değildir. Yabancının yasal çalışabilmesi için uygulanacak güncel sisteme göre çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti belgesine sahip olması gerekir.

Geçici Koruma Kimliği İçin Altı Aylık Süre

6735 sayılı Kanun kapsamında geçici koruma sağlanan yabancılar, geçici koruma kimlik belgesinin düzenlenme tarihinden itibaren altı ay sonra çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti başvurusunda bulunabilir.

Altı aylık sürenin hesabında yabancının Türkiye’ye ilk giriş tarihi değil, geçici koruma kimlik belgesinin düzenlenme ve kayıt tarihi esas alınır. Kimlik belgesinin iptal edilmiş, pasife alınmış veya geçerliliğini kaybetmiş olması hâlinde yalnızca altı aylık sürenin dolması başvuru için yeterli olmaz.

Kayıtlı Olunan İlde Çalışma İlkesi

Geçici koruma kapsamındaki yabancıların çalışma izinleri bakımından temel kurallardan biri, yabancının geçici koruma kapsamında kalmasına izin verilen ilde çalışmasıdır. Kimlik belgesinde kayıtlı il ile işyerinin bulunduğu ilin uyumlu olması gerekir.

Yol izin belgesi, yabancıya belirli bir süreyle başka bir ile seyahat etme imkânı sağlayabilir; ancak tek başına geçici koruma kaydının başka bir ile nakledildiği anlamına gelmez. Başka bir ilde sürekli çalışma planlanıyorsa kayıt ili, işyeri adresi ve gerekli nakil işlemleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Kayıt ili dışında fiilen çalışmaya başlanması; çalışma belgesinin geçerliliği, geçici koruma kaydı ve idari yaptırımlar bakımından risk oluşturabilir.

Suriyeliler İçin 2026 Çalışma İzni Muafiyeti

Haziran 2026’da yapılan resmî açıklamalarla, geçici koruma kapsamındaki Suriyelilerin kayıtlı istihdama erişimini kolaylaştırmak amacıyla çalışma izni muafiyeti modeline geçildiği duyurulmuştur. Bu değişiklik, yabancının çalışma hakkının idari olarak belgelendirilmesi bakımından önemli bir farklılık oluşturmaktadır.

Ancak “çalışma izni muafiyeti” ile “çalışma iznine veya herhangi bir kayda ihtiyaç bulunmaması” aynı şey değildir. 6735 sayılı Kanun kapsamında muafiyet uygulanan yabancının, muafiyet kapsamında bulunduğunun tespit edilmesi ve gerekli muafiyet belgesinin veya sistem kaydının oluşturulması gerekir.

Bu nedenle işverenin yalnızca geçici koruma kimlik belgesini görerek yabancıyı işe başlatması doğru değildir. Aşağıdaki hususlar kontrol edilmelidir:

Geçici koruma kaydının güncel ve aktif olup olmadığı,
Kimlik belgesinin düzenlenmesinden itibaren gerekli sürenin dolup dolmadığı,
Yabancının kayıtlı bulunduğu il ile işyerinin bulunduğu ilin uyumu,
Çalışılacak işin muafiyet kapsamına girip girmediği,
Muafiyet başvurusunun veya bildiriminin hangi sistemden yapılacağı,
Muafiyet belgesinin süresi ve işveren ya da işyeriyle bağlantısı,
SGK işe girişinin ve ücret bildiriminin nasıl yapılacağı,
Meslek için başka bir kurumdan ön izin gerekip gerekmediği.

Muafiyet belgesi alınması, işverenin sosyal güvenlik, ücret, iş sağlığı ve güvenliği ile iş hukuku yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Ayrıca muafiyetin kapsamı dışında kalan bir işte çalışan veya belgesindeki sınırlamalara aykırı hareket eden yabancı, izinsiz çalışmış sayılabilir.

Muafiyet süreçlerine ilişkin başvurular bakımından Bakanlığın e-Muafiyet sistemi ve güncel uygulama açıklamaları kontrol edilmelidir.

2026 Muafiyeti Eski Çalışma İzni Sistemini Tamamen Kaldırdı mı?

Muafiyet uygulamasının bulunması, geçici koruma kapsamındaki her yabancının her meslek ve işyerinde sınırsız biçimde çalışabileceği anlamına gelmez. Muafiyetin hangi kişiler, sektörler, işler ve süreler için uygulanacağı idari düzenlemelerle sınırlandırılabilir.

Özellikle doktorluk, öğretmenlik, mühendislik veya başka bir kamu kurumunun mesleki ön iznine tabi işlerde yalnızca çalışma izni muafiyeti yeterli olmayabilir. Mesleki yeterlilik, diploma denkliği ve ilgili kurumun ön izni ayrıca aranabilir.

İşverenin, yabancının geçici koruma kimliğine bakarak “artık hiçbir işlem gerekmiyor” sonucuna ulaşması önemli bir risk oluşturur. Muafiyetin doğrulanması ve belgelendirilmesi, işverenin özlük dosyasında saklanması ve SGK işlemlerinin zamanında gerçekleştirilmesi gerekir.

Geçici koruma kapsamındaki yabancılara ilişkin özel düzenleme, mevzuatta bulunan diğer çalışma izni muafiyeti türlerinden ayrı değerlendirilmelidir. Genel muafiyet kategorileri, süreleri ve başvuru usulleri hakkında bilgi için çalışma izni muafiyeti 2026 rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Geçici Koruma Çalışma İzninde Yüzde 10 Kotası

Geçici koruma kapsamındaki yabancılar için uygulanan klasik çalışma izni sisteminde, çalışma izni başvurusu yapılan işyerinde çalışan geçici koruma sahibi yabancıların sayısı, aynı işyerinde çalışan Türk vatandaşı sayısının kural olarak yüzde 10’unu aşamaz.

Toplam çalışan sayısı 10’dan az olan işyerlerinde, en az bir Türk vatandaşı çalışması kaydıyla bir geçici koruma sahibi yabancı için çalışma izni düzenlenmesi mümkün olabilir.

İşverenin, başvurudan önceki dört haftalık dönemde işi yapabilecek Türk vatandaşı bulamadığını İŞKUR kayıtlarıyla belgelemesi hâlinde kota şartının uygulanmaması gündeme gelebilir. Ancak bu istisna kendiliğinden uygulanmaz; işverenin işgücü talebini ve uygun çalışan bulamadığını belgelendirmesi gerekir.

Haziran 2026’da açıklanan muafiyet sistemi kapsamında kotanın hangi işler ve sektörler yönünden devam ettiği ayrıca kontrol edilmelidir. Çalışma izni için düzenlenmiş eski kota kuralının muafiyet belgesine hiçbir değerlendirme yapılmadan aynen uygulanacağı veya tamamen kalktığı varsayılmamalıdır.

Mevsimlik Tarım ve Hayvancılık İşlerinde Muafiyet

Geçici koruma sahipleri ile uluslararası koruma başvuru sahipleri ve şartlı mülteciler bakımından mevsimlik tarım veya hayvancılık işlerinde özel çalışma izni muafiyeti uygulanabilir.

Bu muafiyet de tamamen bildirimsiz çalışma hakkı vermez. Başvurunun yabancının kayıtlı bulunduğu ildeki yetkili birim üzerinden yapılması ve muafiyet kaydının oluşturulması gerekir. İlin tarımsal işgücü ihtiyacı ve ilgili makamların belirlediği kontenjanlar dikkate alınabilir.

Mevsimlik çalışma muafiyeti, yabancının tarım veya hayvancılık dışında başka bir işyerinde çalışmasına imkân vermez. Örneğin tarımsal faaliyete ilişkin muafiyet belgesiyle fabrika, restoran veya inşaat işinde çalışılamaz.

Uluslararası Koruma Başvuru Sahiplerinin Çalışma Hakkı

Uluslararası koruma başvurusu yapan bir yabancı, başvuru tarihinden itibaren altı ay geçtikten sonra çalışma iznine başvurabilir. Uluslararası koruma başvuru sahibi kimlik belgesi, tek başına çalışma izni yerine geçmez.

Bağımlı çalışma için başvuru, yabancıyı istihdam edecek işveren tarafından Bakanlığın elektronik sistemi üzerinden yapılır. Yabancının kimlik numarası, kayıt ili, başvuru statüsü ve kimlik belgesinin geçerlilik durumu sistem üzerinden incelenir.

Başvuru sahibi yabancının uluslararası koruma dosyası geri çekilmiş, işlemden kaldırılmış, reddedilmiş veya kimlik belgesi geçersiz hâle gelmişse çalışma izni başvurusu da bundan etkilenebilir. Bu nedenle yalnızca kimlik kartının fiziken mevcut olması yeterli değildir; statünün güncel durumu kontrol edilmelidir.

Şartlı Mültecilerin Çalışma Hakkı

Şartlı mülteci statüsü, Avrupa ülkeleri dışında meydana gelen olaylar nedeniyle uluslararası koruma şartlarını taşıyan ve üçüncü ülkeye yerleştirilinceye kadar Türkiye’de kalmasına izin verilen yabancılara verilir.

Şartlı mülteciler, uluslararası koruma başvuru tarihinden itibaren altı ay sonra çalışma iznine başvurabilir. Süre, statü kararının verildiği tarihten değil, uluslararası koruma başvurusunun yapıldığı tarihten itibaren hesaplanır.

Şartlı mülteci kimlik belgesi çalışma izni yerine geçmez. Bu nedenle yabancı, çalışma izni başvurusu onaylanmadan bir işverene bağlı olarak çalışmaya başlamamalıdır.

Mülteci Statüsü Sahiplerinin Çalışma Hakkı

Mülteci statüsü sahibi yabancı, statü kazanmasından itibaren bağımlı veya bağımsız olarak çalışabilir. Göç İdaresi Başkanlığı tarafından verilen mülteci kimlik belgesi çalışma izni yerine geçer.

Bu kişiler bakımından ayrıca klasik çalışma izni başvurusu yapılması gerekmez. Ancak işverenin yabancının kimlik belgesini ve statüsünü kontrol etmesi, SGK işe girişini gerçekleştirmesi ve iş hukukundan doğan bütün yükümlülükleri yerine getirmesi gerekir.

Kimlik belgesinin çalışma izni yerine geçmesi; yabancılara yasaklanan mesleklerin icra edilebileceği veya mesleki ön izinlerin aranmayacağı anlamına gelmez.

İkincil Koruma Statüsü Sahiplerinin Çalışma Hakkı

İkincil koruma; mülteci veya şartlı mülteci sayılamayan ancak ülkesine geri gönderildiğinde ölüm cezası, işkence, insanlık dışı muamele veya silahlı çatışma nedeniyle ciddi tehditle karşılaşacak yabancılara verilen bir uluslararası koruma statüsüdür.

İkincil koruma statüsü sahibi yabancı, statü kazanmasından itibaren bağımlı veya bağımsız olarak çalışabilir. İkincil koruma kimlik belgesi çalışma izni yerine geçer.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının statüler arasındaki güncel ayrımına uluslararası koruma sağlanan yabancılar sayfasından ulaşılabilir.

Kimler İçin Çalışma İzni Başvurusu Yapılır?

Statü	Процесс, который необходимо предпринять	Başvuruyu yapan
Geçici koruma	Güncel sisteme göre çalışma izni veya muafiyet işlemi	İşveren veya muafiyet düzenlemesine göre yetkili başvurucu
Uluslararası koruma başvuru sahibi	Altı ay sonra çalışma izni	Bağımlı çalışmada işveren
Şartlı mülteci	Altı ay sonra çalışma izni	Bağımlı çalışmada işveren
Mülteci	Kimlik belgesi çalışma izni yerine geçer	Ayrı çalışma izni başvurusu gerekmez
İkincil koruma	Kimlik belgesi çalışma izni yerine geçer	Ayrı çalışma izni başvurusu gerekmez

Başvuru Nasıl Yapılır?

Çalışma iznine tabi statülerde bağımlı çalışma başvurusu, yabancıyı çalıştıracak işveren tarafından e-İzin sistemi üzerinden gerçekleştirilir. Geçici ve uluslararası koruma kapsamındaki yabancılar için sistemde ilgili başvuru türü seçilmelidir.

Yabancının kimlik belgesi ve statüsü kontrol edilir.
Altı aylık süreye tabi olup olmadığı belirlenir.
Kimliğin aktifliği ve kayıtlı olunan il incelenir.
İşveren ile yabancı arasında iş sözleşmesi hazırlanır.
İşyeri, görev, ücret ve çalışma adresi sisteme girilir.
Gerekli belgeler elektronik başvuruya yüklenir.
Başvuru elektronik imza veya sistemde kabul edilen doğrulama yöntemiyle tamamlanır.
Başvuru onaylandıktan sonra SGK ve işe başlama işlemleri gerçekleştirilir.

Bakanlığın geçici ve uluslararası koruma için oluşturduğu başvuru seçenekleri çalışma izni başvuru türleri sayfasında yer almaktadır.

Gerekli Belgeler Nelerdir?

Başvuruda istenebilecek belgeler yabancının statüsüne, işverenin hukuki yapısına, işin niteliğine ve sektöre göre değişebilir. Genel olarak şu belgeler hazırlanır:

Geçerli geçici koruma veya uluslararası koruma kimlik belgesi,
Yabancının biyometrik fotoğrafı,
İşveren ve yabancı tarafından imzalanmış iş sözleşmesi,
İşyerinin faaliyet ve tescil belgeleri,
Ticaret Sicili Gazetesi veya esnaf sicili belgeleri,
İşverenin bilanço ve mali yeterlilik belgeleri,
Görev için diploma veya mesleki yeterlilik belgesi,
Gerekliyse ilgili kamu kurumundan alınmış ön izin,
İŞKUR işgücü talebi ve kota istisnasını gösteren belgeler,
Muafiyet başvurularında muafiyet sebebini gösteren belgeler.

Başvuru belgelerinin ayrıntıları için yabancı çalışma izni için gerekli belgeler rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Ücret ve SGK Yükümlülükleri

Geçici veya uluslararası koruma kapsamındaki yabancının statüsü, asgari ücret ve sosyal güvenlik haklarını ortadan kaldırmaz. Çalışana ödenecek ücret, hiçbir durumda yürürlükteki asgari ücretin altında belirlenemez. Uzmanlık, yöneticilik, mühendislik veya mimarlık gibi görevlerde Bakanlığın mesleğe göre belirlediği ücret kriterleri uygulanabilir.

Güncel ücret katsayıları hakkında yabancı çalışanlarda ücret kriterleri 2026 yazımızdan bilgi alınabilir.

Çalışma izni veya muafiyet belgesi düzenlenen yabancı için işverenin SGK işe girişini ve prim bildirimlerini kanuni süresinde gerçekleştirmesi gerekir. Muafiyet belgesi alınması, yabancının sigortasız çalıştırılabileceği anlamına gelmez.

Yurt içinden verilen çalışma izinlerinde yabancının, izin başlangıç tarihinden itibaren bir ay içerisinde sosyal güvenlik yükümlülükleri yerine getirilerek çalışmaya başlaması gerekir. İşveren ayrıca çalışmanın başlaması, sona ermesi ve iznin iptalini gerektiren durumlara ilişkin bildirimleri süresinde yapmalıdır. Güncel açıklamalar Bakanlığın yabancı çalışanların sosyal güvenliği sayfasında bulunmaktadır.

Yabancılara Yasaklanan Meslekler

Kimlik belgesinin çalışma izni yerine geçmesi veya yabancının çalışma izni muafiyetine sahip olması, Türk vatandaşlarına özgülenen mesleklerin yapılmasına imkân vermez.

Avukatlık, noterlik, özel güvenlik görevliliği, gümrük müşavirliği ve ilgili özel kanunlarda Türk vatandaşlarına özgülenen bazı meslekler yabancılar tarafından icra edilemez. Sağlık ve eğitim gibi alanlarda ise vatandaşlık yasağından ayrı olarak diploma denkliği ve ilgili kurumun ön izni gündeme gelebilir.

Başvurudan önce görev unvanının değil, yabancının fiilen yapacağı işin mevzuata uygunluğu incelenmelidir. Gerçeğe aykırı görev tanımıyla alınan izin veya muafiyet sonradan iptal edilebilir.

İşveren Değişikliğinde Yeni Başvuru Gerekir mi?

Belirli bir işveren adına düzenlenen süreli çalışma izni, yabancıya başka bir işverenin yanında çalışma hakkı vermez. Yabancı işveren değiştirecekse, yeni işveren tarafından yeni bir çalışma izni başvurusu yapılmalıdır.

Çalışma izni muafiyeti bakımından da belgenin kişi, işveren, işyeri, sektör veya faaliyet yönünden sınırlandırılmış olup olmadığı incelenmelidir. Muafiyet belgesi yeni işvereni veya yeni işi kapsamıyorsa yeni işlem yapılmadan çalışmaya başlanmamalıdır.

Ayrıntılı açıklama için çalışma izninde işveren değişikliği Можете обратиться к нашему гиду.

Çalışma İzni veya Muafiyet Olmadan Çalışmanın Sonuçları

Çalışma izni veya gerekli muafiyet belgesi olmaksızın çalışan yabancı ve yabancıyı çalıştıran işveren hakkında 6735 sayılı Kanun kapsamında ayrı ayrı idari para cezası uygulanabilir. Tekrar hâlinde cezalar artırılabilir.

İzinsiz çalıştığı tespit edilen yabancının durumu İçişleri Bakanlığına bildirilir. Ancak bu bildirim, yabancının her durumda ve kendiliğinden sınır dışı edileceği anlamına gelmez. Sınır dışı değerlendirmesi, yabancının koruma statüsü, geri gönderme yasağı ve 6458 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde ayrıca yapılmalıdır.

İzinsiz yabancı çalıştıran işveren, yabancının ve varsa eş ile çocuklarının konaklama ve ülkelerine dönüş giderlerinden de sorumlu tutulabilir. SGK bakımından sigortasız işçi çalıştırmaya ilişkin ek prim ve idari para cezaları da gündeme gelebilir.

2026 yılında uygulanan resmî yaptırım tutarları Bakanlığın idari para cezaları sayfasından kontrol edilebilir. Sınır dışı değerlendirmesinin hukuki çerçevesi için решение о выдворении rehberimizi inceleyebilirsiniz.

İzinsiz çalışma nedeniyle yabancı ve işveren hakkında uygulanabilecek idari para cezaları, tekrar hâli, SGK sonuçları ve işverenin dönüş giderlerinden sorumluluğu için izinsiz yabancı çalıştırma cezası 2026 rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Çalışma İzni Başvurusu Reddedilirse Ne Yapılabilir?

Geçici koruma, uluslararası koruma başvurusu sahibi veya şartlı mülteci adına yapılan çalışma izni başvurusu; altı aylık sürenin dolmaması, kimlik belgesinin aktif olmaması, kayıt iliyle işyerinin uyuşmaması, kotanın aşılması, ücretin yetersizliği, işveren şartlarının sağlanmaması veya işin yabancıya yasak olması gibi nedenlerle reddedilebilir.

Ret kararına karşı başvurulabilecek hukuki yol belirlenirken kararın tebliğ tarihi, ret gerekçesi ve eksikliğin giderilebilir olup olmadığı incelenmelidir. Maddi veya belge eksikliğine dayanan ret ile mevzuatın hatalı yorumlanmasına dayanan ret aynı şekilde değerlendirilmemelidir.

Ret sebepleri ve hukuki başvuru yolları hakkında çalışma izni başvurusunun reddi başlıklı yazımızdan bilgi edinebilirsiniz.

İşverenler İçin Kontrol Listesi

Yabancının uyruğuna değil, güncel hukuki statüsüne bakın.
Kimlik belgesinin aktifliğini ve geçerlilik süresini kontrol edin.
Altı aylık bekleme süresinin uygulanıp uygulanmadığını belirleyin.
Yabancının kayıt iliyle işyerinin bulunduğu ili karşılaştırın.
Çalışma izni, muafiyet veya kimlik belgesinden hangisinin gerekli olduğunu belirleyin.
Muafiyetin işi ve işyerini gerçekten kapsadığından emin olun.
Kota veya İŞKUR istisnası bulunup bulunmadığını inceleyin.
Ücretin görev için geçerli alt sınırı karşıladığını kontrol edin.
İzin veya muafiyet tamamlanmadan yabancıyı çalıştırmayın.
SGK girişini ve Bakanlık bildirimlerini süresinde yapın.
Çalışma belgesinin bir örneğini yabancının özlük dosyasında saklayın.
İşveren, görev veya işyeri değişikliğinde belgenin geçerliliğini yeniden kontrol edin.

Часто задаваемые вопросы

Geçici koruma kimlik belgesi çalışma izni yerine geçer mi?

Hayır. Geçici koruma kimlik belgesi tek başına çalışma izni değildir. Güncel uygulamaya göre çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti işleminin tamamlanması gerekir.

2026 yılında Suriyelilerin çalışma izni tamamen kaldırıldı mı?

Geçici koruma kapsamındaki Suriyeliler için çalışma izni yerine çalışma izni muafiyeti uygulanmasına yönelik yeni dönem açıklanmıştır. Bu, hiçbir kayıt veya belge olmadan çalışılabileceği anlamına gelmez. Muafiyetin alınması, SGK işlemleri ve kapsam şartları devam eder.

Geçici koruma sahibi başka bir ilde çalışabilir mi?

Kural olarak çalışma işlemi yabancının kayıtlı olduğu il esas alınarak yürütülür. Yol izin belgesi kayıt ilini değiştirmez. Başka ilde sürekli çalışma için kayıt veya izin işlemleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Uluslararası koruma başvuru sahibi ne zaman çalışabilir?

Uluslararası koruma başvuru tarihinden itibaren altı ay geçtikten sonra çalışma iznine başvurabilir. Başvuru sahibi kimlik belgesi tek başına çalışma hakkı vermez.

Şartlı mülteci kimliği çalışma izni yerine geçer mi?

Hayır. Şartlı mülteci, uluslararası koruma başvuru tarihinden altı ay sonra çalışma iznine başvurabilir. Çalışma izni onaylanmadan çalışmaya başlamamalıdır.

Mülteci kimliği çalışma izni yerine geçer mi?

Evet. Mülteci statüsü sahibine verilen kimlik belgesi çalışma izni yerine geçer. Bununla birlikte SGK ve işveren yükümlülükleri devam eder.

İkincil koruma sahibi ayrıca çalışma izni almalı mı?

Hayır. İkincil koruma kimlik belgesi çalışma izni yerine geçer. Ancak yabancılara yasak meslekler ile mesleki ön izin şartları saklıdır.

Muafiyet belgesi olan yabancının SGK girişi yapılır mı?

Evet. Çalışma izni muafiyeti, işverenin sosyal güvenlik ve iş hukuku yükümlülüklerini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Yabancının SGK işlemleri kanuni süresinde yapılmalıdır.

Günlük veya deneme amaçlı çalışma için izin gerekir mi?

Evet. Günlük, kısmi süreli veya deneme süreli çalışma da fiilî çalışma niteliğindedir. Gerekli izin veya muafiyet işlemi tamamlanmadan yabancının çalıştırılması risklidir.

İzinsiz çalışan koruma sahibi doğrudan sınır dışı edilir mi?

İzinsiz çalışma tespit edildiğinde yabancının durumu Göç İdaresine bildirilir. Sınır dışı işlemi otomatik değildir; yabancının koruma statüsü, geri gönderme yasağı ve somut durumu ayrıca değerlendirilir.

Заключение

Geçici koruma ve uluslararası koruma kapsamındaki yabancıların çalışma hakları tek bir kurala tabi değildir. Geçici koruma sahipleri bakımından çalışma izni veya 2026’da uygulamaya alınan çalışma izni muafiyeti sistemi; başvuru sahipleri ve şartlı mülteciler bakımından altı ay sonra çalışma izni; mülteci ve ikincil koruma statüsü sahipleri bakımından ise çalışma izni yerine geçen kimlik belgesi söz konusudur.

İşverenin yalnızca yabancının kimlik belgesine veya uyruğuna bakarak işe başlatma kararı vermesi yeterli değildir. Güncel statü, altı aylık süre, kayıt ili, işin muafiyet kapsamı, kota, ücret, SGK ve mesleki ön izinler birlikte incelenmelidir.

Türkiye’de yabancıların çalışma izni sisteminin genel şartları için yabancı çalışma izni rehberimizi; somut başvuru ve uyuşmazlıklar bakımından yabancılar hukuku hizmet sayfamızı Вы можете изучить его.

Сведения об авторе

Адвокат Батин ЙЫЛМАЗ

Регистрационный номер в Коллегии адвокатов Стамбула: 77008

Заявление о соблюдении Профессиональных правил TBB и запрета на рекламу

Bu içerik yalnızca hukuki bilgilendirme amacı taşımaktadır. Herhangi bir kişi veya kuruma yönelik reklam, iş sağlama, müvekkil edinme, yönlendirme, mesleki üstünlük veya sonuç garantisi amacı taşımaz.

İçerik hazırlanırken Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları ve avukatlık mesleğine ilişkin reklam yasağı hükümleri gözetilmiştir. Makaledeki bilgiler somut olay bakımından hukuki danışmanlık veya kesin hukuki görüş niteliğinde değildir.

Контактная информация и правовая информация