Örnek kararlar

Yabancı Mahkeme Tarafından Verilen Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınması Örneği

Bu yazıda 18 başlık
  1. Kararın Künyesi ve Sonucu
  2. Somut Olay: Bakü’de Boşanma Kararı, Türkiye’de Tanıma İhtiyacı
  3. Mahkemeye Hangi Talep Sunuldu?
  4. Sivas 2. Aile Mahkemesi Kararı Hangi Gerekçelerle Kabul Etti?
  5. Tanıma Kararı Nedir ve Bu Dosyada Neyi Sağladı?
  6. Tanıma ile Tenfiz Arasındaki Fark: Neden Hükümde Yalnızca Tanıma Var?
  7. 5718 Sayılı Kanun’un 58. Maddesi ve Karşılıklılık Meselesi
  8. Kesinleşmiş Azerbaycan Boşanma Kararı Neden Önemliydi?
  9. Türk Kamu Düzenine Açık Aykırılık İncelemesi Nasıl Yapıldı?
  10. Tanıma Davası mı, Nüfus Müdürlüğünde Doğrudan Tescil mi?
  11. Kararın Nüfus Müdürlüğüne Gönderilmesi Ne Anlama Gelir?
  12. Boşanma Kararının Tanınması Nafaka, Velayet ve Mal Paylaşımını da Kapsar mı?
  13. Bu Kararı Diğer Tanıma Davalarından Ayıran Somut Özellikler
  14. Benzer Başvurularda Hangi Belgeler Gündeme Gelebilir?
  15. Kararın Yabancılar Hukuku ile Bağlantısı
  16. Sık Sorulan Sorular
  17. Sonuç: Bakü’de Verilen Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınmasına Hükmedildi
  18. Hukuki Kaynaklar ve İlgili Yazılar

Azerbaycan’da verilen boşanma kararının Türkiye’de tanınması talebiyle açılan davada Sivas 2. Aile Mahkemesi, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakü Şehri Binegedi İlçe Mahkemesinin 22 Ocak 2023 tarihli ve 22 Ağustos 2023 tarihinde kesinleşmiş boşanma kararının boşanmaya ilişkin kısmının tanınmasına hükmetti. 2 Temmuz 2024 tarihli, 2024/162 Esas ve 2024/669 Karar sayılı hüküm, yabancı ülkede sona eren evliliğin Türkiye’de de hukuken dikkate alınması bakımından somut bir uygulama örneği oluşturuyor.

Davacı tarafın vekilliği Av. Batın Yılmaz tarafından yürütülen dosyada, yabancı mahkeme kararının kesinleşmesi, Türk kamu düzenine açık aykırılık bulunmaması ve usulî güvenceler mahkemece değerlendirilmiştir. Karar, Türkiye’de yeniden bir boşanma hükmü kurulmasına değil, Azerbaycan’daki mevcut boşanma kararının tanınmasına ilişkindir.

Kısa cevap: Sivas 2. Aile Mahkemesi, yabancı ülkede kesinleşen boşanma ilamının Türkiye’de tanınması için gerekli koşulların oluştuğu kanaatine vararak davayı kabul etmiş ve karar kesinleştikten sonra bir örneğinin ilgili nüfus müdürlüğüne gönderilmesine hükmetmiştir. Bu yazı, dosyadaki kişilerin kimlik ve adres bilgilerini paylaşmadan kararın kapsamını, mahkeme gerekçesini ve uygulama bakımından önemini inceliyor.

Kararın Künyesi ve Sonucu

Kararı veren Türk mahkemesi Sivas 2. Aile Mahkemesi
Esas / karar numarası 2024/162 E. – 2024/669 K.
Dava tarihi 13.02.2024
Türk mahkemesinin karar tarihi 02.07.2024
Gerekçeli kararın yazıldığı tarih 04.07.2024
Yabancı mahkeme Azerbaycan Cumhuriyeti Bakü Şehri Binegedi İlçe Mahkemesi
Yabancı karar tarihi 22.01.2023
Yabancı kararın kesinleşme tarihi 22.08.2023
Dava türü Yabancı mahkeme boşanma kararının tanınması (tanıma-tenfiz istemli dava)
Davacı vekilleri Av. Batın Yılmaz
Hüküm Yabancı kararın boşanmaya ilişkin kısmının tanınması

Tablodaki tarihler ve hüküm, yayımlanmak üzere incelenen gerekçeli kararın içeriğine dayanmaktadır. Tarafların isimleri, T.C. kimlik numaraları, doğum ve adres kayıtları gizlenmiştir.

Somut Olay: Bakü’de Boşanma Kararı, Türkiye’de Tanıma İhtiyacı

Uyuşmazlığa konu evlilik, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakü Şehri Binegedi İlçe Mahkemesinin 22 Ocak 2023 tarihli kararı ile sona ermiştir. Söz konusu karar 22 Ağustos 2023 tarihinde kesinleşmiştir. Davacı taraf, bu kararın Türkiye’de tanınması amacıyla 13 Şubat 2024 tarihinde Sivas 2. Aile Mahkemesinde dava açmıştır.

Farklı ülkelerin nüfus, aile ve medeni hâl kayıtları birbirinden bağımsız işleyebildiğinden, yabancı ülkede verilmiş boşanma hükmünün Türkiye’deki hukuki ve idari işlemlerde dikkate alınması için ayrıca bir tanıma veya mevzuatın izin verdiği durumlarda idari tescil yolu gündeme gelebilir. Bu davada seçilen yol, Türk aile mahkemesinden yabancı boşanma kararının tanınmasının istenmesidir.

Yargılama konusu Türkiye’de ilk kez boşanma davası görülmesi değildir. Türk mahkemesinin önündeki asıl soru, Bakü’de verilmiş ve kesinleşmiş boşanma kararının Türkiye’de kesin hüküm etkisinin kabul edilip edilmeyeceğidir. Bu ayrım, kararın kapsamının doğru anlaşılması için temel önemdedir.

Mahkemeye Hangi Talep Sunuldu?

Davacı vekilleri tarafından açılan dava, yabancı mahkeme kararının tanınması ve tenfizi istemli olarak nitelendirilmiştir. Dava dilekçesi ekinde Bakü Şehri Binegedi İlçe Mahkemesinin boşanma kararı ve kararın kesinleşmesine ilişkin bilgiler sunulmuştur. Sivas 2. Aile Mahkemesi, dosya içeriği üzerinden tanıma şartlarını değerlendirmiştir.

Her ne kadar dava adı ve talebinde tanıma ile tenfiz birlikte yer alsa da mahkemenin hüküm fıkrası belirleyicidir. Mahkeme yabancı kararın yalnızca boşanmaya ilişkin kısmının tanınmasına karar vermiştir. İncelenen hükümde yabancı mahkeme kararındaki olası nafaka, mal paylaşımı, velayet veya başka bir eda hükmünün ayrıca tenfiz edildiğine ilişkin bir sonuç yer almamaktadır.

Bu nedenle kararın “Azerbaycan’da verilen bütün aile hukuku kararları Türkiye’de icra edilebilir hâle getirildi” biçiminde tanıtılması doğru değildir. Hükmün sınırı, yabancı ilamın boşanma kısmıdır.

Sivas 2. Aile Mahkemesi Kararı Hangi Gerekçelerle Kabul Etti?

Gerekçeli kararda mahkeme, tarafların yabancı mahkeme kararı ile boşandıklarını ve yabancı boşanma kararının kesinleştiğini belirlemiştir. İnceleme sonucunda kararın Türk hukukunda tanınması için gerekli şartları taşıdığı, Türk kamu düzenine aykırılık oluşturmadığı ve yabancı yargılamada usulî güvencelerin sağlandığı değerlendirilmiştir.

Mahkemenin gerekçe kısmında özellikle şu değerlendirmeler yer almaktadır:

  • Tarafların evlilik birliğinin yabancı mahkeme hükmüyle sona ermiş olması,
  • Yabancı boşanma kararının kesinleşmiş olması,
  • Tanıma koşullarının gerçekleştiğinin kabul edilmesi,
  • Kararın Türk kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması,
  • Yabancı mahkemeye usulüne uygun çağrı ve dürüst yargılama bakımından engel görülmemesi.

Kararda karşılıklılık bulunduğuna da değinilmiştir. Bununla birlikte bu ifade, aşağıda açıklanan 5718 sayılı Kanun’un 58. maddesi açısından tanıma davasında karşılıklılığın zorunlu koşul olduğu şeklinde anlaşılmamalıdır.

Mahkeme sonuç olarak davayı kabul ederek Bakü Binegedi İlçe Mahkemesinin 22 Ocak 2023 tarihli ve 22 Ağustos 2023 kesinleşme tarihli kararının boşanmaya ilişkin kısmının tanınmasına hükmetmiştir.

Tanıma Kararı Nedir ve Bu Dosyada Neyi Sağladı?

Yabancı mahkeme kararının tanınması, yabancı kararın Türkiye’de kesin delil veya kesin hüküm olarak dikkate alınmasıdır. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un 58. maddesi, tanımanın temel hukuki çerçevesini düzenler.

Somut dosyada tanımanın konusu, eşler arasındaki evlilik birliğinin Azerbaycan’da verilen kararla sona erdiği yönündeki yabancı mahkeme hükmüdür. Türk mahkemesi yeni bir boşanma yargılaması yürütüp tarafların evliliğini ikinci kez sona erdirmemiş; yabancı mahkeme kararının Türkiye’de tanınmasına karar vermiştir.

Bu sonucun etkileri; medeni hâlin nüfus kayıtlarında doğru gösterilmesi, yeniden evlilik öncesi kayıtların değerlendirilmesi ve başka aile hukuku işlemlerinde evliliğin sona erme tarihinin belirlenmesi gibi konularda ortaya çıkabilir. Ancak bu dosyada Türk nüfus kayıtlarının hangi tarihte fiilen güncellendiği hakkında ayrıca belge bulunmadığından, idari tescilin tamamlandığı sonucuna yalnızca mahkeme kararından hareketle varılamaz.

Tanıma ile Tenfiz Arasındaki Fark: Neden Hükümde Yalnızca Tanıma Var?

Tanıma ile tenfiz çoğu zaman birlikte anılsa da farklı hukuki etkilere sahiptir. Tanıma, yabancı kararın kesin hüküm veya kesin delil etkisinin Türkiye’de kabul edilmesine; tenfiz ise icra edilebilir bir yabancı kararın Türkiye’de yerine getirilebilmesine yöneliktir.

İncelenen konu Tanıma Tenfiz
Temel amaç Yabancı kararın hukuki varlığının ve kesin hüküm etkisinin kabulü Yabancı karardaki icrası mümkün hükmün Türkiye’de yerine getirilmesi
Boşanma hükmü Genellikle tanıma kapsamında değerlendirilir Salt medeni hâl tespitinin icrası için kural olarak gerekli değildir
Yabancı nafaka alacağı Salt tanıma, ilamlı icra yetkisi sağlamaz Koşulları varsa tenfiz değerlendirmesi gerekir
Bu dosyanın sonucu Boşanmaya ilişkin kısım tanındı Hükümde ayrıca bir eda kararının tenfizine yer verilmedi

Bu ayrımın genel açıklaması için sitemizdeki yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de geçerliliği yazısını inceleyebilirsiniz. Elinizdeki makale ise genel bir tanıma-tenfiz rehberi değil, Sivas 2. Aile Mahkemesinin belirli bir Bakü boşanma kararını tanımasına ilişkin somut karar incelemesidir.

5718 Sayılı Kanun’un 58. Maddesi ve Karşılıklılık Meselesi

İncelenen gerekçeli kararda, Türkiye ile Azerbaycan arasında karşılıklılık bulunduğu belirtilmiştir. Ancak tanıma davasında karşılıklılık, tenfizden farklı olarak kanuni zorunlu şart değildir. 5718 sayılı Kanun’un 58/1. maddesinde açıkça “Tanımada 54 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi uygulanmaz.” denilmektedir. 54/1-a, tenfiz bakımından karşılıklılık şartını düzenler.

Dolayısıyla mahkemenin gerekçesinde karşılıklılıktan bahsedilmesi ile tanıma için karşılıklılığın zorunlu olduğu sonucuna varılması birbirinden farklıdır. Bu davanın hükmü, yabancı boşanma kararının tanınmasıdır; kararın gerekçesinde karşılıklılığa değinilmesi, MÖHUK m. 58’deki açık istisnayı ortadan kaldırmaz. Bu ayrım, Azerbaycan dışındaki ülkelerde verilen boşanma kararları için de önemlidir.

Yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de tanınmasında gerekli şartlar, kararın niteliğine göre; yabancı devlet hukukuna göre kesinleşme, Türk mahkemelerinin münhasır yetki alanı, kamu düzeni ve yargılamaya katılma/savunma hakkına ilişkin kurallar çerçevesinde değerlendirilir. Hangi şartın nasıl uygulandığı somut dosyaya bağlıdır.

Kesinleşmiş Azerbaycan Boşanma Kararı Neden Önemliydi?

Türk aile mahkemesine sunulan yabancı ilam bakımından temel sorun, yabancı kararın kendi devlet hukukuna göre kesinleşmiş olmasıdır. Sivas dosyasında Bakü mahkemesinin 22 Ocak 2023 tarihli kararının 22 Ağustos 2023 tarihinde kesinleştiği kabul edilmiştir. Türk mahkemesi de gerekçesinde bu olguya açıkça yer vermiştir.

5718 sayılı Kanun’un 59. maddesi uyarınca, tanınan yabancı mahkeme ilamının kesin hüküm veya kesin delil etkisi, yabancı mahkeme kararının kesinleştiği andan itibaren hüküm ifade eder. Dolayısıyla yabancı ilamın veriliş tarihi ile kesinleşme tarihi birbiri yerine kullanılmamalıdır. Somut dosyada 22 Ocak 2023 karar tarihi, 22 Ağustos 2023 ise yabancı boşanma kararının kesinleşme tarihidir.

Bu ayrım özellikle nüfus tescili, medeni hâl ve mal rejiminden kaynaklanabilecek ayrı uyuşmazlıklar bakımından önem taşıyabilir. Ancak tanıma hükmünün mal rejimi, nafaka veya başka bir talebi ayrıca karara bağladığı düşünülmemelidir.

Türk Kamu Düzenine Açık Aykırılık İncelemesi Nasıl Yapıldı?

5718 sayılı Kanun’un 54/1-c maddesi, yabancı mahkeme hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamasını arar. Bu şart, yabancı mahkemenin uyguladığı hukukun Türk hukukuyla her bakımdan aynı olmasını gerektirmez. İnceleme, yabancı hükmün Türkiye’de kabul edilmesinin temel hukuk ilkeleri bakımından açıkça sakıncalı bir sonuç doğurup doğurmadığına odaklanır.

Sivas 2. Aile Mahkemesi, dosyaya sunulan yabancı boşanma kararını değerlendirirken kamu düzenine aykırılık görmediğini belirtmiştir. Aynı gerekçede yabancı mahkemeye usulüne uygun çağrı ve dürüstlük kuralları çerçevesinde yargılama hususlarına değinilmiştir. Bu ifadeler, mahkemenin yalnızca bir yabancı ilamın varlığına bakmadığını; tanımanın kabul edilebilirliğini de değerlendirdiğini göstermektedir.

Bu dosyada yabancı yargılamada savunma hakkının ihlal edildiğine dair bir tespit yapılmamıştır. Ancak karar metninde ayrıntılı tebligat tutanaklarının tam içeriği yayımlanmadığından, dosyaya sunulan her belge hakkında ayrıca bir varsayımda bulunmak doğru olmaz.

Tanıma Davası mı, Nüfus Müdürlüğünde Doğrudan Tescil mi?

Yabancı ülkede verilmiş boşanma kararının Türkiye’de sonuç doğurması için her somut olayda mahkemede dava açılması zorunlu değildir. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 27/A maddesi, belirli şartlarla yabancı ülke adli veya idari makamlarının boşanma kararlarının mahkeme kararı alınmaksızın nüfus kütüğüne tesciline imkân tanımaktadır. Bu işlemin ayrıntıları Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün yayımladığı yönetmelikte düzenlenmiştir.

Mevzuatta tarafların birlikte başvurması veya eşlerden birinin yabancı ya da vefat etmiş olması gibi hâllerde Türk vatandaşı diğer tarafın belirli koşullarda tek başına başvurması mümkündür. Kesinleşmiş yabancı kararın usulüne uygun düzenlenmesi, Türk kamu düzenine açık aykırılık bulunmaması ve gerekli belgelerin ibrazı da önemlidir.

Bu idari yolun varlığı, tanıma davasının her durumda kapalı olduğu anlamına gelmez. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 27.06.2022 tarihli, E.2022/5479, K.2022/6321 sayılı kararında, idari tescil başvurusunun tanıma davası açılmadan önce tüketilmesi zorunlu bir dava şartı olmadığı belirtilmiştir.

Somut Sivas dosyasında neden idari tescil yolunun kullanılmadığına ilişkin kesin bir açıklama gerekçeli kararda yer almamaktadır. Bu nedenle tarafların nüfus müdürlüğünden ret aldığı veya idari yolu denediği şeklinde bir bilgi ileri sürülmemektedir. Karar, kullanılan yargısal yolun kabul edildiğini göstermektedir.

Kararın Nüfus Müdürlüğüne Gönderilmesi Ne Anlama Gelir?

Mahkeme hükmünün ikinci bendinde, “Kararın kesinleşmesine müteakip karardan bir suretin ilgili nüfus müdürlüğüne gönderilmesine” karar verilmiştir. Bu hüküm, mahkeme kararının ilgili nüfus kayıtlarının değerlendirilmesi ve güncellenmesi bakımından uygulanacak idari aşamayı gösterir.

Burada iki kesinleşme kavramı birbirine karıştırılmamalıdır: Azerbaycan mahkemesinin boşanma kararı 22 Ağustos 2023 tarihinde kesinleşmiştir. Sivas 2. Aile Mahkemesinin verdiği tanıma kararının ise hükümde belirtilen usule göre kesinleşmesinden sonra nüfus müdürlüğüne gönderilmesi öngörülmüştür. Sunulan gerekçeli karar, Türk mahkemesi hükmünün daha sonra hangi tarihte kesinleştiğini veya nüfusa ne zaman işlendiğini tek başına göstermemektedir.

Bu ayrım, kişilere yapılacak bilgilendirmede önemlidir. Mahkemenin tanıma hükmü kurması ile nüfus kütüğüne işleme yapılmasının tamamlandığını söylemek aynı değildir.

Boşanma Kararının Tanınması Nafaka, Velayet ve Mal Paylaşımını da Kapsar mı?

Bu davanın hüküm fıkrası özellikle “boşanmaya ilişkin kısmının tanınmasına” ifadelerini kullanmaktadır. Kararın kapsamı bu şekilde belirlenmiştir. Taraflar hakkında yabancı mahkemece ayrıca nafaka, velayet, tazminat veya malvarlığına ilişkin hükümler kurulup kurulmadığı bu gerekçeli kararın yayımlanan bölümünden kesin biçimde anlaşılamamaktadır.

Dolayısıyla dosyadaki tanıma kararından hareketle, bu tür mali veya çocuklara ilişkin konuların Türkiye’de ayrıca tenfiz edildiği sonucuna varılamaz. Yabancı mahkeme kararlarında icra edilebilir hüküm bulunması durumunda, hükmün niteliğine ve uygulanabilecek uluslararası sözleşmelere göre ayrıca değerlendirme gerekir.

Yabancılık unsuru taşıyan boşanma davalarında Türkiye’de ilk kez dava açılması, tanıma veya tenfiz birbirinden farklı başlıklardır. Sitemizdeki yabancı uyruklu kişilerin Türkiye’de boşanma işlemleri rehberinde ilk kez açılacak boşanma davalarının hukuki çerçevesi, boşanma hukuku hizmet sayfamızda ise aile hukuku uyuşmazlıklarının genel kapsamı açıklanmıştır.

Bu Kararı Diğer Tanıma Davalarından Ayıran Somut Özellikler

  • İki ayrı ülke ve mahkeme: Boşanma kararı Azerbaycan’daki Bakü Binegedi İlçe Mahkemesinden, tanıma hükmü ise Türkiye’de Sivas 2. Aile Mahkemesinden verilmiştir.
  • Belirli kesinleşme tarihi: Yabancı ilamın 22.08.2023 tarihinde kesinleştiği kararda açıkça belirtilmiştir.
  • Hükmün sınırlandırılması: Mahkeme, yabancı kararın tamamı için belirsiz bir tanıma-tenfiz sonucuna değil, boşanma kısmının tanınmasına hükmetmiştir.
  • Türk kamu düzeni incelemesi: Yabancı boşanma hükmünün tanınmasında kamu düzeni engeli bulunmadığı kabul edilmiştir.
  • Nüfus işlemi: Türk tanıma kararının kesinleşmesinden sonra ilgili nüfus müdürlüğüne gönderilmesi ayrıca kararlaştırılmıştır.
  • Vekillik: Dosyada davacı, Av. Batın Yılmaz tarafından birlikte temsil edilmiştir.

Bu özellikler kararın somut hukuki çerçevesini ortaya koyar. Kararın kabul edilmiş olması, farklı ülke mahkemelerince verilen her boşanma kararının Türkiye’de aynı şekilde ve aynı belgelerle tanınacağı anlamına gelmez.

Benzer Başvurularda Hangi Belgeler Gündeme Gelebilir?

Yurt dışındaki boşanmanın Türkiye’de tanınması için başvuru hazırlığında, kararın niteliğine ve başvuru yoluna göre şu belgelerin uygunluğu incelenebilir:

  • Yabancı mahkemenin verdiği boşanma ilamının aslı veya usulüne uygun onaylı örneği,
  • Yabancı ilamın kesinleştiğini gösteren şerh, belge veya yetkili makam yazısı,
  • Gerektiğinde apostil veya uygulanabilir alternatif belge tasdik usulü,
  • Usulüne uygun hazırlanmış ve onaylanmış Türkçe çeviri,
  • Tarafların kimlik, vatandaşlık ve medeni hâl kayıtları,
  • Vekille işlem yapılacaksa kapsamına uygun vekâletname,
  • İdari tescil veya mahkeme yoluna göre ek başvuru belgeleri.

Bu liste genel bilgilendirmedir. İncelenen Sivas dosyasında sayılan belgelerin her birinin hangi tasdik yöntemiyle temin edildiğine ilişkin ayrıntılı döküm gerekçeli kararda yer almamaktadır. Bu nedenle somut dosyada mutlaka apostil sunulduğu veya belirli bir tercüme makamından işlem yapıldığı ileri sürülmemektedir. Belgelere ilişkin genel kurallar Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün resmî düzenlemesinde açıklanmıştır.

Kararın Yabancılar Hukuku ile Bağlantısı

Yabancı ülkelerde meydana gelen evlenme, boşanma ve aile hukuku olayları, Türkiye’de yaşayan veya Türkiye’de hukuki işlem yapmak isteyen kişilerin medeni hâl ve aile ilişkilerinin değerlendirilmesinde önem taşır. Boşanma kararı doğrudan ikamet izni, Türk vatandaşlığı veya başka bir idari statü kazandırmaz; ancak kişinin aile bağlarına ilişkin kayıtlarının doğru değerlendirilmesi başka hukuki süreçlerde dolaylı önem taşıyabilir.

Bu nedenle yabancı mahkeme kararlarının tanınması, milletlerarası özel hukuk ile aile hukukunun kesişiminde yer alırken bazı dosyalarda yabancılar hukuku işlemleriyle de bağlantılıdır. Bununla birlikte tanıma kararından tek başına bir göç statüsünün elde edildiği sonucu çıkarılamaz.

Sık Sorulan Sorular

Azerbaycan’da alınan boşanma kararı Türkiye’de tanınabilir mi?

Evet. 5718 sayılı Kanun’da aranan koşulların karşılanması hâlinde yabancı mahkeme boşanma kararı Türkiye’de tanınabilir. Sivas 2. Aile Mahkemesinin E.2024/162, K.2024/669 sayılı kararı bunun somut örneklerinden biridir.

Sivas 2. Aile Mahkemesi hangi Azerbaycan kararını tanıdı?

Mahkeme, Bakü Şehri Binegedi İlçe Mahkemesinin 22.01.2023 tarihli ve 22.08.2023 tarihinde kesinleşmiş kararının boşanmaya ilişkin kısmını tanıdı.

Türk mahkemesi eşleri yeniden mi boşadı?

Hayır. Mahkeme yeni bir boşanma hükmü kurmak yerine daha önce Azerbaycan’da verilmiş ve kesinleşmiş olan boşanma kararını tanıdı.

Tanıma davasında karşılıklılık şart mı?

Hayır. 5718 sayılı Kanun’un 58/1. maddesi, tanımada 54/1-a bendinin uygulanmayacağını açıkça düzenler. Karşılıklılık, tanımaya ilişkin zorunlu şart değildir.

Yabancı boşanma kararının kesinleşmesi neden önemli?

Tanıma için yabancı ilamın verildiği devlet hukukuna göre kesinleşmiş olması gerekir. İncelenen dosyada Bakü kararının kesinleşme tarihi 22.08.2023’tür.

Bu kararla nafaka veya mal paylaşımı da tenfiz edildi mi?

Gerekçeli kararın hükmü yalnızca boşanmaya ilişkin kısmın tanınmasına yöneliktir. Başka eda hükümlerinin ayrıca tenfiz edildiği belirtilmemiştir.

Yurt dışındaki boşanma kararı nüfus müdürlüğüne mahkemesiz tescil ettirilebilir mi?

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A’da öngörülen koşullar sağlanıyorsa mahkeme olmadan idari tescil başvurusu yapılabilir. Tanıma davası ise bundan ayrı bir yoldur.

Karar nüfus kayıtlarına kendiliğinden işlendi mi?

Mahkeme, tanıma hükmünün kesinleşmesinden sonra karar örneğinin ilgili nüfus müdürlüğüne gönderilmesine hükmetmiştir. Nüfus kaydının fiilen hangi tarihte güncellendiğine ilişkin ayrı doğrulama bu gerekçeli kararda bulunmamaktadır.

Dosyada davacı vekilleri kimlerdi?

Gerekçeli karara göre davacı taraf Av. Batın Yılmaz tarafından temsil edilmiştir.

Sonuç: Bakü’de Verilen Boşanma Kararının Türkiye’de Tanınmasına Hükmedildi

Sivas 2. Aile Mahkemesinin 02.07.2024 tarihli, E.2024/162 ve K.2024/669 sayılı kararı, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakü Şehri Binegedi İlçe Mahkemesinin 22.01.2023 tarihli, 22.08.2023’te kesinleşmiş boşanma hükmünün Türkiye’de tanınmasına ilişkin somut bir uygulamadır. Davacı tarafın vekilliği Av. Batın Yılmaz tarafından yürütülmüştür.

Mahkeme yabancı boşanma kararının kesinleşmiş olması, tanıma koşullarını taşıması, Türk kamu düzenine aykırılık oluşturmaması ve usulî güvenceler bakımından engel görülmemesini değerlendirerek davayı kabul etmiştir. Hükmün kapsamı, yabancı kararın boşanmaya ilişkin kısmıyla sınırlıdır. Kararın nüfus müdürlüğüne gönderilmesi de Türk tanıma hükmünün kesinleşmesinden sonraya bağlanmıştır.

Karar, yabancı mahkemelerde boşanmış kişilerin Türkiye’deki medeni hâl ve nüfus kayıtları bakımından karşılaşabilecekleri tanıma sorunlarının değerlendirilmesinde yararlı bir örnek sunmaktadır. Aynı sonucun başka dosyalarda elde edilmesi, yabancı kararın ve başvuru şartlarının somut olarak incelenmesine bağlıdır.

Hukuki Kaynaklar ve İlgili Yazılar

Yazar: Av. Batın YILMAZ

İstanbul Barosu – Sicil No: 77008

Hukuki bilgilendirme: Bu inceleme, Sivas 2. Aile Mahkemesinin 02.07.2024 tarihli, 2024/162 Esas ve 2024/669 Karar sayılı gerekçeli kararının kapsamıyla sınırlıdır. Tarafların kimlik, adres ve kişisel nüfus bilgilerine yer verilmemiştir. Yabancı ülkede verilen diğer boşanma kararlarının Türkiye’de tanınmasına ilişkin hukuki yol, her dosyanın özel şartlarına göre değerlendirilmelidir.

Bu sayfadaki içerikler genel bilgilendirme amaçlıdır ve bütün meslektaşlarımızın kullanımına açıktır. Ancak 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca, yazının tamamının veya bir bölümünün kullanılması hâlinde “Batın Yılmaz Avukatlık Ofisi – batinyilmaz.av.tr” şeklinde kaynak gösterilmesi ve ilgili yazıya bağlantı verilmesi konusunda hassasiyet rica etmekteyiz.

Av. Batın Yılmaz

Yazar

Av. Batın Yılmaz

Batın Yılmaz Avukatlık Ofisi'nin kurucu avukatı. Ceza, şirketler, idare, gayrimenkul, icra ve tazminat hukukunun yanı sıra yabancılar ve vatandaşlık hukukunda dava ve danışmanlık yürütüyor.

Ofisimiz hakkında