1) Taksirle Öldürme (TCK 85) ne demek?
Taksirle öldürme, kişinin kasten öldürme niyeti olmadan, ancak dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışı nedeniyle bir insanın ölümüne sebep olmasıdır.
Bu suç çoğunlukla:
- trafik kazaları (hız, kırmızı ışık, alkollü araç kullanma vb.),
- iş kazaları (iş güvenliği tedbirlerinin alınmaması),
- tıbbi uygulamalar (malpraktis iddiaları),
- inşaat/tehlikeli faaliyetler (gerekli önlemlerin ihmal edilmesi) gibi durumlarda gündeme gelir.
Önemli nokta: Burada “öldürme kastı” yoktur; olay “ihmal, dikkatsizlik, tedbirsizlik” gibi taksir hâlleriyle gerçekleşir.
2) TCK 85 Cezası (2025): Kaç Yıl Hapis?
TCK 85 iki temel durumu ayırır:
a) 1 kişinin ölümü (TCK 85/1)
Bir kişinin ölümüne taksirle neden olunursa ceza:
2 yıldan 6 yıla kadar hapis
b) Birden fazla ölüm veya ölüm + yaralanma (TCK 85/2)
Fiil;
- birden fazla kişinin ölümü, veya
- en az bir kişinin ölümü + en az bir kişinin yaralanması sonucunu doğurursa ceza:2 yıldan 15 yıla kadar hapis
Uygulamada özellikle trafik kazalarında “ölüm + yaralanma” birlikte olduğunda dosya çoğunlukla TCK 85/2 kapsamında değerlendirilir.
3) Taksirle Öldürmenin Unsurları (suçun oluşması için gerekenler)
Bir olayın TCK 85 kapsamına girebilmesi için genel olarak şu başlıklar incelenir:
3.1. Taksir (dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık)
Failin, objektif olarak beklenen dikkat/özen standardına aykırı bir davranışı olmalıdır.Örnekler:
- hız sınırını aşma,
- hatalı sollama,
- iş güvenliği ekipmanı sağlamama,
- riskli alanda gerekli önlemi almama.
3.2. Netice: ölüm
TCK 85’te aranan netice insan ölümüdür.
3.3. Nedensellik bağı
Failin taksirli davranışı ile ölüm arasında neden-sonuç ilişkisi olmalıdır.Örneğin, ölüm tamamen başka bir dış etkenle meydana gelmişse taksirle öldürme oluşmayabilir.
3.4. Kusur değerlendirmesi
Taksirli suçlarda ceza belirlenirken kusur önemlidir. Yargısal değerlendirme; olayın özellikleri, ihlalin ağırlığı, öngörülebilirlik ve alınmayan tedbirler gibi kriterlerle yapılır.
4) Taksirle Öldürme ile “Kasten Öldürme” Arasındaki Fark
En temel fark niyet (kast) unsurudur:
- Kasten öldürme: Fail sonucu ister veya sonucu göze alır.- Taksirle öldürme: Fail sonucu istemez; ancak dikkat/özen yükümlülüğünü ihlal eder ve ölüm meydana gelir.
Bu ayrım, suç vasfını ve ceza aralığını kökten değiştirir.
5) Uygulamada En Sık Görülen Örnekler
Trafik Kazasında Taksirle Öldürme
- Hız ihlali, emniyet şeridi ihlali, kırmızı ışık, alkollü araç kullanma gibi davranışlar taksir değerlendirmesinde önemli rol oynar.
İş Kazasında Taksirle Öldürme
- İşveren veya işveren vekili açısından, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınmaması hâlinde TCK 85 gündeme gelebilir.
Tıbbi Uygulama (malpraktis) İddiaları
- Tıbbi standartlara aykırılık ve özen yükümlülüğünün ihlali iddiası varsa, olayın özelliklerine göre taksir tartışması doğabilir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1) Taksirle öldürme suçu nedir?
Kişinin kasıt olmaksızın, dikkatsizlik/tedbirsizlik/ihmal gibi nedenlerle bir insanın ölümüne sebep olmasıdır.
2) TCK 85/1 cezası kaç yıl?
2 yıldan 6 yıla kadar hapis cezasıdır (1 kişinin ölümü).
3) TCK 85/2 cezası kaç yıl?
2 yıldan 15 yıla kadar hapis cezasıdır. Bu fıkra:
- birden fazla ölüm, veya
- ölümle birlikte yaralanma hallerinde uygulanır.
4) Trafik kazasında ölüm olursa her zaman TCK 85 mi uygulanır?
Çoğu olayda evet; ancak olayın koşullarına göre suç vasfı değişebilir. Ölümün kazayla bağlantısı, sürücünün ihlali ve kusur durumu incelenir.
5) Ölümle birlikte bir kişi yaralanırsa hangi fıkra uygulanır?
Genellikle TCK 85/2 uygulanır; çünkü madde açıkça “ölüm + yaralanma” hâlini 85/2 kapsamında sayar.
6) Birden fazla kişi ölürse ceza otomatik 15 yıl mı olur?
Hayır. Kanun üst sınırı 15 yıl olarak belirler. Somut ceza; kusur, ihlalin ağırlığı ve olayın özelliklerine göre mahkemece belirlenir.
7) Taksirle öldürmede “şikâyet” gerekir mi?
TCK 85, genel olarak kamu davası niteliği taşıyan ağır bir suç tipidir; süreç çoğunlukla savcılıkça yürütülür. (Somut olaya göre soruşturma koşulları ve bağlı suçlar değişebileceğinden dosya bazında değerlendirme gerekir.)
8) Taksirle öldürmede tutuklama olur mu?
Olayın özelliklerine göre olabilir. Kaçma şüphesi, delil karartma, cezanın üst sınırı ve olayın ağırlığı gibi kriterler değerlendirilir.
9) “Hapis cezası” mutlaka cezaevinde yatılır mı?
Bu soru; hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), erteleme, adli kontrol, cezanın miktarı gibi birçok değişkene bağlıdır. TCK 85’te ceza alt sınırları nedeniyle uygulama somut dosyaya göre değişir.
10) Taksirle öldürme ile “ihmali davranışla öldürme” aynı şey mi?
Hayır. TCK’da ihmali davranışla öldürme farklı bir değerlendirme alanına girebilir. Özellikle kişinin belirli bir yükümlülüğü bulunup bulunmadığı (garantörlük) gibi unsurlar önem taşır.
Sonuç / Özet
Taksirle öldürme suçu (TCK 85), kast olmaksızın dikkat ve özen yükümlülüğünün ihlali sonucu bir kişinin ölümüne (TCK 85/1: 2–6 yıl) veya birden fazla ölüm ya da ölümle birlikte yaralanmaya (TCK 85/2: 2–15 yıl) neden olunması hâlinde gündeme gelir. Somut ceza ve suç vasfı; kusur, nedensellik ve olayın teknik özelliklerine göre belirlenir.
Daha fazla bilgi için https://batinyilmaz.av.tr/iletisim/ adresimize mesaj gönderebilirsiniz.
Av. Batın YILMAZ