Reşit olmayanla cinsel ilişki, TCK 104 kapsamında düzenlenen ve temel olarak şu durumu hedefleyen bir suç tipidir:
- 15 yaşını bitirmiş bir çocukla,
- Cebir (zorlama), tehdit veya hile olmaksızın,
- Cinsel ilişkiye girilmesi.
Bu suç tipi, uygulamada sıkça “rıza var mı yok mu?” tartışmasıyla gündeme gelse de, kanun koyucu çocuğun korunması amacıyla özel bir düzenleme yapmıştır.
TCK 104/1: Şikâyete Bağlı Hal
TCK 104/1’in Şartları Nelerdir?
Aşağıdaki koşullar birlikte varsa TCK 104/1 gündeme gelir:
1) Mağdur 15 yaşını bitirmiş olmalı
Kanun metni açık şekilde “onbeş yaşını bitirmiş olan çocuk” ifadesini kullanır.
2) Cebir, tehdit ve hile olmamalı
- Cebir: Fiziksel zorlama/şiddet
- Tehdit: Korkutma, zarar verme tehdidi
- Hile: Aldatma, kandırma
Bu unsurlar varsa dosya, koşullarına göre başka suç tiplerini (ör. cinsel saldırı/cinsel istismar gibi) gündeme getirebilir. (Somut olaya göre ayrıca değerlendirme gerekir.)
3) Fiil “cinsel ilişki” olmalı
TCK 104’ün lafzı “cinsel ilişki” ifadesini kullanır. Bu nedenle her cinsel davranış değil, kanunun aradığı anlamda cinsel ilişki niteliğindeki fiil tartışma konusu olur.
TCK 104/1’de Ceza Nedir?
- 2 yıldan 5 yıla kadar hapis
TCK 104/1 Şikâyete Tabi mi?
Evet. Kanun açıkça “şikâyet üzerine” demektedir.
Şikâyet yoksa ne olur?
Şikâyet yoksa, kural olarak soruşturma/kovuşturma yürütülemez. Ancak somut olayda farklı bir suç oluşuyorsa (örneğin cebir/tehdit/hile iddiası veya farklı bir nitelik) şikâyet şartı değişebilir. Bu nedenle dosya içeriği belirleyicidir.
TCK 104/2: Evlenme Yasağı Bulunan Kişi Tarafından İşlenmesi (Şikâyetsiz Hal)
Evlenme Yasağı Ne Demek?
TCK 104/2’de geçen “mağdur ile arasında evlenme yasağı bulunan kişi” ifadesi, belirli yakınlık dereceleri gibi hukuken evlenmesi yasak olan ilişkileri kapsar.
Bu alan teknik ve olay bazlıdır: Evlenme yasağı olup olmadığı, tarafların hukuki hısımlık/bağ durumuna göre değerlendirilir.
TCK 104/2’nin En Önemli Sonuçları
1) Şikâyet aranmaz
Bu fıkrada suç:
- şikâyete bağlı değildir.
2) Ceza daha ağırdır
- 10 yıldan 15 yıla kadar hapis
TCK 104/3: Koruyucu Aile / Evlat Edinme Öncesi Bakım İlişkisi (Şikâyetsiz Hal)
Hangi Durumlar Bu Fıkraya Girer?
TCK 104/3, mağdur çocuk üzerinde özel bir koruma, bakım, gözetim ilişkisi bulunan kişiler için ayrıca ağırlaştırma getirir. Örneğin:
- Evlat edineceği çocuğun evlat edinme öncesi bakımını üstlenen kişi
- Koruyucu aile ilişkisi çerçevesinde koruma/bakım/gözetim yükümlülüğü bulunan kişi
Ceza ve Usul
- Şikâyet aranmaz
- Ceza, TCK 104/2’deki gibi uygulanır:
- 10 yıldan 15 yıla kadar hapis
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1) Reşit olmayanla cinsel ilişki suçu nedir?
Reşit olmayanla cinsel ilişki, 15 yaşını bitirmiş çocukla cebir, tehdit veya hile olmadan cinsel ilişkiye girilmesini belirli şartlarda suç sayan TCK 104 kapsamındaki suçtur.
2)TCK 104 şikâyete tabi mi?
TCK 104/1 şikâyete tabidir. Ancak TCK 104/2 ve TCK 104/3’te şikâyet aranmaz.
Reşit olmayanla cinsel ilişki cezası kaç yıldır?
- TCK 104/1: 2 yıldan 5 yıla kadar hapis
- TCK 104/2 ve 104/3: 10 yıldan 15 yıla kadar hapis
3)Evlenme yasağı olan kişiyle ilişki neden daha ağır cezalandırılıyor?
Kanun koyucu, mağdur çocuk ile fail arasında evlenmenin hukuken yasak olduğu (yakınlık/bağ) durumlarda fiili daha ağır değerlendirerek şikâyetsiz ve daha yüksek cezalı bir sistem kurmuştur.
4)Koruyucu aile/evlat edinme sürecindeki kişi açısından neden daha ağır?
Çünkü bu kişiler, çocuğa karşı koruma, bakım ve gözetim sorumluluğu altındadır. Kanun, bu güven ilişkisini ihlal eden fiilleri daha ağır cezalandırmaktadır (TCK 104/3).
Av. Batın YILMAZ