Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama, kasten yaralama fiilinin sonucunda mağdurda kanunda tek tek sayılan ağır sonuçların ortaya çıkmasıyla, fail hakkında daha ağır ceza uygulanmasına yol açan hâllerdir.
Burada kritik ayrım şudur:
- Fail yaralamayı kasten gerçekleştirir.
- Ama ortaya çıkan ağır netice (ör. yüzünde sabit iz, organ işlev kaybı, ölüm vb.) bakımından failin sorumluluğu, somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.
- Yargıtay yaklaşımında, ağır netice bakımından en azından taksir arandığı vurgulanır (yukarıdaki CGK kararı).
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Suçunun Şartları
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama İçin Temel Fiil: Kasten Yaralama
Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama hükümlerinin uygulanabilmesi için önce kasten yaralama fiili bulunmalıdır. Uygulamada bu, çoğunlukla:
- darp,
- tekme, yumruk,
- kesici/delici aletle yaralama,
- silahla yaralama,
- birlikte/planlı saldırı
gibi eylemlerle karşımıza çıkar.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama İçin Ağır Neticenin Doğması
TCK m.87, ağır neticeleri liste halinde saymıştır. Bu neticelerden biri gerçekleşmeden “m.87” uygulanmaz.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama ile Nedensellik Bağı
Ağır sonuç ile yaralama fiili arasında nedensellik bağı olmalıdır. Örneğin:
- Yüzdeki iz gerçekten yaralama nedeniyle mi kalıcı oldu?
- Organ işlev kaybı darp sonrası mı gelişti, yoksa önceden var olan bir hastalık mı?
- Ölüm, yaralamanın komplikasyonu olarak mı oluştu?
Bu soruların yanıtı genellikle adli tıp raporları ile belirlenir.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Hâlleri (TCK 87/1)
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama: Organ/Duyu İşlevinde Sürekli Zayıflama
TCK 87/1-a kapsamı, örneğin göz görmesinde kalıcı azalma, işitmede kalıcı kayıp gibi durumlarda gündeme gelebilir.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama: Konuşmada Sürekli Zorluk
TCK 87/1-b kapsamı; travma sonrası konuşma bozukluğu, kalıcı pelteklik vb. hâllerle ilişkilendirilebilir (mutlaka süreklilik aranır).
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama: Yüzde Sabit İz
TCK 87/1-c uygulamada çok sık tartışılır. “Sabit iz”, estetik/kalıcı iz niteliği taşıyan ve adli raporlarda değerlendirilen bir kriterdir.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama: Yaşamı Tehlikeye Sokma
TCK 87/1-d, tıbben hayati tehlike oluşturan yaralanmaları kapsar. Hastane kayıtları, yoğun bakım, kan kaybı, iç organ yaralanması gibi veriler belirleyici olur.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama: Gebe Kadında Erken Doğum
TCK 87/1-e, mağdur gebeyse ve fiil erken doğuma neden olmuşsa uygulanır.
Ceza etkisi: Bu grupta, TCK 86’ya göre bulunan ceza 1 kat artırılır; ayrıca kanun alt sınırlar öngörür (resmi metinde 4 yıl / 6 yıl alt sınırlar).
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Hâlleri (TCK 87/2)
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama: İyileşmesi Olmayan Hastalık veya Bitkisel Hayat
TCK 87/2-a, en ağır sonuçlardan biridir. Kalıcı felç tabloları veya bitkisel hayat gibi durumlar bu kapsamda tartışılır.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama: Organ/Duyu İşlevinin Yitirilmesi
TCK 87/2-b, “sürekli zayıflama”dan daha ağırdır; işlevin yitirilmesi aranır.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama: Konuşma veya Çocuk Yapma Yeteneğinin Kaybı
TCK 87/2-c; kalıcı afazi, kalıcı kısırlık gibi ağır sonuçları kapsayabilir.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama: Yüzün Sürekli Değişikliği
TCK 87/2-d, “yüzde sabit iz”den daha ağır kabul edilir; yüzün genel görünümünü kalıcı biçimde değiştiren sonuçlar söz konusu olur.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama: Gebe Kadında Düşük
TCK 87/2-e, mağdur gebeyse ve fiil düşükle sonuçlanmışsa uygulanır.
Ceza etkisi: Bu grupta ceza 2 kat artırılır ve ayrıca 6 yıl / 9 yıl gibi alt sınırlar düzenlenmiştir.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama: Kemik Kırığı veya Çıkığı (TCK 87/3)
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama ve Hayat Fonksiyonlarına Etki Kriteri
TCK 87/3’te artırım otomatik “1 kat/2 kat” şeklinde değildir. Kanun, kırık/çıkığın hayat fonksiyonlarına etkisine göre cezanın yarısına kadar artırılacağını söyler.
Bu nedenle uygulamada:
- kırığın yeri (kaburga, kol, kafa travması vb.),
- tedavi süresi,
- kalıcı sekel
- fonksiyon kaybı
gibi kriterler raporlarla değerlendirilir.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Sonucu Ölüm (TCK 87/4)
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama ile Öldürme Arasındaki Fark
TCK 87/4’te failin kastı öldürmeye değil, yaralamaya yöneliktir; fakat yaralama eylemi ölümle sonuçlanır.
Yargıtay kararında da (yukarıda paylaşılan 1. Ceza Dairesi kararı) bu ayrımın altı çizilerek,87/4 uygulanabilmesi için:
- fiilin TCK 86/1 veya 86/3 kapsamına girmesi,
- ölüm neticesinin meydana gelmesi,
- olayın şartlarının 87/4 ile uyumlu olması
gerektiği belirtilmiştir.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Sonucu Ölümün Cezası
Resmi kanun metnine göre (TCK 87/4):
- TCK 86/1’e giren hâllerde 10 yıldan 14 yıla kadar
- TCK 86/3’e giren hâllerde 14 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası
öngörülür.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Nasıl İspatlanır?
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama Dosyalarında Adli Tıp Raporu
TCK 87 uygulamasında genellikle adli rapor belirleyicidir. Şu tespitler raporlarda önem taşır:
- yaralanmanın hayati tehlike oluşturup oluşturmadığı,
- yüzde sabit iz bulunup bulunmadığı,
- organ işlevinin sürekli zayıflaması mı, yitirilmesi mi olduğu,
- kemik kırığı/çıkığı ve hayat fonksiyonlarına etkisi,
- ölüm varsa ölümün yaralama ile illiyet bağı.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama İçin Nedensellik ve Kusur Değerlendirmesi
Uygulamada tartışma şu eksende döner:
- “Bu ağır netice, yaralama fiilinin doğal/öngörülebilir sonucu mu?”
- “Fail ağır netice bakımından en az taksirle hareket etti mi?”
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
- Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama ile kasten yaralama arasındaki fark nedir?
Kasten yaralama (TCK m.86) temel fiildir. Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (TCK m.87) ise bu fiilin sonucunda:
- hayati tehlike,
- yüzde sabit iz,
- organ işlevinin sürekli zayıflaması/yitirilmesi,
- kemik kırığı,
- ölüm gibi ağır neticeler oluştuğunda cezanın artmasına yol açar.
2. Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçu şikâyete bağlı mı?
TCK 87’de düzenlenen ağır neticeler, suçun daha ciddi bir hâle dönüşmesine yol açtığından uygulamada genellikle şikâyete tabi olmayan (re’sen soruşturulan) hâller olarak karşımıza çıkar.Ancak hangi fıkranın uygulanacağı (özellikle temel yaralamanın niteliği ve olayın kapsamı) somut olaya göre değişebileceği için, dosya üzerinden değerlendirme yapılmalıdır.
3. Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (TCK 87/1) hangi durumlarda uygulanır?
TCK 87/1 kapsamında örnek olarak:
- organ/duyu işlevinin sürekli zayıflaması,
- konuşmada sürekli zorluk,
- yüzde sabit iz,
- yaşamı tehlikeye sokan yaralanma,
- gebe kadına karşı işlenip erken doğuma neden olunması hâllerinde, TCK 86’ya göre belirlenen ceza bir kat artırılır.
4. Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (TCK 87/2) hangi durumlarda uygulanır?
TCK 87/2 daha ağır sonuçları kapsar. Örnekler:
- iyileşmesi mümkün olmayan hastalık veya bitkisel hayat,
- organ/duyu işlevinin yitirilmesi,
- konuşma ya da çocuk yapma yeteneğinin kaybı,
- yüzün sürekli değişikliği,
- gebe kadına karşı işlenip düşüğe neden olunması.Bu hallerde ceza iki kat artırılır.
5. Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (TCK 87/3) kemik kırığı varsa nasıl uygulanır?
TCK 87/3’e göre kemik kırığı veya çıkığı oluşmuşsa ceza artar; ancak artırım:
- sabit “1 kat/2 kat” değildir,
- kırığın/çıkığın hayat fonksiyonlarına etkisine göre,
- yarısına kadar yapılır.Bu nedenle adli rapordaki “hayat fonksiyonlarına etkisi” değerlendirmesi kritik önem taşır.
6. Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama sonucu ölüm olursa (TCK 87/4) ne olur?
Kasten yaralama fiili sonucu ölüm meydana gelirse, failin kastı öldürmeye değil yaralamaya yönelse bile TCK 87/4 uygulanır.Kanun metnine göre:
- TCK 86/1 kapsamındaki yaralamalarda 10–14 yıl,
- TCK 86/3 kapsamındaki (nitelikli) yaralamalarda 14–18 yıl hapis cezası gündeme gelir.
7. Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama için “hayati tehlike” nasıl belirlenir?
“Yaşamı tehlikeye sokan durum” (TCK 87/1-d) genellikle:
- yoğun bakım yatışı,
- iç kanama,
- organ yaralanması,
- kritik kan kaybı,
- kafa travması gibi tıbbi bulgularla ilişkilendirilir. En belirleyici delil çoğu zaman adli tıp raporu ve hastane kayıtlarıdır.
8. Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama kapsamında “yüzde sabit iz” ne demektir?
Yüzde sabit iz, yara iyileştikten sonra yüzde kalıcı iz kaldığının tıbbi olarak tespiti anlamına gelir. Bu tespit:
- genellikle iyileşme süreci tamamlandıktan sonra,
- fotoğraflar ve muayene ile,
- adli raporda “sabit iz vardır/yoktur” şeklinde belirlenir.
9. Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama kapsamında “yüzün sürekli değişikliği” nedir?
“Yüzün sürekli değişikliği” (TCK 87/2-d), “yüzde sabit iz”den daha ağır bir sonuç olarak değerlendirilir. Yüzün genel görünümünü kalıcı biçimde değiştiren (ör. doku kaybı, ciddi deformasyon) sonuçlarda gündeme gelebilir. Bu ayrım da çoğunlukla adli rapor ile netleşir
10. Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamada birden fazla ağır netice varsa ne olur?
Uygulamada aynı eylem hem hayati tehlike, hem kemik kırığı, hem işlev kaybı gibi birden fazla sonucu doğurabilir. Bu durumda mahkeme genellikle:
- “en ağır neticeye” göre yaptırım belirleme mantığıyla hareket eder.Bu yaklaşım Yargıtay kararlarında da görülen bir değerlendirme biçimidir.
11. Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçu hangi delillerle ispatlanır?
En yaygın deliller:
- adli raporlar (adli tıp/sağlık raporu),
- hastane epikrizleri, tomografi/MR sonuçları,
- olay yeri görüntüleri, kamera kayıtları,
- tanık beyanları,
- darp-cebir izlerini gösteren fotoğraflar,
- ölüm varsa otopsi raporu.
Daha fazla bilgi için https://batinyilmaz.av.tr/iletisim/ adresimizden iletişime geçebilirsiniz.
Av. Batın YILMAZ