Yabancı Türkiye’de Tutuklanır veya Ceza Alırsa İkamet İzni, Deport ve Vatandaşlık Ne Olur?
Türkiye’de yaşayan yabancı uyruklu bir kişi hakkında ceza soruşturması başlatılması, gözaltı veya tutuklama tedbirinin uygulanması ya da mahkûmiyet kararı verilmesi, kişinin göç hukuku bakımından sahip olduğu hakları da etkileyebilir. Bu süreçte ikamet izninin iptali, sınır dışı etme (deport) kararı, idari gözetim ve Türk vatandaşlığı başvurusunun değerlendirilmesi gibi farklı hukuki meseleler gündeme gelebilir.
Ancak ceza soruşturması, tutuklama, mahkûmiyet, ikamet izninin iptali ve sınır dışı etme birbirinden farklı hukuki süreçlerdir. Bir yabancının gözaltına alınması veya tutuklanması, tek başına suçluluğunun kesinleştiği anlamına gelmediği gibi, otomatik olarak ikamet izninin iptal edilmesi ya da sınır dışı edilmesi sonucunu da doğurmaz. İdarenin işlem tesis edebilmesi için ilgili mevzuatta öngörülen şartların somut olayda bulunması gerekir.
Bu yazıda, yabancıların ceza yargılaması sürecinde ikamet izinlerinin durumunu, sınır dışı etme ve idari gözetim kararlarına karşı başvuru yollarını, Türk vatandaşlığı başvurularına olası etkileri ve dikkat edilmesi gereken yasal süreleri ele alıyoruz.
Ceza Yargılaması Sürecinde Yabancının Hukuki Durumu
Bir yabancı hakkında soruşturma başlatılması veya tutuklama kararı verilmesi, ceza muhakemesi hukukunun kuralları çerçevesinde değerlendirilir. Tutuklama, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 100. maddesinde düzenlenen bir koruma tedbiridir; kesinleşmiş mahkûmiyet hükmü değildir.
Anayasa’nın 38. maddesinin dördüncü fıkrası ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 6. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz. Bu ilke, ceza yargılaması devam eden yabancıların hukuki durumunun değerlendirilmesinde de önem taşır.
Bununla birlikte, ceza yargılaması ile yabancılar hukukundaki idari süreçler birbirinden ayrıdır. Yetkili idari makamlar, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nda düzenlenen şartların bulunması hâlinde, ceza yargılamasının kesin sonucunu beklemeden sınır dışı etme veya başka bir idari işlem hakkında değerlendirme yapabilir. Ancak işlemin hukuka uygunluğu; dayanakları, somut olayın özellikleri ve ilgili güvenceler dikkate alınarak incelenmelidir.
Masumiyet karinesi ve idari işlemlerin hukuki denetimi hakkında Anayasa Mahkemesinin masumiyet karinesine ilişkin kararları yol gösterici niteliktedir.
Yabancının Tutuklanması İkamet İznini Etkiler mi?
Türkiye’de kısa dönem, aile, öğrenci veya uzun dönem ikamet iznine sahip bir yabancının ceza soruşturmasına konu olması, ikamet izninin durumunun ayrıca değerlendirilmesini gerektirebilir. Ancak bütün ikamet izinleri için geçerli, her tutuklamada otomatik iptal sonucu doğuran genel bir kural bulunduğu söylenemez.
İkamet izninin iptali, uzatma başvurusunun reddi ve sınır dışı etme kararı farklı idari işlemlerdir. Her işlemin hukuki dayanağı, koşulları ve başvuru yolu ayrı ayrı belirlenmelidir. İkamet izninin iptali konusunda ayrıntılı bilgi için ikamet izninin iptali nedenleri ve iptal davası başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.
اجازه اقامت کوتاهمدت
Kısa dönem ikamet izninin devam edip etmeyeceği, iznin verilme şartları ve sonradan ortaya çıkan durumlar çerçevesinde değerlendirilir. İdare, kanuni şartların ortadan kalkması veya kanunda düzenlenen diğer iptal nedenlerinin bulunması hâlinde işlem tesis edebilir. Sadece tutuklama kararının varlığı, her olayda otomatik iptal sonucuna ulaşıldığını göstermez.
اجازه اقامت خانوادگی
Aile ikamet izninde yabancı eşin veya destekleyicinin hukuki durumu, ailenin geçim koşulları ve 6458 sayılı Kanun’da düzenlenen diğer şartlar önem taşıyabilir. Kanunun 35. maddesinde aile ikamet izni için aranan şartlar arasında, belirli koşullarda aile düzenine karşı suçlardan mahkûm olmama şartı da bulunmaktadır. Bu nedenle somut olayın, ilgili hüküm ve izin sahibi kişinin durumuyla birlikte incelenmesi gerekir.
اجازه اقامت دانشجویی
Öğrenci ikamet izni bakımından eğitim durumunun yanı sıra kanuni ikamet şartları ve ilgili idari işlemler önem taşır. Ceza soruşturmasının varlığı, öğrenci ikamet izninin her durumda kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmez. İznin devamı veya iptali, somut olay ve uygulanabilir mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir. Konuya ilişkin genel bilgi için öğrenci ikamet izni şartları ve ret nedenleri میتوانید به مقاله ما مراجعه کنید.
اجازه اقامت بلندمدت
Uzun dönem ikamet izni, kanunda öngörülen şartlarla süresiz ikamet hakkı sağlayan bir izin türüdür. Bununla birlikte, 6458 sayılı Kanun’un 45. maddesinde uzun dönem ikamet izninin iptaline ilişkin özel hükümler bulunmaktadır. Kamu düzeni veya kamu güvenliği bakımından ciddi tehdit oluşturma gibi kanuni şartların varlığı, iznin iptali bakımından değerlendirmeye konu olabilir.
Sınır Dışı Etme (Deport) Kararı Hangi Durumlarda Verilebilir?
Sınır dışı etme kararı, yabancının Türkiye’den çıkarılmasına yönelik bir idari işlemdir. Bu kararın hukuki dayanağı, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 54. maddesinde düzenlenen sınır dışı etme nedenleri çerçevesinde değerlendirilir.
Kanunun 54. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi, kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturan yabancılara ilişkindir. Ancak bu hükmün uygulanması, yalnızca bir ceza soruşturmasının bulunmasına indirgenemez. İdari makamın değerlendirmesi ve işlemin somut dayanakları yargısal denetime tabidir.
İkamet izninin iptal edilmesi de kanunun 54. maddesinde ayrıca düzenlenen sınır dışı etme nedenleriyle bağlantılı sonuçlar doğurabilir. Bununla birlikte ikamet izninin iptali ve sınır dışı etme kararı aynı işlem değildir; her birinin hukuki şartları ayrıca incelenmelidir.
Hapis cezasına mahkûm edilen yabancılar bakımından Türk Ceza Kanunu’nun 59. maddesi de önemlidir. Bu madde, hapis cezasına mahkûm edilen yabancının cezasının infazından veya koşullu salıverilmesinden sonra sınır dışı edilip edilmeyeceğinin değerlendirilmesi amacıyla durumunun İçişleri Bakanlığına bildirilmesini öngörür. Bu düzenleme, her mahkûmiyetin otomatik olarak sınır dışı kararıyla sonuçlandığı şeklinde yorumlanmamalıdır.
Bu konuda daha ayrıntılı bilgi için yabancılar hukuku kapsamındaki hukuki süreçler و اجازه اقامت با تصمیم مرجع قضایی یا اداری hakkındaki açıklamalarımızı inceleyebilirsiniz.
Sınır Dışı Kararına Karşı Dava Açma Süresi
6458 sayılı Kanun’un 53. maddesi uyarınca, sınır dışı etme kararına karşı kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir. Süre, kararın tebliğ tarihi esas alınarak hesaplanmalıdır.
Kanunun 53. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla, dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez. Bu nedenle, dava açılması ve başvurunun sınır dışı kararını veren makama bildirilmesi sürecinin gecikmeden yürütülmesi önemlidir.
İdari gözetim kararı ile sınır dışı etme kararı birbirinden farklıdır. Sınır dışı kararına karşı dava açılması, idari gözetim kararını kendiliğinden kaldırmaz. Kişinin geri gönderme merkezinde tutulması hâlinde idari gözetim bakımından ayrıca hukuki başvuru yapılması gerekebilir.
İlgili yasal düzenlemeler için سامانه اطلاعات قانونگذاری ve yayımlanan değişiklikler için روزنامه رسمی takip edilmelidir.
YUKK m. 55 Kapsamında Sınır Dışı Edilemeyecek Yabancılar
6458 sayılı Kanun’un 55. maddesi, belirli durumlarda yabancılar hakkında sınır dışı etme kararı alınamayacağını düzenler. Bu kapsamda özellikle aşağıdaki koşullar önem taşıyabilir:
- Sınır dışı edileceği ülkede ölüm cezasına, işkenceye veya insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye maruz kalacağı konusunda ciddi emare bulunan kişiler.
- Ciddi sağlık sorunları, yaş veya hamilelik nedeniyle seyahat etmesi riskli görülen kişiler.
- Hayati tehlike arz eden hastalığı bulunan ve gönderileceği ülkede tedavi imkânı olmayan kişiler.
- Kanunda belirtilen diğer koruma koşulları kapsamına giren kişiler.
Bu hükümlerin uygulanması, kişinin durumunun ve mevcut delillerin değerlendirilmesini gerektirir. Sınır dışı etme yasağının bulunup bulunmadığı, her olayın koşullarına göre belirlenmelidir. İlgili risklerin belgelenmesi ve idari makamlara sunulması önem taşıyabilir.
İdari Gözetim ve Geri Gönderme Merkezi Süreci
Hakkında sınır dışı etme kararı alınan bazı yabancılar, 6458 sayılı Kanun’un 57. maddesindeki şartların bulunması hâlinde idari gözetim altına alınabilir. İdari gözetim, ceza muhakemesindeki tutuklama tedbirinden farklı bir idari tedbirdir.
İdari gözetim kararı alınması ve kişinin geri gönderme merkezine yerleştirilmesi için kanunda öngörülen koşulların bulunması gerekir. Kararın hukuka uygunluğu, gerekçesi ve devamının gerekip gerekmediği ayrıca değerlendirilebilir.
İdari gözetim süresi
Kanunun 57. maddesi uyarınca idari gözetim süresi kural olarak altı ayı geçemez. Yabancının iş birliği yapmaması veya ülkesiyle ilgili doğru bilgi ya da belgeleri vermemesi nedeniyle sınır dışı işleminin tamamlanamaması hâlinde süre, kanunda öngörülen şartlarla en fazla altı ay daha uzatılabilir.
İdari gözetime alternatif yükümlülükler
6458 sayılı Kanun’un 57/A maddesinde idari gözetime alternatif yükümlülükler düzenlenmiştir. Bu kapsamda, kanuni şartlara göre belirli adreste ikamet etme, bildirimde bulunma veya diğer alternatif yükümlülükler gündeme gelebilir. Alternatif tedbirlerin uygulanabilirliği, kişinin durumu ve ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir.
İdari gözetim kararına itiraz
İdari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Kanunda, başvurunun beş gün içinde sonuçlandırılması öngörülmektedir. İdari gözetimin devamı bakımından şartların ortadan kalktığı ileri sürülerek yeniden değerlendirme istenmesi de mümkündür.
İdari gözetim ile sınır dışı etme kararına karşı başvuru yolları farklı olduğundan, her iki işlem için gerekli hukuki adımların ayrı ayrı belirlenmesi gerekir.
Ceza Soruşturması veya Mahkûmiyet Türk Vatandaşlığı Başvurusunu Etkiler mi?
Türk vatandaşlığının kazanılması, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ve ilgili düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilir. Genel yoldan vatandaşlığa alınma bakımından Kanun’un 11. maddesi, evlenme yoluyla vatandaşlığın kazanılması bakımından ise 16. maddesi önem taşır.
Genel yoldan vatandaşlığa alınmada millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hâlin bulunmaması şartı aranır. Evlenme yoluyla vatandaşlığın kazanılmasında da millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel bulunmaması gerekir.
Ceza soruşturması, kovuşturma veya mahkûmiyet kaydı vatandaşlık başvurusunun değerlendirilmesini etkileyebilir. Bununla birlikte, başvurunun sonucu yalnızca ceza dosyasının varlığına bakılarak her olayda aynı şekilde belirlenemez. Suçun niteliği, yargılamanın sonucu, uygulanabilir mevzuat ve idari kararın gerekçesi birlikte incelenmelidir.
Devam eden ceza davası
Vatandaşlık başvurusu sırasında devam eden bir ceza davası bulunması, başvuru dosyasının değerlendirilmesinde önem taşıyabilir. Ancak her dosyanın zorunlu olarak bekletici mesele yapılacağı veya başvurunun mutlaka reddedileceği yönünde genel bir sonuç çıkarılmamalıdır.
İdarenin takdir yetkisi bulunması, kararın yargısal denetim dışında olduğu anlamına gelmez. Ret kararının dayandığı olguların ve hukuki gerekçelerin ilgili mevzuat çerçevesinde incelenmesi gerekir.
رأی برائت
Beraat kararı, ceza yargılamasının sonucunun vatandaşlık başvurusunda dikkate alınması bakımından önemlidir. Sadece kişinin geçmişte yargılanmış olması, her durumda vatandaşlık başvurusunun reddini haklı kılmaz. Anayasa Mahkemesinin masumiyet karinesi hakkındaki kararları da ceza yargılamasının sonucunun idari süreçlerde dikkate alınmasının önemini ortaya koymaktadır.
در این خصوص beraat kararlarının idari yargıda dikkate alınmasına ilişkin Anayasa Mahkemesi açıklaması قابل بررسی است.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB)
HAGB kararlarının vatandaşlık başvurularına etkisi, ilgili kanun ve yönetmelik hükümleri ile somut olayın özelliklerine göre değerlendirilmelidir. HAGB’nin hukuki niteliği, suçun mahiyeti ve başvurunun hangi vatandaşlık kazanma yoluna dayandığı önem taşır.
Danıştay 10. Dairesinin E. 2017/1053, K. 2022/1213 sayılı ve 08.03.2022 tarihli kararında, evlenme yoluyla vatandaşlık başvurusunun reddine ilişkin uyuşmazlıkta suçun niteliği ve olayın özellikleri değerlendirilmiştir. Karar, HAGB bulunan her başvurunun otomatik olarak kabul edilmesi gerektiği anlamına gelmez; somut olayın değerlendirilmesinin önemini gösterir.
Karar künyesi ve metni için Danıştay 10. Dairesinin E. 2017/1053, K. 2022/1213 sayılı karar metnine bakılabilir. Yüksek mahkeme kararları ayrıca Danıştayın resmî karar arama sistemi üzerinden araştırılabilir.
Kazanılmış vatandaşlığın iptali
Vatandaşlığın kazanılması sırasında gerçeğe aykırı beyanda bulunulması veya önemli hususların gizlenmesi, kanuni şartların bulunması hâlinde vatandaşlığın iptali bakımından sonuç doğurabilir. Bu konuda 5901 sayılı Kanun’un 31. maddesi ve ilgili diğer hükümler incelenmelidir.
Vatandaşlık başvurusunda beyan yükümlülüklerinin kapsamı ve olası sonuçları hakkında genel bilgi için Türk vatandaşlığı başvuru şartları ve hukuki süreç میتوانید مقاله ما را مطالعه کنید.
Karşılaştırmalı Hukuki Durum Tablosu
Aşağıdaki tablo, ceza yargılamasının farklı aşamalarında yabancının ikamet, sınır dışı etme, idari gözetim ve vatandaşlık başvurusu bakımından karşılaşabileceği temel hukuki meseleleri özetlemektedir.
| Adli veya ceza yargılaması aşaması | İkamet izninin durumu | Sınır dışı etme ve idari gözetim | درخواست تابعیت | İlgili hukuki yol |
|---|---|---|---|---|
| Soruşturma veya gözaltı | Otomatik iptal sonucu doğmaz; kanuni şartlara göre ayrıca değerlendirme yapılabilir. | Kanuni şartlar varsa sınır dışı etme değerlendirmesi gündeme gelebilir. | Dosyanın içeriği ve ilgili vatandaşlık koşulları dikkate alınır. | İşlemin dayanağına göre idari veya adli başvuru yolları incelenir. |
| Tutukluluk | İznin geçerliliği ve varsa iptal işlemi ayrıca incelenmelidir. | Ceza muhakemesi süreci ile idari süreç birbirinden ayrılır; tahliye sonrasında idari işlem gündeme gelebilir. | Başvurunun değerlendirilmesi somut dosyaya göre yapılır. | Ceza yargılamasındaki başvurular ile idari işlemlere karşı başvurular ayrı değerlendirilir. |
| Beraat | Önceden verilmiş bir iptal kararı varsa hukuki durum ayrıca incelenir. | Beraat kararı, sınır dışı işleminin gerekçesi bakımından önemli olabilir; işlemin kendiliğinden kalktığı varsayılmamalıdır. | Beraat kararı değerlendirmede dikkate alınmalıdır. | İlgili idari işleme karşı süresinde başvuru yapılması gerekebilir. |
| تعلیق اعلام حکم (HAGB) | İzin bakımından otomatik bir sonuç çıkarılamaz. | Suçun niteliği ve somut olayın koşulları incelenir. | HAGB’nin etkisi ilgili mevzuat ve olayın özelliklerine göre belirlenir. | Ret veya iptal kararının gerekçesi yargısal denetime tabi olabilir. |
| Kesinleşmiş hapis cezası | İkamet izninin durumu, ilgili kanuni şartlara göre ayrıca değerlendirilir. | TCK m. 59 kapsamında sınır dışı değerlendirmesi yapılabilir; otomatik sınır dışı sonucu çıkarılamaz. | Mahkûmiyet, millî güvenlik ve kamu düzeni koşulları bakımından önem taşıyabilir. | İlgili ceza ve idari işlemler için ayrı başvuru yolları incelenir. |
Somut Olaylarda Dikkat Edilmesi Gerekenler
Tutuklandıktan sonra tahliye edilen yabancının geri gönderme merkezine götürülmesi
Ceza mahkemesince tahliye edilen bir yabancı hakkında, ilgili mevzuattaki şartların bulunması hâlinde ayrıca idari işlem tesis edilebilir. Tahliye kararı ceza muhakemesindeki tutukluluğu sona erdirir; idari gözetim veya sınır dışı etme işlemlerini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Bu durumda öncelikle sınır dışı etme kararı ile idari gözetim kararının ayrı ayrı bulunup bulunmadığı belirlenmelidir. Sınır dışı kararına karşı yedi günlük dava süresi, idari gözetim kararına karşı başvuru yolu ve tebligat bilgileri gecikmeden incelenmelidir.
HAGB bulunan yabancının vatandaşlık başvurusu
HAGB bulunan bir kişinin vatandaşlık başvurusu değerlendirilirken, ilgili kanun ve yönetmelik hükümleri ile suçun niteliği ve somut olayın özellikleri birlikte ele alınmalıdır. Başvurunun reddedilmesi hâlinde, ret kararının gerekçesi ve uygulanabilir dava süresi ayrıca kontrol edilmelidir.
Hapis cezası alan yabancının sınır dışı edilme ihtimali
Hapis cezasına mahkûm olan yabancılar bakımından TCK m. 59 kapsamında sınır dışı değerlendirmesi gündeme gelebilir. Ancak sınır dışı etme işlemi, ilgili mevzuat ve kişinin durumu çerçevesinde değerlendirilir. Geri gönderileceği ülkede işkence veya insanlık dışı muamele riski bulunduğu ileri sürülüyorsa YUKK m. 55 kapsamındaki güvenceler de dikkate alınmalıdır.
Başvuru Süreleri ve Hukuki Yollar
Yabancılar hakkında tesis edilen idari işlemlerde başvuru süresinin doğru belirlenmesi, hak kayıplarının önlenmesi bakımından önemlidir. Her işlem için aynı dava süresinin geçerli olduğu düşünülmemelidir.
- Sınır dışı etme kararı: 6458 sayılı Kanun m. 53 uyarınca tebliğden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvuru yapılabilir.
- İdari gözetim kararı: Sulh ceza hâkimliğine başvuru yolu bulunmaktadır. Kanundaki inceleme süresi ve başvurunun kapsamı ayrıca dikkate alınmalıdır.
- İkamet izninin iptali: İptal işleminin hukuki niteliği ve tebliğ tarihi incelenerek uygulanacak dava süresi belirlenmelidir. Genel idari dava süresi ile özel kanun hükümleri birlikte kontrol edilmelidir.
- Vatandaşlık başvurusunun reddi: Ret kararının tebliği, işlemin niteliği ve uygulanacak usul hükümleri dikkate alınarak dava süresi belirlenmelidir.
İdari işlemlere karşı dava açılırken yalnızca süreye değil, işlemin gerekçesine, tebligat usulüne, dosyadaki delillere ve varsa geri gönderme yasağına ilişkin koşullara da dikkat edilmelidir.
پرسشهای متداول
1. Türkiye’de bir suçtan gözaltına alınan yabancı hemen sınır dışı edilir mi?
Hayır. Gözaltına alınmak tek başına otomatik sınır dışı sonucu doğurmaz. Ancak 6458 sayılı Kanun’un 54. maddesinde düzenlenen şartlar bulunuyorsa idare sınır dışı etme kararı hakkında değerlendirme yapabilir. Verilen kararın hukuki dayanağı ve başvuru süresi ayrıca incelenmelidir.
2. Yabancı cezaevinde tutukluyken sınır dışı edilebilir mi?
Tutukluluk veya hükümlülük süreci ile sınır dışı etme süreci farklı hukuki kurallara tabidir. Cezaevinde bulunulması, kişinin tahliye sonrasında idari işleme tabi tutulmayacağı anlamına gelmez. Her olayda ilgili kararlar ve uygulanabilir mevzuat birlikte incelenmelidir.
3. Sınır dışı kararına karşı dava açılırsa sınır dışı işlemi durur mu?
6458 sayılı Kanun’un 53. maddesinin üçüncü fıkrasında, yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı edilmeyeceği düzenlenmiştir. Başvurunun ve ilgili bildirimin usulüne uygun yürütülmesi önemlidir.
4. Ceza davasından beraat eden yabancının iptal edilen ikamet izni kendiliğinden geri verilir mi?
Beraat kararı, ikamet izninin iptali işleminin hukuki dayanağının değerlendirilmesinde önem taşıyabilir. Ancak beraat kararı, önceden tesis edilmiş her idari işlemi kendiliğinden ortadan kaldırmaz. İlgili kararın hukuki durumu ve gerekiyorsa yeni başvuru veya dava yolu incelenmelidir.
5. HAGB alan yabancı Türk vatandaşlığı kazanabilir mi?
Bu soruya her olay için geçerli tek bir yanıt verilemez. HAGB kararının hukuki niteliği, suçun mahiyeti, başvurunun dayandığı vatandaşlık kazanma yolu ve uygulanabilir mevzuat birlikte değerlendirilmelidir. Ret kararı verilmesi hâlinde gerekçenin hukuka uygunluğu yargısal denetime konu olabilir.
6. Cezaevinden tahliye edilen yabancı neden geri gönderme merkezine götürülebilir?
Ceza mahkemesinin tahliye kararı ceza muhakemesi kapsamındaki tutukluluğu sona erdirir. Bununla birlikte, sınır dışı etme ve idari gözetim için kanuni şartların bulunması hâlinde ayrıca idari işlem tesis edilebilir. Bu işlemlere karşı ilgili başvuru yolları ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
7. Geri Gönderme Merkezi’nden çıkmak için hangi makama başvurulur?
İdari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Sınır dışı etme kararı da bulunuyorsa, bu karar bakımından idare mahkemesinde ayrıca dava açılması gerekebilir. İki işlemin birbirinden farklı olduğu unutulmamalıdır.
8. Yabancının ülkesinde işkence riski varsa yine de sınır dışı edilebilir mi?
6458 sayılı Kanun’un 55. maddesi, belirli risklerin bulunduğu durumlarda sınır dışı etme yasağı öngörür. İşkence, ölüm cezası veya insanlık dışı muamele riski iddiaları somut olay ve deliller çerçevesinde değerlendirilmelidir. Bu tür riskler varsa ilgili belgelerin yetkili makamlara sunulması önemlidir.
نتیجهگیری
Türkiye’de bir yabancının gözaltına alınması, tutuklanması veya ceza alması; ceza muhakemesi hukuku ile yabancılar hukukunun kesiştiği birden fazla hukuki süreci gündeme getirebilir. Bununla birlikte, her tutuklama ikamet izninin otomatik olarak iptal edilmesi veya her mahkûmiyet doğrudan sınır dışı edilme anlamına gelmez.
İkamet izninin iptali, sınır dışı etme kararı, idari gözetim ve vatandaşlık başvurusunun reddi ayrı işlemler olarak değerlendirilmelidir. Her işlem bakımından hukuki dayanak, somut gerekçe, tebliğ tarihi ve başvuru süresi ayrı ayrı kontrol edilmelidir. Özellikle sınır dışı etme kararlarında kanunda öngörülen yedi günlük süreye dikkat edilmesi gerekir.
Yabancının beraat etmiş olması, HAGB kararı bulunması veya geri gönderileceği ülkede ciddi risklerle karşılaşacak olması gibi hususlar da ilgili işlem bakımından önem taşıyabilir. Ancak bu hususların sonucu, somut olayın özellikleri ve yürürlükteki mevzuat çerçevesinde belirlenir.
اطلاعات نویسنده
Av. Batın YILMAZ
شماره ثبت کانون وکلای استانبول: 77008
Mesleki bilgilendirme ve reklam yasağına uyum: Bu yazı, genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya belirli bir uyuşmazlık bakımından sonuç garantisi niteliği taşımaz. İçerik, Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları ve avukatlık mesleğine ilişkin reklam yasağı düzenlemeleri gözetilerek bilgilendirme amacıyla sunulmaktadır.
İletişim Bilgileri
دفتر وکالت باتین ییلماز
Adres: Yakuplu Mahallesi, Hürriyet Bulvarı, Skyport Residence, Kat: 12, No: 133, Beylikdüzü / İstanbul
تلفن: +90 532 669 34 90
E-posta: info@batinyilmaz.av.tr
İletişim sayfası
