مقدمه
چگونه اجازه اقامت توریستی دریافت میشود؟ آیا اجازه اقامت گردشگری صادر میشود؟ اجازه اقامت من رد شده است؛ آیا میتوانم علیه رد اجازه اقامت اقامه دعوا کنم؟
این پرسشها از جمله مهمترین موضوعاتی هستند که اتباع خارجیِ مقیم ترکیه، با توجه به سال ۲۰۲۶، بیش از همه درباره آنها کنجکاو هستند. بهویژه در درخواستهای اجازه اقامت توریستی (E)، تفاوتهای جدی میان مقررات مندرج در قوانین و رویههای عملی ادارات استانی مدیریت مهاجرت ایجاد شده است.
اگرچه شرایط و روشهای درخواست اجازه اقامت بهصراحت در قوانین و آییننامهها تنظیم شدهاند؛
پذیرش یا رد درخواستهای اجازه اقامت، در عمل بر اساس معیارهای ارزیابی تثبیتشده اداره استانی مدیریت مهاجرت انجام میشود.
این موضوع در مورد اجازه اقامت توریستی، بهویژه در استانبول، بهطور محسوسی آشکار شده است.
اجازه اقامت توریستی (E) چیست؟
اجازه اقامت توریستی، در چارچوب قانون شماره ۶۴۵۸ اتباع خارجی و حمایت بینالمللی، یکی از انواع اجازه اقامت کوتاهمدت است که به اتباع خارجی امکان میدهد با اهداف گردشگری در ترکیه اقامت داشته باشند.
این اجازه اقامت؛
- حق کار ایجاد نمیکند
- ماهیتی موقت دارد
- بر مبنای هدف اقامت گردشگری است
بااینحال، در عمل طی سالهای طولانی بهعنوان ابزاری برای اقامت طولانیمدت مورد استفاده قرار گرفته است.
آیا اجازه اقامت گردشگری صادر میشود؟
در این مرحله، لازم است تفاوت میان مقررات حقوقی و رویه عملی بهروشنی تبیین شود.
طبق مقررات
اجازه اقامت توریستی طبق قانون همچنان امکانپذیر است و شرایط درخواست آن برقرار است.
بر اساس رویه (بسیار مهم)
📌 از ژانویه سال ۲۰۲۶، درخواستهای اجازه اقامت گردشگری که برای نخستین بار در استانبول ارائه میشوند، بدون استثنا رد میگردند.
این وضعیت:
- مستمر است
- به رویهای تثبیتشده تبدیل شده است
- قابل پیشبینی و ثابت است
بنابراین، پاسخ پرسش «آیا اجازه اقامت گردشگری صادر میشود؟» بسته به شهر و نوع درخواست متفاوت است.
شرایط درخواست اجازه اقامت توریستی (طبق قانون)
مهمترین شرایط پیشبینیشده در قوانین عبارتاند از:
- گذرنامه معتبر یا مدرکی که جایگزین گذرنامه باشد
- اطلاعات نشانی محل اقامت در ترکیه
- توان مالی کافی و منظم
- بیمه درمانی عمومی معتبر
- اعلام هدف اقامت گردشگری
⚠️ بااینحال، کامل بودن این شرایط بهطور کامل به معنای پذیرفته شدن درخواست نیست.
چرا درخواستهای اجازه اقامت توریستی که برای نخستین بار در استانبول ارائه میشوند، رد میشوند؟
اداره مهاجرت استان استانبول از سال ۲۰۲۶ رویکرد خود را نسبت به اجازه اقامت گردشگری بهطور اساسی تغییر داده است.
مهمترین دلایل:
- استفاده مغایر با هدف اجازه اقامت گردشگری
- گرایش به سکونت واقعی و اقامت طولانیمدت
- خطرات کار غیررسمی
به همین دلایل، درخواستهای اجازه اقامت گردشگری که ماهیت درخواست اولیه دارند، رد میشوند.
درخواستهای تمدید اجازه اقامت توریستی چگونه ارزیابی میشوند؟
در مورد درخواستهای تمدید، رویهای مبنی بر رد قطعی یا پذیرش قطعی وجود ندارد.
اداره مهاجرت استان در درخواستهای تمدید، وضعیت فردی و اجتماعی شخص را در نظر میگیرد.
معیارهای مورد توجه در رویه اداری
| معیار ارزیابی | تأثیر در رویه اداری |
| ترک یا پدر شهروند ترکیه باشد | ارزیابی مثبت |
| داشتن ملک (خانه/زمین) در ترکیه | بهعنوان پیوندی قوی پذیرفته میشود |
| فرزند شهروند ترکیه باشد | احتمال تمدید را افزایش میدهد |
| ازدواج با شهروند ترکیه | بهعنوان پیوند اجتماعی ارزیابی میشود |
| همسر در زندان، بازداشتشده یا محکوم باشد | در چارچوب وضعیت انسانی بررسی میشود |
| زندگی منظم و طولانیمدت در ترکیه | تأثیر مثبت در اعمال اختیار قانونی |
📌 این معیارها بهتنهایی تضمینکننده نیستند، اما در ارزیابی نقش تعیینکنندهای دارند.
رایجترین اشتباهات در درخواستهای اجازه اقامت توریستی
- ارائه مدارک ناقص یا متناقض
- دادخواستهای استاندارد و غیرشخصی
- ثبت درخواست بدون بهرهگیری از پشتیبانی متخصص
- نادیده گرفتن وضعیت واقعی موجود در اجرا
ازاینرو، انجام درخواستهای اجازه اقامت با همراهی متخصص اهمیت زیادی دارد.
اجازه اقامت من رد شده است – اقامه دعوا علیه رد اجازه اقامت
برای اتباع خارجی که درخواست اجازه اقامت توریستی آنها رد شده است، امکان طرح دعوا در دیوان عدالت اداری وجود دارد.
- میتوان ظرف ۶۰ روز از تاریخ تصمیم رد، در دادگاه اداری اقامه دعوا کرد.
- ابطال تصمیم اداری درخواست میشود.
- در صورت وجود شرایط لازم، میتوان درخواست توقف اجرای تصمیم را مطرح کرد.
اقامه دعوا علیه رد اجازه اقامت، فرایندی است که نیازمند تخصص فنی و تسلط بر رویههای عملی است.
چرا حمایت وکیل اهمیت دارد؟
- رویههای اداره مهاجرت استانی در شهرهای مختلف متفاوت است.
- حدود اختیار تشخیصی باید بهدرستی تحلیل شود.
- اشتباهات شکلی میتواند به خطر اخراج منجر شود.
ازاینرو، هم مرحله درخواست و هم مرحله دادرسی نیازمند تخصص حقوقی است.
نتیجهگیری
خلاصه اینکه؛
- اجازه اقامت توریستی همچنان در قوانین و مقررات پیشبینی شده است.
- از سال ۲۰۲۶، درخواستهای اجازه اقامت توریستی که برای نخستین بار در استانبول ارائه میشوند، رد میگردند.
- درخواستهای تمدید بر اساس پیوندهای فردی و اجتماعی شخص ارزیابی میشوند.
- امکان طرح دعوا علیه رد اجازه اقامت وجود دارد.
هر پرونده باید با توجه به شرایط خاص خود ارزیابی شود.
پشتیبانی حقوقی
دریافت حمایت حقوقی حرفهای در فرایندهای درخواست اجازه اقامت توریستی، اقدامات تمدید یا اقامه دعوا علیه رد اجازه اقامت، از تضییع حقوقی که جبران آن دشوار است جلوگیری میکند.
وکیل باتین ییلماز
متخصص حقوق اتباع خارجی و مهاجرت