مقدمه
کسب تابعیت ترکیه بهصورت استثنایی، در چارچوب ماده ۱۲ قانون شماره ۵۹۰۱ تابعیت ترکیه تنظیم شده و مسیر ویژهای برای اعطای تابعیت به اتباع خارجی است که از نظر امنیت ملی، نظم عمومی و منافع اقتصادی و اجتماعی جمهوری ترکیه اهمیت دارند. در این چارچوب، صرف ارائه درخواست به معنای کسب تابعیت نیست و پس از درخواست، چندین مرحله اداری و حقوقی طی میشود.
در این مطلب، مراحلی که پس از ارائه درخواست تابعیت ترکیه بهصورت استثنایی طی میشود، ارزیابی درخواست، روند تصمیمگیری و وضعیت حقوقی متقاضی بهتفصیل بررسی میشود.
1. ثبت درخواست در سامانه و بررسی اولیه
پس از آنکه درخواست تابعیت استثنایی از طریق اداره استانی جمعیت و تابعیت یا نهادهای مجاز دریافت شد، سامانه درخواست تابعیتثبت میشود. در این مرحله:
- مطابقت پرونده درخواست با مقررات شکلی،
- کامل بودن مدارک الزامی ارائهشده،
- اینکه درخواست در چارچوب تابعیت استثنایی ارائه شده است یا خیر
بررسی میشود.
در صورت وجود مدارک ناقص یا نادرست، ممکن است از متقاضی درخواست ارائه مدارک تکمیلی شود. این مرحله برای پیشبرد صحیح فرآیندها اهمیت زیادی دارد.
افرادی که برای تابعیت ترکیه درخواست دادهاند و درخواستشان در حال بررسی است، معمولاً شکایت میکنند که پروندهشان برای مدت طولانی در مرحله «فرایند بررسی و ارزیابی مربوط به درخواست شما برای کسب تابعیت ترکیه بهصورت استثنایی ادامه دارد.» باقی مانده و پیشرفتی در پرونده حاصل نمیشود. اگر پرونده بیش از ۸ ماه در این مرحله باقی بماند، میتوان گفت که در پرونده درخواست تابعیت ترکیه نقص یا مشکلی وجود دارد. در این خصوص، متقاضی باید اطلاعات لازم و کافی را درباره درخواست خود دریافت کند.
2. مرحله تحقیقات امنیتی و بررسی سوابق
پس از پذیرش شکلی درخواست، یکی از مهمترین مراحل یعنی فرایند تحقیقات امنیتی و آرشیوی آغاز میشود. در این مرحله، توسط نهادهای دولتی مربوطه؛
- امنیت ملی،
- نظم عمومی،
- وابستگی یا ارتباط با سازمانهای تروریستی،
- سوابق کیفری و آرشیوی
بهطور دقیق بررسی میشود.
این تحقیق نقش تعیینکنندهای در مثبت یا منفی شدن نتیجه درخواست دارد. مدتزمان تحقیقات امنیتی ممکن است با توجه به ماهیت پرونده و سرعت کار نهادهای مربوطه متفاوت باشد.
در این مرحله، هنگام انجام استعلام از طریق سامانه، عبارت «برای انجام تحقیقات آرشیوی مربوط به درخواست شما برای کسب تابعیت ترکیه بهصورت استثنایی، به نهادهای مربوطه ارسال شده است.» نمایش داده میشود. در این مرحله، تحقیقات آرشیوی مربوطه هم توسط سازمان اطلاعات ملی و هم بهطور جداگانه توسط واحد اطلاعات اداره کل امنیت انجام میشود.
3. فرآیند ارزیابی کمیسیون و نهادهای مربوطه
پس از تکمیل تحقیقات امنیتی، پرونده درخواست توسط کمیسیونهای مربوطه و واحدهای وزارتخانه ارزیابی میشود. در این ارزیابی، موارد زیر؛
- میزان مشارکتی که متقاضی در گذشته یا آینده برای ترکیه فراهم کرده یا خواهد کرد،
- وضعیت وی در زمینههای اقتصادی، اجتماعی، علمی، ورزشی یا فرهنگی،
- معیارهای منافع عمومی
مدنظر قرار میگیرند.
از آنجا که اعطای تابعیت استثنایی اقدامی مبتنی بر اختیار اداری است، اداره در این مرحله از اختیار گستردهای برای ارزیابی برخوردار است.
4. مرحله تصمیم رئیسجمهور
کسب تابعیت ترکیه بهصورت استثنایی، تصمیم رئیسجمهور ممکن است. پروندههایی که ارزیابیهای کمیسیون و وزارتخانه را با نتیجه مثبت پشت سر بگذارند، به مقام ریاستجمهوری ارائه میشوند.
توسط رئیسجمهور:
- پذیرش درخواست،
- رد درخواست
ممکن است در این خصوص تصمیمگیری شود. این تصمیم، مرحله نهایی و تعیینکننده از نظر کسب تابعیت است.
5. ابلاغ تصمیم و کسب تابعیت
در صورت صدور تصمیم پذیرش توسط رئیسجمهور، تصمیم به اداره ثبت احوال مربوطه ابلاغ میشود و به نام متقاضی:
- مراحل ثبت تابعیت ترکیه انجام میشود،
- سوابق سجلی ایجاد میشود،
- فرایند درخواست کارت شناسایی آغاز میشود.
تابعیت، از تاریخ تصمیم موجب ایجاد آثار و نتایج قانونی میشود.
6. تصمیم رد درخواست و راههای اقدام حقوقی
در صورت رد درخواست، تصمیم رد به متقاضی ابلاغ میشود. در برابر تصمیم رد:
- راههای اعتراض اداری،
- طرح دعوای ابطال در دادگاه اداری
ممکن است. در درخواستهای تابعیت استثنایی، نظارت قضایی به مطابقت با تشریفات و قانون محدود است. میتوانید از طریق لینک زیر به اقدامات حقوقی قابل انجام در برابر تصمیم مربوط به رد درخواست تابعیت ترکیه https://batinyilmaz.av.tr/evlilik-yoluyla-yapilan-turk-vatandasligi-basvurusunun-reddi-cozum-yontemleri/ دسترسی پیدا کنید.
باتین یلماز، وکیل