Yasal faiz ne kadar oldu? 2026 yılında yürürlüğe giren 12. Yargı Paketi ile birlikte yıllardır uygulanan sabit yasal faiz sistemi önemli ölçüde değişti. Artık kanuni faiz oranı, belirli bir yüzde olarak sabit kalmayacak; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) reeskont oranına bağlı dinamik bir sistem uygulanacak.

Bu değişiklik özellikle;

• İcra takipleri,
• Alacak davaları,
• Tazminat davaları,
• Ticari uyuşmazlıklar,
• Sözleşmeden doğan alacaklar

bakımından milyonlarca kişiyi ve binlerce şirketi doğrudan ilgilendiriyor.

Bu yazımızda 12. Yargı Paketi sonrasında yasal faiz oranı nasıl belirlenecek, eski sistem ile yeni sistem arasındaki farklar, hangi davalarda uygulanacağı ve uygulamaya etkileri ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.

Yasal Faiz Nedir?

Yasal faiz; tarafların sözleşmede herhangi bir faiz oranı kararlaştırmadığı durumlarda kanunun uygulanmasını öngördüğü faizdir.

Başka bir ifadeyle;

“Faiz ödenecek ancak taraflar oran belirlememişse uygulanacak faiz.”

3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun bu konuda temel düzenlemeyi içermektedir.

Yasal faiz;

• para alacaklarında,
• mahkeme kararlarında,
• icra takiplerinde,
• sebepsiz zenginleşme davalarında,
• tazminat davalarında,
• vekaletsiz iş görmede,
• birçok özel hukuk uyuşmazlığında uygulanmaktadır.

---

12. Yargı Paketinden Önce Yasal Faiz Kaçtı?

Uzun yıllar boyunca Türkiye’de yasal faiz oranı sabit olarak uygulanıyordu.

En son düzenleme ile;

1 Haziran 2024 tarihinden itibaren yasal faiz yıllık %24 olarak uygulanıyordu.

Bu oran Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenmişti.

Ancak yüksek enflasyon döneminde;

• alacakların ciddi değer kaybetmesi,
• davaların yıllarca sürmesi,
• alacaklının zararının büyümesi

nedeniyle mevcut sistem yoğun şekilde eleştirildi.

Anayasa Mahkemesi de sabit faiz uygulamasının bazı yönlerden mülkiyet hakkını ihlal edebileceğine karar verdi. Bunun üzerine yeni düzenleme hazırlanarak 12. Yargı Paketi içerisinde yasalaştırıldı.

12. Yargı Paketi ile Yasal Faiz Nasıl Değişti?

En önemli değişiklik şudur:

Artık kanunda sabit bir faiz oranı yazmayacaktır.

Bunun yerine;

Yasal faiz = TCMB’nin kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının %80’i

esas alınacaktır.

Dolayısıyla faiz oranı ekonomik şartlara göre kendiliğinden değişebilecektir.

Yeni Sistemde Yasal Faiz Nasıl Hesaplanacak?

Yeni sistem oldukça basittir.

Her yıl;

31 Aralık tarihinde TCMB’nin uyguladığı reeskont oranı alınacaktır.

Bu oranın;

%80’i

bir sonraki yılın ilk altı ayında uygulanacak yasal faiz olacaktır.

Yıl İçerisinde Faiz Tekrar Değişebilir mi?

Evet.

12. Yargı Paketi bunun da önünü açmıştır.

Eğer;

30 Haziran tarihinde açıklanan reeskont oranı,

31 Aralık tarihindeki reeskont oranından 5 puan veya daha fazla farklılaşmışsa

yılın ikinci yarısında yeni oran uygulanacaktır.

Böylece;

• yüksek enflasyon,
• faiz değişiklikleri,
• ekonomik dalgalanmalar

kanuni faiz sistemine daha hızlı yansıyacaktır.

Yeni Sistemin En Büyük Avantajı

Eski sistemde;

mahkeme 4 yıl sürse bile,

faiz çoğu zaman ekonomik gerçeklerin oldukça altında kalıyordu.

Bunun sonucunda;

• alacaklı ciddi kayba uğruyor,
• borçlu ise gecikmeden avantaj sağlayabiliyordu.

Yeni sistemde ise;

faiz ekonomik göstergelere bağlı olduğundan alacağın satın alma gücünün korunması hedeflenmektedir.

Örnek Hesaplama

Yasal faiz hesaplaması şu şekilde olacaktır. 31 Aralık tarihinde TCMB reeskont oranı’nın %40 olduğunu varsayalım. Bu halde yasal faiz;

%40 × %80 = %32

olarak uygulanacaktır.

Eğer 30 Haziran’da reeskont oranı önemli ölçüde değişirse ikinci altı ay için oran yeniden hesaplanacaktır. Bu uygulamayla yargılama sürelerinin uzun olması sebebiyle, alacaklı olan kişilerin haklarının korunabilmesine fayda sağlanmıştır.

Yeni Düzenleme Hangi Davaları Etkileyecek?

Değişiklik yalnızca icra takiplerini değil;

pek çok hukuk dalını etkilemektedir.

Örneğin;

1. Alacak Davaları

En fazla etkilenecek dava türüdür.

Mahkeme sonunda hükmedilen faiz artık yeni sisteme göre hesaplanacaktır.

2. İcra Takipleri

İlamsız icra,

ilamlı icra,

yasal faiz talep edilen kambiyo takipleri,

itirazın iptali davaları,

itirazın kaldırılması süreçlerinde uygulanacak faiz hesabı önem kazanacaktır.

3. Tazminat Davaları

Maddi tazminat,

haksız fiil,

sözleşmeye aykırılık,

ayıplı hizmet,

ayıplı eser,

ayıplı araç,

ayıplı konut davalarında faiz miktarı önemli ölçüde değişebilecektir.

4. İş Davaları

İşçilik alacaklarında uygulanacak faiz türüne göre yeni düzenleme etkili olabilecektir.

---

5. Ticari Davalar

Sözleşmede faiz belirlenmeyen ticari uyuşmazlıklarda yeni sistem uygulanacaktır.

Temerrüt Faizi de Değişti mi?

Hayır.

12. Yargı Paketi esas olarak kanuni faiz düzenlemesini değiştirmiştir.

Temerrüt faizine ilişkin özel hükümler ve ticari temerrüt faizine ilişkin düzenlemeler ayrıca değerlendirilmeye devam edecektir. Somut uyuşmazlıkta hangi faiz türünün uygulanacağı, alacağın niteliğine ve ilgili özel mevzuata göre belirlenir.

Yeni Düzenleme Ne Zaman Uygulanacak?

12. Yargı Paketi TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaşmıştır. Kanuni faiz hesabına ilişkin yeni sistem yürürlük tarihinden sonraki uygulamalarda esas alınacaktır. Geçiş hükümleri ve hangi uyuşmazlıklara uygulanacağı bakımından somut olayın özellikleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Yasal faiz artık yüzde kaç?

Artık tek ve sabit bir oran bulunmamaktadır. Kanuni faiz, TCMB’nin reeskont oranının %80’i esas alınarak hesaplanacaktır.

Eski %24 uygulaması devam ediyor mu?

Hayır. 12. Yargı Paketi ile sabit oran sistemi kaldırılarak dinamik hesaplama sistemine geçilmiştir.

Her yıl faiz değişecek mi?

Evet. Reeskont oranındaki değişime bağlı olarak yıllık ve gerekli hâllerde yılın ikinci yarısında güncellenebilecektir.

Davalarda hangi faiz uygulanacak?

Uyuşmazlığın niteliğine göre kanuni faiz, temerrüt faizi veya ticari temerrüt faizi uygulanabilir. Her dosya kendi hukuki özellikleri çerçevesinde değerlendirilmelidir.

İcra takiplerinde yeni faiz uygulanacak mı?

Kanunun yürürlük hükümleri ve takip konusu alacağın niteliğine göre uygulanacaktır. Özellikle yeni açılan takiplerde hesaplama yöntemi önem taşımaktadır.

---

Sonuç

12. Yargı Paketi ile yapılan değişiklik, son yılların en önemli faiz düzenlemelerinden biridir. Sabit %24 uygulaması yerine TCMB reeskont oranına endeksli dinamik sisteme geçilmesiyle, kanuni faiz ekonomik koşullara daha hızlı uyum sağlayacaktır. Bu değişiklik özellikle uzun süren davalarda ve icra takiplerinde alacakların değerinin korunması açısından önemli sonuçlar doğuracaktır. Ancak hangi faiz türünün uygulanacağı ve geçiş hükümlerinin somut olaya etkisi, her dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.

Av. Batın YILMAZ – İstanbul Barosu Avukatı